Postanowienie SN z 15 listopada 2013, sygn. II KK 295/13
Data orzeczenia
15 listopada 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Kazimierz Klugiewicz
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (11)
POSTANOWIENIE
Dnia 15 listopada 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 15 listopada 2013 r.,
sprawy J. Z.
skazanego za przestępstwo z art. 62 § 2 kks i in.,
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w K.
z dnia 15 kwietnia 2013 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K.
z dnia 27 listopada 2012 r.,
p o s t a no w i ł :
1. oddalić kasację, jako oczywiście bezzasadną;
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć
skazanego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 27 listopada 2012 r., oskarżony J. Z.:
1. został uniewinniony od popełnienia trzech występków z art. 271 § 1 i 3 k.k. w
zw. z art. 12 k.k. (pkt 12 wyroku);
2. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 18 § 2 k.k. i art. 20
§ 2 k.k.s. w z w. z art. 62 § 2 k.k.s. w z w. z art. 6 § 2 k.k.s. i w zw. z art. 9 §
3 k.k.s. i za to na podstawie art. 19 § 1 k.k. w z w. z art. 62 § 2 k.k.s.
wymierzono mu karę 100 (stu) stawek dziennych grzywny, przy przyjęciu, iż
jedna stawka dzienna grzywny stanowi równowartość 50 (pięćdziesiąt) zł
(pkt 13 wyroku);
2
3. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 18 § 2 k.k. i art. 20
§ 2 k.k.s. w zw. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. i za to na
podstawie art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 62 § 2 k.k.s. wymierzono mu karę 20
(dwudziestu) stawek dziennych grzywny, przy przyjęciu, iż jedna stawka
dzienna grzywny stanowi równowartość 50 (pięćdziesiąt) zł (pkt 14 wyroku);
4. został uznany za winnego przestępstwa z art. 18 § 2 k.k. i art. 20 § 2 k.k.s. w
z w. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. i za
to na podstawie art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 62 § 2 k.k.s. wymierzono mu karę
100 (stu) stawek dziennych grzywny, przy przyjęciu, iż jedna stawka dzienna
grzywny stanowi równowartość 50 (pięćdziesiąt) zł (pkt 15 wyroku);
5. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 18 § 2 k.k. i art. 20
§ 2 k.k.s. w zw. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i w zw. z art. 9 § 3
k.k.s. i za to na podstawie art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 62 § 2 k.k.s.
wymierzono mu karę 100 (stu) stawek dziennych grzywny, przy przyjęciu, iż
jedna stawka dzienna grzywny stanowi równowartość 50 (pięćdziesiąt) zł
(pkt 16 wyroku);
6. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 18 §
2 k.k. i art. 20 § 2 k.k.s. w z w. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i w
z w. z art. 9 § 3 k.k.s. i za to na podstawie art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 62 § 2
k.k.s. wymierzono mu karę 100 (stu) stawek dziennych grzywny, przy
przyjęciu, iż jedna stawka dzienna grzywny stanowi równowartość 50
(pięćdziesiąt )zł (pkt 17 wyroku);
7. na podstawie art. 39 § 1 k.k.s. połączono wyżej orzeczone kary grzywny i
wymierzono oskarżonemu J. Z. karę łączną 200 (dwustu) stawek dziennych
grzywny, przy przyjęciu, iż jedna stawka dzienna grzywny stanowi
równowartość 50 (pięćdziesiąt) zł.
Wyrok Sądu Rejonowego zawiera także rozstrzygnięcie w przedmiocie
dowodów rzeczowych, zaliczenia okresu zatrzymania i kosztów sądowych.
Apelacje od powyższego wyroku wywiedli oskarżony J.Z. i jego obrońca.
Oskarżony J. Z. w złożonej apelacji podniósł zarzuty błędu w ustaleniach
faktycznych przyjętych za jego podstawę, a mający wpływ na treść wyroku, oraz
obrazy przepisów postępowania polegającą na niewystępowaniu w sprawie
3
organów skarbowych jako prowadzących postępowanie karne, a następnie jako
oskarżycieli publicznych, a także poprzez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego R.
D.
W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie
oskarżonego J. Z. od popełnienia przypisanych mu wyrokiem czynów, ewentualnie
o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Obrońca oskarżonego J. Z. podniósł w apelacji zarzut błędu w ustaleniach
faktycznych przyjętych za postawę wyroku, a mający wpływ na jego treść, a
polegający na uznaniu oskarżonego J. Z. za winnego popełnienia zarzucanych mu
przestępstw, mimo, że nie pozwala na to ujawniony w sprawie materiał dowodowy,
a nadto błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, a mający
wpływ na jego treść, a wyrażający się w uznaniu, że w sprawie nie występują
wątpliwości uzasadniające uniewinnienie J. Z.
W konkluzji obrońca oskarżonego J. Z. wniósł o uniewinnienie oskarżonego
od wszystkich przypisanych mu czynów, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego
orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2013 roku, utrzymał w mocy
zaskarżony wyrok, uznając obie apelacje za oczywiście bezzasadne.
Kasację od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 15 kwietnia
2013 roku wniósł obrońca skazanego J. Z., zarzucając rażącą obrazę przepisów
postępowania, stanowiącą bezwzględną przyczynę odwoławczą:
- określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.
polegającą na naruszeniu zasady skargowości, albowiem czyny, za które skazano
J. Z. nie mieściły się w granicach zdarzeń faktycznych objętych zarzutem
oskarżenia;
- określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.
polegającą na prowadzeniu postępowania karnego oraz utrzymaniu w mocy
wyroku skazującego, pomimo istnienia ujemnej przesłanki procesowej określonej w
art. 44 § 1 pkt 1 k.k.s. w postaci przedawnienia karalności przestępstw
przypisanych oskarżonemu J. Z.
4
W konkluzji obrońca skazanego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku
oraz utrzymanego w nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego i umorzenie
postępowania karnego.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w odpowiedzi na kasację obrońcy
skazanego J. Z. wniósł o jej oddalenie, jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja obrońcy skazanego J.Z. jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym,
uzasadniającym jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Zgodnie z art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 523 § 2 k.p.k., w przypadku
skazania na inną karę, niż kara bezwzględnego pozbawienia wolności, kasacja
wniesiona przez strony może być oparta wyłącznie na zarzucie podnoszącym
wystąpienie jednej z przesłanek określonych w art. 439 § 1 k.p.k.
Z uwagi zatem na fakt, że J. Z. został skazany na karę grzywny, kasacja
wniesiona przez jego obrońcę mogła być rozpatrywana jedynie w zakresie, w jakim
podnosiła wystąpienie uchybień, stanowiących bezwzględne przyczyny
odwoławcze.
W tym kontekście należy stwierdzić, że wskazanie przez skarżącego na
wystąpienie przesłanek określonych w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1
pkt 9 k.p.k. tj. braku skargi uprawnionego oskarżyciela oraz w art. 439 § 1 pkt 9
k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. tj. przedawnienia karalności, jest oczywiście
nietrafne. Obrońca skazanego na poparcie swojego stanowiska odnośnie
zaistnienia przesłanki z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.
podniósł, że przypisane J. Z. czyny nie mieściły się w granicach zdarzeń
faktycznych objętych zarzutem aktu oskarżenia. Uzasadnienie wywiedzionej w
niniejszej sprawie skargi kasacyjnej wskazuje natomiast, że autor kasacji w istocie
stawia zarzut obrazy prawa materialnego, który jest przecież niedopuszczalny w
nadzwyczajnym środku zaskarżenia złożonym od wyroku skazującego na karę
grzywny. Formułując ten zarzut obrońca skazanego pomija jednocześnie, że w
czasie orzekania w niniejszej sprawie przez Sąd Rejonowy zarówno w
orzecznictwie Sądu Najwyższego jak i w doktrynie prezentowano stanowisko, iż
wystawienie nierzetelnej faktury należy traktować jako czyn wyczerpujący
znamiona przestępstwa skarbowego z art. 62 § 2 k.k.s., stanowiącego lex specialis
5
w stosunku do przestępstwa z art. 271 § 1 k.k. (zob. np. wyrok SN z dnia 18
kwietnia 2012 r., IV KK 20/12, LEX nr 1163351; postanowienie SN z dnia 23
listopada 2006 r., IV KK 321/06, R-OSNKW 2006, poz. 2251). W uchwale Sądu
Najwyższego z dnia 24 stycznia 2013 roku (I KZP 19/12, R-OSNKW 2013, poz. 13)
przyjęto jednak, że reguły wyłączania wielości ocen mają zastosowanie jedynie w
wypadku zbiegu przepisów ustawy, natomiast nie stosuje się ich w razie idealnego
zbiegu czynów zabronionych, o którym mowa w art. 8 § 1 k.k.s., co w konsekwencji
oznacza, że wykluczone jest, aby przepis Kodeksu karnego skarbowego mógł
wyprzeć na zasadzie specjalności lub konsumpcji przepis Kodeksu karnego albo
odwrotnie (zob. postanowienie SN z dnia 24 stycznia 2013 r., I KZP 21/12, R-
OSNKW 2013, poz. 14). To z kolei powoduje, że jeżeli ten sam czyn będący
przestępstwem skarbowym lub wykroczeniem skarbowym wyczerpuje zarazem
znamiona przestępstwa lub wykroczenia określonego w przepisach karnych innej
ustawy, stosuje się każdy z tych przepisów (art. 8 § 1 k.k.s.). Wobec kierunku
wniesionych w niniejszej sprawie apelacji jak i kasacji dalsze rozważania w tej
kwestii należy jednak uznać za zbędne.
Za wyjście poza granice oskarżenia nie może być natomiast traktowane
ustalanie przez Sąd procedujący w instancji a quo działania J. Z. w ramach czynu
ciągłego, czy też popełnienie przez niego przestępstw w formie zjawiskowej
podżegania.
Za nietrafne w stopniu oczywistym należy uznać także twierdzenie
skarżącego, że J. Z. został skazany za przestępstwa skarbowe, których karalność
w dacie wyrokowania uległa przedawnieniu. Zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 k.k.s.
karalność występków określonych w art. 62 § 2 k.k.s., jako zagrożonych wyłącznie
karą grzywny, ustaje z upływem 5 lat od ich popełnienia. Autor kasacji błędnie
interpretuje jednak treść art. 44 § 5 k.k.s. nie dostrzegając, że jeżeli przed upływem
tego okresu wszczęto postępowanie przeciwko sprawcy o popełnienie przestępstw
o takim zagrożeniu ustawowym, wówczas ich karalność ustaje z upływem dalszych
5 lat od upływu tego okresu. Istotny przy tym jest „czyn zarzucany”, a nie jego
kwalifikacja prawna przyjęta w akcie oskarżenia, która jest tylko propozycją
oskarżyciela i nie wiąże sądu.
6
W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy uznał zarzuty skarżącego za
bezzasadne w stopniu oczywistym i w konsekwencji orzekł jak w części
dyspozytywnej postanowienia.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 627 k.p.k. i art. 636 §
1 k.p.k., obciążając skazanego obowiązkiem ich uiszczenia.