Postanowienie SN SD z 24 października 2013, sygn. SNO 27/13
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono wniosek
Przedmiot
o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym
Typ sprawy
sprawa wykroczeniowa
Role w sprawie
powód
obwiniony
Skarb Państwa
biegły
Data orzeczenia
24 października 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział VI
Przewodniczący
SSN Stanisław Zabłocki
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 24 października 2013 r.
Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie:
SSN Stanisław Zabłocki (przewodniczący)
SSN Krzysztof Strzelczyk
SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca)
Protokolant Katarzyna Wojnicka
w sprawie M. Z.
byłego sędziego Sądu Rejonowego w […]
po rozpoznaniu w dniu 24 października 2013 r.
wniosku pełnomocnika
o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym
wyrokiem Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia 13.09.2011 r., sygn.
SNO 34/11, zmieniającego w części wyrok Sądu Apelacyjnego - Sądu
Dyscyplinarnego w […] z dnia 23.02.2011 r.,
postanowił :
1. oddalić wniosek,
2. kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 23 lutego 2011 r. Sąd Apelacyjny - Sąd Dyscyplinarny
uznał sędziego Sądu Rejonowego […], M. Z. za winną tego, że jako sędzia tego
Sądu w okresie od grudnia 2007 r. do kwietnia 2010 r. dopuściła się oczywistego i
rażącego naruszenia przepisów prawa, w tym art., 423 § 1 k.p.k. i art. 98 § 2 k.p.k.
w ten sposób, że nagminnie uchybiała terminom do sporządzania uzasadnień w 58
sprawach, to jest przewinienia służbowego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca
2007 r.- Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) i na
2
podstawie art. 107 § 1 i art. 109 § 1 pkt 5 Prawa o ustroju sądów powszechnych
wymierzył jej karę dyscyplinarną złożenia sędziego z urzędu (odnośnie do uchybień
w terminie sporządzania uzasadnień w 7 sprawach Sąd Dyscyplinarny umorzył
postępowanie w zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej). W pkt. II wyroku Sąd
Apelacyjny - Sąd Dyscyplinarny na podstawie art. 123 § 1 w związku z art. 123 § 3
Prawa o ustroju sądów powszechnych obniżył obwinionej M. Z. jej wynagrodzenie o
25% na czas zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych.
Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 13 września 2011 r.,
rozpoznając odwołania obwinionej i jej obrońcy zmienił wyrok Sądu Apelacyjnego -
Sądu Dyscyplinarnego w […] w pkt. I w ten sposób, że umorzeniem postępowania
w zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej objął także uchybienia terminom do
sporządzania uzasadnień w dalszych 7 sprawach, a w pozostałej części wyrok ten
utrzymał w mocy.
W dniu 12 sierpnia 2013 r. obrońca skazanej M. Z. wystąpił do Sądu
Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego z wnioskiem o wznowienie postępowania
dyscyplinarnego zakończonego orzeczeniem Sądu Najwyższego - Sądu
Dyscyplinarnego z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt SNO 34/11, i
przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci historii chorób M. Z. – dla
wykazania okoliczności długoletniego leczenia skazanej, przeprowadzenie opinii
biegłego z zakresu psychologii i psychiatrii – dla wykazania okoliczności, że
obwiniona miała depresję skutkującą niemożliwością wykonywania przez nią
obowiązków służbowych oraz przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego
psychologa – dla wykazania okoliczności, że skazana miała depresję skutkującą
niemożliwością wykonywania przez nią obowiązków służbowych.
Do wniosku obrońca dołączył kserokopię dokumentacji lekarskiej skazanej.
Obrońca skazanej podnosił w uzasadnieniu wniosku, że nie podejmowała ona
wadliwych decyzji procesowych i nie uchybiała kulturze procedowania ani
terminowości prowadzenia spraw, natomiast niesprawność w sporządzaniu
uzasadnień spowodowania była jej stanem zdrowia – chorobą depresyjną, której z
jednej strony nie była świadoma, z drugiej zaś strony nie ujawniała jej istnienia w
trwającym postępowaniu sądowym ani wcześniej nie informowała o procesie
leczenia obawiając się, że to skomplikuje jej niełatwą sytuację zawodową,
3
wypierała swój stan zdrowia i nie przedkładała stosownej dokumentacji medycznej.
Stąd też, zdaniem obrońcy, skazanej, w związku z jej postępowaniem polegającym
na - per saldo - nieterminowości sporządzania uzasadnień wydanych orzeczeń nie
można było przypisać winy.
We wniosku obrońca nie wskazał jego podstawy prawnej a na posiedzeniu
Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego na pytania Przewodniczącego składu
orzekającego oświadczył, że podstawę taką stanowi przepis art. 126 § 2 Prawa o
ustroju sądów powszechnych.
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego dla okręgu Sądu Okręgowego w […] w
odpowiedzi na wniosek wniósł o jego oddalenie.
Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny rozważył, co następuje:
Wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego okazał się
bezzasadny.
W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego
przyjmuje się, po pierwsze – że w postepowaniu dyscyplinarnym kwestia
wznowienia tego postępowania uregulowana jest autonomicznie w ustawie – Prawo
o ustroju sadów powszechnych – art. 126 § 2 ustawy (postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 21 października 2003 r., SNO 37/03, baza orzeczeń
http://www.sn.pl, po drugie – brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych , aby w
postępowaniu w przedmiocie wznowienia postepowania dyscyplinarnego
dokonywać kolejnej kontroli instancyjnej ustalonego w sprawie stanu faktycznego,
przyjętej kwalifikacji prawnej czynu obwinionego czy też wymierzonej mu kary
dyscyplinarnej w sytuacji braku wskazania podstaw wymienionych w art. 126 § 2
ustawy- Prawo o ustroju sadów powszechnych, a więc nowych okoliczności i
dowodów w sprawie prowadzących do uniewinnienia skazanego lub wymierzenia
mu łagodniejszej kary (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2007
r., SNO 69/07, http://www.sn.pl), po trzecie – chodzi o nowe okoliczności lub
dowody przedtem nieznane sądom dyscyplinarnym pierwszej i drugiej instancji i j e
d n o c z e ś n i e zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że skazany jest
niewinny, to jest nie popełnił zarzucanego mu czynu albo jego czyn nie stanowił
deliktu dyscyplinarnego lub należało mu wymierzyć nie tak surową karę
4
dyscyplinarną (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2009 r., SNO
13/07, http://www.sn.pl).
Tymczasem w przedmiotowej sprawie przeciwko skazanej na przestrzeni
niemal 10 lat, toczyły się postepowania dyscyplinarne, w których wyczerpano
wobec niej wszystkie rodzaje kar dyscyplinarnych (upomnienie, nagana,
przeniesienia na inne miejsce służbowe, złożenie z urzędu sędziego), przy czym ta
ostatnia kara została zastosowana wobec nieskuteczności kar uprzednio
nałożonych; dopuszczanie się przez skazaną opisanych uchybień było oczywiste,
jednoznacznie wynikało z przedstawionych dokumentów, a więc skazana nie była w
stanie zaprzeczyć popełnieniu zarzuconych jej czynów i przyznała się do winy.
Żądanie zatem wznowienia postepowania stoi w kolizji z wymaganiem art. 126 § 2
ustawy- Prawo o ustroju sądów powszechnych, aby nowe okoliczności i dowody w
sprawie prowadziły do uniewinnienia skazanej lub wymierzenia jej łagodniejszej
kary, skoro już zastosowane łagodniejsze kary nie odniosły zamierzonego skutku.
Z całym naciskiem jednak należy podkreślić że powołane we wniosku
okoliczności nie stanowią żadnych n o w y c h okoliczności bądź dowodów w
szczególności nieznanych orzekającym Sądom Dyscyplinarnym bądź nieznanym
samej skazanej. Stan zdrowia skazanej był przedmiotem oceny Sądów
Dyscyplinarnych, co wynika z ich ustaleń i rozważań (str. 10, 11 akt ASD …/10, str.
15 akt SNO 34/11). Na k. 284 akt dyscyplinarnych znajduje się zaświadczenie
lekarskie zawierające takie same elementy rozpoznania stanu zdrowia skazanej jak
w dokumentacji dołączonej do wniosku o wznowienie postępowania. Wywody tego
wniosku pozostają w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego i
logicznego rozumowania, ponieważ po pierwsze – pracownik niezdolny z powodu
choroby właśnie głównie tę okoliczność podaje jako obiektywną przyczynę
zaniedbania obowiązków służbowych, po drugie – skazana z jednej strony
kwestionuje świadomość swego stanu chorobowego, z drugiej zdradza tę
świadomość a brak ujawnienia mankamentów stanu zdrowia usprawiedliwia obroną
przed dyskomfortem tego ujawnienia w środowisku zawodowym, przy czym
jednocześnie w fazie końcowej poszczególnych postępowań dyscyplinarnych jest w
stanie sporządzić przeterminowane uzasadnienia orzeczeń tak, aby na dzień
orzeczenia dyscyplinarnego nie posiadać zaległości. W kilkunastu sprawach
5
przekroczenie terminu do sporządzenia uzasadnienia przekraczało od ponad 20 do
200-300 dni, przed wszczęciem ostatniego postepowania dyscyplinarnego skazanej
zwrócono 7-krotnie uwagę na uchybienia w zakresie terminowości sporządzania
uzasadnień i skoro dopiero groźba wyroków dyscyplinarnych skutkowała
sporządzeniem uzasadnień, byłoby naiwnością uznać, że powodem wcześniejszej,
trwającej wiele miesięcy zwłoki był stan zdrowia skazanej wyłączający jej
odpowiedzialność dyscyplinarną.
Przytoczone zatem we wniosku o wznowienie postępowania
dyscyplinarnego okoliczności i dowody powołujące się na mankamenty zdrowia
skazanej nie posiadają przymiotu ani „nowych” w rozumieniu art. 126 § 2 ustawy-
Prawo o ustroju sądów powszechnych ani nie mogą – w świetle całokształtu
dowodów przeprowadzonych uprzednio w sprawie dyscyplinarnej skazanej
zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 13
września 2011 r. prowadzić do uniewinnienia skazanej lub wymierzenia jej
łagodniejszej kary.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny postanowił jak
w sentencji..
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego dla okręgu Sądu Okręgowego w […] w
odpowiedzi na wniosek wniósł o jego oddalenie.
Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny rozważył, co następuje:
Wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego okazał się
bezzasadny.
W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego
przyjmuje się, po pierwsze – że w postepowaniu dyscyplinarnym kwestia
wznowienia tego postępowania uregulowana jest autonomicznie w ustawie – Prawo
o ustroju sadów powszechnych – art. 126 § 2 ustawy (postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 21 października 2003 r., SNO 37/03, baza orzeczeń
http://www.sn.pl, po drugie – brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych , aby w
postępowaniu w przedmiocie wznowienia postepowania dyscyplinarnego
dokonywać kolejnej kontroli instancyjnej ustalonego w sprawie stanu faktycznego,
przyjętej kwalifikacji prawnej czynu obwinionego czy też wymierzonej mu kary
dyscyplinarnej w sytuacji braku wskazania podstaw wymienionych w art. 126 § 2
ustawy- Prawo o ustroju sadów powszechnych, a więc nowych okoliczności i
dowodów w sprawie prowadzących do uniewinnienia skazanego lub wymierzenia
mu łagodniejszej kary (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2007
r., SNO 69/07, http://www.sn.pl), po trzecie – chodzi o nowe okoliczności lub
dowody przedtem nieznane sądom dyscyplinarnym pierwszej i drugiej instancji i j e
d n o c z e ś n i e zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że skazany jest
niewinny, to jest nie popełnił zarzucanego mu czynu albo jego czyn nie stanowił
deliktu dyscyplinarnego lub należało mu wymierzyć nie tak surową karę
4
dyscyplinarną (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2009 r., SNO
13/07, http://www.sn.pl).
Tymczasem w przedmiotowej sprawie przeciwko skazanej na przestrzeni
niemal 10 lat, toczyły się postepowania dyscyplinarne, w których wyczerpano
wobec niej wszystkie rodzaje kar dyscyplinarnych (upomnienie, nagana,
przeniesienia na inne miejsce służbowe, złożenie z urzędu sędziego), przy czym ta
ostatnia kara została zastosowana wobec nieskuteczności kar uprzednio
nałożonych; dopuszczanie się przez skazaną opisanych uchybień było oczywiste,
jednoznacznie wynikało z przedstawionych dokumentów, a więc skazana nie była w
stanie zaprzeczyć popełnieniu zarzuconych jej czynów i przyznała się do winy.
Żądanie zatem wznowienia postepowania stoi w kolizji z wymaganiem art. 126 § 2
ustawy- Prawo o ustroju sądów powszechnych, aby nowe okoliczności i dowody w
sprawie prowadziły do uniewinnienia skazanej lub wymierzenia jej łagodniejszej
kary, skoro już zastosowane łagodniejsze kary nie odniosły zamierzonego skutku.
Z całym naciskiem jednak należy podkreślić że powołane we wniosku
okoliczności nie stanowią żadnych n o w y c h okoliczności bądź dowodów w
szczególności nieznanych orzekającym Sądom Dyscyplinarnym bądź nieznanym
samej skazanej. Stan zdrowia skazanej był przedmiotem oceny Sądów
Dyscyplinarnych, co wynika z ich ustaleń i rozważań (str. 10, 11 akt ASD …/10, str.
15 akt SNO 34/11). Na k. 284 akt dyscyplinarnych znajduje się zaświadczenie
lekarskie zawierające takie same elementy rozpoznania stanu zdrowia skazanej jak
w dokumentacji dołączonej do wniosku o wznowienie postępowania. Wywody tego
wniosku pozostają w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego i
logicznego rozumowania, ponieważ po pierwsze – pracownik niezdolny z powodu
choroby właśnie głównie tę okoliczność podaje jako obiektywną przyczynę
zaniedbania obowiązków służbowych, po drugie – skazana z jednej strony
kwestionuje świadomość swego stanu chorobowego, z drugiej zdradza tę
świadomość a brak ujawnienia mankamentów stanu zdrowia usprawiedliwia obroną
przed dyskomfortem tego ujawnienia w środowisku zawodowym, przy czym
jednocześnie w fazie końcowej poszczególnych postępowań dyscyplinarnych jest w
stanie sporządzić przeterminowane uzasadnienia orzeczeń tak, aby na dzień
orzeczenia dyscyplinarnego nie posiadać zaległości. W kilkunastu sprawach
5
przekroczenie terminu do sporządzenia uzasadnienia przekraczało od ponad 20 do
200-300 dni, przed wszczęciem ostatniego postepowania dyscyplinarnego skazanej
zwrócono 7-krotnie uwagę na uchybienia w zakresie terminowości sporządzania
uzasadnień i skoro dopiero groźba wyroków dyscyplinarnych skutkowała
sporządzeniem uzasadnień, byłoby naiwnością uznać, że powodem wcześniejszej,
trwającej wiele miesięcy zwłoki był stan zdrowia skazanej wyłączający jej
odpowiedzialność dyscyplinarną.
Przytoczone zatem we wniosku o wznowienie postępowania
dyscyplinarnego okoliczności i dowody powołujące się na mankamenty zdrowia
skazanej nie posiadają przymiotu ani „nowych” w rozumieniu art. 126 § 2 ustawy-
Prawo o ustroju sądów powszechnych ani nie mogą – w świetle całokształtu
dowodów przeprowadzonych uprzednio w sprawie dyscyplinarnej skazanej
zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 13
września 2011 r. prowadzić do uniewinnienia skazanej lub wymierzenia jej
łagodniejszej kary.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny postanowił jak
w sentencji.