Postanowienie SN z 27 listopada 2013, sygn. IV KO 87/13
Data orzeczenia
27 listopada 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Jerzy Grubba
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 27 listopada 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba (przewodniczący)
SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca)
SSN Dariusz Świecki
w sprawie zażalenia R. M.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w T.
z dnia 15 marca 2013 r.
o odmowie wszczęcia śledztwa,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej,
na posiedzeniu w dniu 27 listopada 2013 r.,
wystąpienia Sądu Rejonowego w P.,
z dnia 7 października 2013.,
w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k. - a contrario,
p o s t a n o w i ł:
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 7 października 2013 r., Sąd Rejonowy w P. zwrócił
się z inicjatywą do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy w przedmiocie
rozpoznania zażalenia R. M. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej
w T. z dnia 15 marca 2013 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, innemu sądowi
równorzędnemu. Wniosek został umotywowany tym, że złożone przez R. M.
zawiadomienie o przestępstwie dotyczy czynu, który miał zostać popełniony przez
sędziego Sądu Rejonowego w P. – A. K., a pozostali sędziowie II Wydziału
2
Karnego Sądu Rejonowego w P. pozostają z SSR A. K. w stałych kontaktach
służbowych i koleżeńskich.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego o przekazanie przedmiotowej sprawy do
rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru
sprawiedliwości, nie zasługuje na uwzględnienie.
Zważyć bowiem należy, że instytucja przekazania sprawy innemu sądowi
równorzędnemu stanowi istotne odstępstwo od ogólnej zasady właściwości
miejscowej sądu i jako instytucja wyjątkowa nie może być nadużywana. Sam fakt
złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez sędziów w
toku prowadzonych postępowań, nie stanowi dostatecznej podstawy do
uwzględnienia skierowanego do Sądu Najwyższego wniosku (zob. np.
postanowienie SN z dnia 29 stycznia 2013 r., V KO 78/12, LEX nr 1277828).
Przepis art. 37 k.p.k. daje co prawda możliwość przekazania do rozpoznania
danej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, ale jedynie wtedy, gdy "wymaga
tego dobro wymiaru sprawiedliwości". Takiej zaś przesłanki w omawianym
przypadku Sąd Najwyższy się nie dopatruje. To, że skarżący niejednokrotnie
formułują zarzuty pod adresem sędziów, nie może być – niejako automatycznie –
traktowane jako okoliczność uzasadniająca wątpliwości co do bezstronności
sędziów sądu właściwego do rozpoznania zażaleń na zarządzenia i postanowienia
prokuratora. Nie ma bowiem podstaw do korzystania z możliwości przewidzianych
w art. 37 k.p.k. w każdej sytuacji, gdy sądowej kontroli podlegają decyzje
prokuratora podejmowane po przeprowadzeniu czynności weryfikujących
zasadność doniesienia uczestnika innego postępowania, niezadowolonego z jego
przebiegu lub wyniku o rzekomym przekroczeniu uprawnień lub niedopełnieniu
obowiązków w toku prowadzenia konkretnego procesu przez sędziego
orzekającego w sądzie miejscowo właściwym (zob. postanowienie SN z dnia 18
marca 2010 r., III KO 19/10, LEX nr 577213).
Odnosząc się natomiast do podnoszonej we wniosku znajomości sędziów II
Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w P. z SSR A. K. wskazać należy, że fakt
takiej znajomości nie może prowadzić do podważania zaufania i bezstronności
wszystkich sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w P. Przeciwnie,
3
nadmiernie szerokie korzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k.,
uzasadniałoby powstanie lub utwierdzenie nieprawdziwego przekonania, że w
każdym przypadku, gdy sprawa w jakiś sposób dotyczy sędziego pracującego w
danym sądzie, pozostali sędziowie pracujący w tej jednostce organizacyjnej
sądownictwa powszechnego nie są w stanie w sposób obiektywny i rozsądny
rozpoznać sprawy. To zaś prowadziłoby do przeciwnego od zamierzonego skutku,
a mianowicie podważałoby zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości
sędziów.
W przedmiotowej sprawie nie sposób również nie podzielić stanowiska Sądu
Okręgowego w K., który postanowieniem z dnia 11 września 2013 roku nie
uwzględnił żądania sędziów Sądu Rejonowego w P. o wyłączenie ich od
rozpoznania wniesionego zażalenia w trybie art. 41 § 1 k.p.k.
W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.