Postanowienie SN z 27 listopada 2013, sygn. V KK 286/13
Data orzeczenia
27 listopada 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Edward Matwijów
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (5)
POSTANOWIENIE
Dnia 27 listopada 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Edward Matwijów
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 27 listopada 2013 r.
sprawy S. M.
uniewinnionego od popełnienia przestępstwa z art. 190 § 1 k.k.,
z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela subsydiarnego
od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 14 maja 2013 r.,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 7 grudnia 2012 r., sygn. akt VIII
…/12
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. obciążyć oskarżyciela subsydiarnego K. J.
kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
S. M. wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 7 grudnia 2012 r., sygn. akt
VIII …/12, został uznany za winnego tego, że w dniu 14 czerwca 2011 r. w P. przy
ul. J. na parkingu, skierował groźbę karalną wobec pokrzywdzonego K. J., czym
spowodował u niego uzasadnioną obawę zagrożenia życia i mienia, tj. popełnienia
przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. i za ten czyn skazany na karę 4 miesięcy
pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat
próby.
Apelację od powyższego wyroku wywiódł obrońca skazanego, zarzucając:
1. obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść
zaskarżonego wyroku, gdyż wbrew art. 2 § 1 k.p.k., art. 4 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k.
2
- całkowicie bezzasadnie przyjęto, za wiarygodne zeznania K. J., mimo że nie
zostały one potwierdzone zeznaniami bezstronnych osób,
- zachodzi poważna wątpliwość czy pokrzywdzony skonfliktowany z
oskarżonym i uwikłany w inną sprawę sądową nie chce uzyskać korzystnego
rozstrzygnięcia po to aby polepszyć swą sytuacje procesową,
- nie można uznać za całkowicie obiektywne zeznanie małżonki
pokrzywdzonego, która potwierdziła zeznania męża,
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, który mógł
mieć wpływ na treść wyroku, gdyż:
- w sposób nieobiektywny oceniono wyjaśnienia oskarżonego, przyjmując, że
nie zasługują one na walor wiarygodności z tego powodu, iż ma on status
oskarżonego w tej sprawie, pomijając to, że w sprawie VIII K …/08 jest on
pokrzywdzonym,
- w sposób bezzasadny pominięto okoliczności wskazujące na prawdziwość
wyjaśnień oskarżonego, gdyż córka jego A. M.-P. podawała fakty wskazujące
na tendencyjność zeznań pokrzywdzonego,
- rażącą niewspółmierność kary wskutek niezastosowania warunkowego
umorzenia postępowania.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego
wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o warunkowe umorzenie
postepowania wobec S. M.
Powyższy wyrok, na niekorzyść oskarżonego w części dotyczącej
orzeczenia o karze, zaskarżył również pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego,
domagając się orzeczenia wobec oskarżonego na podstawie art. 72 § 1 pkt 7a k.k.,
obowiązku powstrzymania się od kontaktów z G. i K. J. oraz zakazu zbliżania się do
wyżej wymienionych.
Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 14 maja 2013 r., zmienił zaskarżony
wyrok i uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu.
Wyrok Sądu drugiej instancji został zaskarżony przez pełnomocnika
oskarżyciela subsydiarnego, który zarzucił temu orzeczeniu rażące naruszenie
przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na jego treść, tj.:
3
- obrazę przepisów art. 5 § 2 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., art. 433 § 1 k.p.k. i art.
457 § 3 k.p.k. poprzez uzasadnienie uniewinnienia oskarżonego w oparciu o
przyjęcie, że w sprawie zachodzi konieczność zastosowania zasady in dubio
pro reo i konieczności przyjęcia wersji korzystnej dla oskarżonego, w sytuacji
gdy materiał dowodowy nie uzasadnia zastosowanie tej zasady,
- obrazę art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., art. 433 § 1 k.p.k. i art.
457 § 3 k.p.k. wskutek braku uzasadnienia przez Sąd drugiej instancji zmiany
oceny materiału dowodowego oraz odmówienie waloru wiarygodności
zeznaniom świadków, którzy potwierdzali niespójną i niewiarygodną wersję
oskarżonego.
Ponadto kasacja podnosi zarzut obrazy prawa materialnego, tj. art. 190 k.k.
poprzez jego niezastosowanie pomimo, że ze spójnych zeznań świadków wynika,
że oskarżony dopuścił się przestępstwa o znamionach określonych w tym przepisie
ustawy karnej.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi
Okręgowemu w P.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym, przemawiającym za jej
oddaleniem w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Uważna lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w ocenie Sądu
Najwyższego prowadzi do wniosku, iż podnoszone w kasacji zarzuty pod adresem
Sądu odwoławczego nie zasługują na uwzględnienie.
Dochodząc do wniosku, że Sąd Rejonowy w sposób niemalże bezrefleksyjny
zaakceptował treść obciążającego materiału dowodowego S. M., Sąd Okręgowy był
uprawniony do zakwestionowania ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę
skazania uznając, że zostały one poczynione z naruszeniem art. 5 § 2 k.p.k.
W tej sytuacji diametralnie odmiennie dokonana ocena dowodów, a w
szczególności wyjaśnień oskarżonego S. M. oraz zeznań pokrzywdzonych K. i G. J.,
uprawniała Sąd Okręgowy do zmiany orzeczenia Sądu Rejonowego na podstawie
art. 437 § 2 k.p.k. i naruszenie tego przepisu należało przywołać w kasacji.
4
Zmieniając zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego i uniewinniając
oskarżonego od popełnienia przypisanego mu przestępstwa, Sąd Okręgowy
zgodnie z treścią art. 457 § 3 k.p.k., ale również art. 424 § 1 k.p.k., bowiem i ten
przepis powinien być powołany w kasacji, w sposób wnikliwy ocenił zgromadzone w
sprawie dowody, w świetle których spośród dwóch diametralnie odmiennych wersji
przebiegu zdarzenia nadał walor wiarygodności relacji przedstawionej przez
oskarżonego.
Zgodzić się należy z argumentacją Sądu Okręgowego, iż nie bez znaczenia
dla oceny zgromadzonego materiału dowodowego w tej sprawie pozostaje fakt, że
oskarżyciel publiczny dwukrotnie w tej sprawie nie znalazł podstaw do wniesienia
aktu oskarżenia przeciwko S. M. o przestępstwo z art. 190 § 1 k.k.
W związku z odwołaniem się do zarzutu naruszenia art. 5 § 2 k.p.k.,
przywołać należy jednolite zapatrywania, że dla oceny czy został naruszony zakaz
in dubio pro reo nie są miarodajne wątpliwości zgłaszane przez stronę, ale jedynie
to czy orzekające w sprawie sądy rzeczywiście powzięły wątpliwość co do treści
ustaleń faktycznych i wobec braku możliwości ich usunięcia rozstrzygnęły je na
niekorzyść oskarżonego.
Podczas kontroli odwoławczej w sprawie niniejszej taką wątpliwość powziął
Sąd Okręgowy.
Zawarta w kasacji krytyka rażącego naruszenia art. 5 § 2 k.p.k., jest zupełnie
nieuprawniona.
Wbrew odmiennym twierdzeniom autora kasacji nie może być mowy o
rażącym naruszeniu art. 7 k.p.k. i 410 k.p.k.
Odnosząc się do zarzutu obrazy art. 190 k.k., zauważyć należy, że zarzut
obrazy prawa materialnego ma rację bytu tylko wówczas, gdy odwołujący się nie
kwestionuje treści poczynionych ustaleń faktycznych.
Naruszenie prawa materialnego polega na jego wadliwym zastosowaniu (lub
niezastosowaniu) w orzeczeniu, które jest oparte na trafnych i niekwestionowanych
ustaleniach faktycznych.
Z przytoczonych powyżej względów kasacja pełnomocnika oskarżyciela
subsydiarnego okazała się jako oczywiście bezzasadna.
5