Postanowienie SN z 18 grudnia 2013, sygn. II KK 352/13
Data orzeczenia
18 grudnia 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Waldemar Płóciennik
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (10)
POSTANOWIENIE
Dnia 18 grudnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 18 grudnia 2013 r.,
sprawy D. D.
skazanego z art. 280 § 1 k.k. i innych
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w W.
z dnia 9 lipca 2013 r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 12 grudnia 2012 r., ,
p o s t a n o w i ł :
I. oddalić kasację, jako oczywiście bezzasadną;
II. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego.
U Z A S A D N I E N I E
Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 12 grudnia 2012 r., uznał D. D. D. za
winnego popełnienia czynu z:
1. art. 280 § 1 k.k. i na tej podstawie wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności;
2. art. 124 § 1 k.w. i za to wymierzył mu karę 30 dni aresztu; na podstawie art. 28 §
1 pkt 4 i § 4 k.w. w zw. z art. 124 § 4 k.w. orzekł obowiązek zapłaty równowartości
wyrządzonej szkody w kwocie 55 zł na rzecz M. B. oraz 140 zł na rzecz F. O.;
3. art. 190 § 1 k.k. i za to wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności.
2
Na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył orzeczone kary
pozbawienia wolności i wymierzył oskarżonemu karę łączną 2 lat i 2 miesięcy
pozbawienia wolności, zaliczając na jej poczet okres rzeczywistego pozbawienia
wolności od dnia 7 czerwca 2012 r. do dnia 25 października 2012 r.
W apelacji od całości tego wyroku obrońca oskarżonego zarzucił:
1. obrazę przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 190 § 1 k.k. poprzez nieprawidłowe uznanie, że zachowanie oskarżonego
wypełnia znamiona czynu stypizowanego w tym przepisie, w sytuacji, gdy z zeznań
pokrzywdzonego nie wynika, aby ten obawiał się, że groźba miałaby zostać
spełniona,
- art. 11 § 2 k.k. poprzez skazanie oskarżonego D. D. za czyn z art. 280 § 1
kodeksu karnego oraz osobno za czyn z art. 190 § 1 k.k., w sytuacji, gdy przepisy
te pozostają w zbiegu kumulatywnym i czyn z art. 190 k.k. powinien być traktowany
jako czyn współukarany następny, pochłonięty przez przestępstwo rozboju,
- art. 283 k.k. poprzez niezastosowanie, w sytuacji, gdy zachowanie D. D.
wyczerpuje znamiona czynu z art. 280 § 1 w zw. z art. 283 k.k. i należy go
traktować jako wypadek mniejszej wagi z uwagi na okoliczności popełnienia
przestępstwa, a zwłaszcza przedmiotowo - podmiotowe znamiona czynu, które
charakteryzują się przewagą elementów łagodzących, które sprawiają, że czyn
zasługuje na łagodniejsze potraktowanie, niż przy jego zwyczajnej postaci;
2. obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść
orzeczenia, a to art. 7, 92 i 410 k.p.k., poprzez zaniechanie dokonania oceny opinii
wydanej na podstawie ekspertyzy kryminalistycznej genetycznych badań
identyfikacyjnych oraz opinii wydanej na podstawie ekspertyzy kryminalistycznej z
zakresu badań daktyloskopijnych, które dotyczyły zabezpieczonych w toku
postępowania nożyczek, którymi rzekomo D. D. miał grozić pokrzywdzonemu, z
których to opinii bezsprzecznie wynika, że na badanym materiale - na nożyczkach
brak jest DNA D. D., a co za tym idzie uznanie oskarżonego D. D. za winnego
zarzucanego mu czynu z art. 190 § 1 k.k., przy jednoczesnym pominięciu bardzo
ważnych okoliczności, które wynikają z tych opinii i mają kluczowe znaczenie dla
rozstrzygnięcia, czy oskarżony w dniu 7 czerwca 2012 r. posługiwał się
nożyczkami;
3
3. rażącą niewspółmierność orzeczonej bezwzględnej kary pozbawienia
wolności, w szczególności przez wzgląd na nieuwzględnienie przy orzekaniu kary
okoliczności łagodzących, prymatu celu wychowawczego przy wymierzaniu kary
młodocianemu oraz ze względu na rażącą różnicę orzeczonych kar łącznych w
stosunku do oskarżonego D. D. oraz pozostałych oskarżonych.
W konkluzji autor apelacji wniósł o uznanie oskarżonego D. D. za winnego
popełnienia czynu z pkt I aktu oskarżenia po przyjęciu iż czyn ten stanowi wypadek
mniejszej wagi i wypełnia znamiona czynu z art. 280 § 1 w zw. z art. 283 k.k.,
uniewinnienie oskarżonego od popełnienia czynu z art. 190 § 1 k.k., ewentualnie
uchylenie orzeczenia dotyczącego uznania oskarżonego za winnego popełnienia
czynu z art. 190 § 1 k.k. ze względu na fakt, iż czyn ten pozostaje w zbiegu
kumulatywnym z przestępstwem rozboju, znaczne złagodzenie wymierzonej
oskarżonemu kary pozbawienia wolności i wymierzenie jej z warunkowym
zawieszeniem jej wykonania.
Sąd Okręgowy w W., po rozpoznaniu m.in. apelacji obrońcy oskarżonego,
wyrokiem z dnia 9 lipca 2013 r., utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy.
W kasacji, kwestionującej wyrok Sądu odwoławczego w całości, obrońca
skazanego podniósł zarzuty:
1. rażącego naruszenia prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść
orzeczenia, tj.:
a. art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. poprzez niedokonanie pełnej
kontroli odwoławczej, zaniechanie przeprowadzenia dowodu z uzupełniającej opinii
biegłego na okoliczność, czy brak na nożyczkach śladów linii papilarnych
nadających się do identyfikacji wyklucza czy nie wyklucza, by przedmiotowych
nożyczek używał skazany D. D. i zastąpienie ustaleń wymagających wiadomości
specjalnych, własnymi ocenami;
b. art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. poprzez niedokonanie pełnej
kontroli odwoławczej, zaniechanie przeprowadzenia dowodu z uzupełniającej opinii
biegłego na okoliczność, czy samo dotknięcie lub trzymanie przedmiotu łączyć się
może, czy też nie z pozostawieniem przez osobę trzymającą śladów biologicznych,
a tym samym czy ich brak świadczy o nieużywaniu nożyczek przez skazanego D.
4
D. i zastąpienie ustaleń wymagających wiadomości specjalnych, własnymi
ocenami;
c. art. 433 § 1 k.p.k. poprzez niedokonanie pełnej kontroli odwoławczej i nie
zbadanie zamiaru skazanego D. D. odnośnie dokonania zaboru telefonu
komórkowego oraz czasu jego powstania;
2. rażącego naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść
orzeczenia, tj. art. 280 § 1 k.k., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na
przyjęciu, że zachowanie skazanego wyczerpało znamiona wymienione we
wskazanym przepisie w sytuacji, gdy skazany dokonał zaboru telefonu
komórkowego pokrzywdzonego niezależnie do dokonania pobicia pokrzywdzonego,
nie używając tego jako środka do dokonania zaboru rzeczy, pomimo iż opisane
wyżej zachowanie skazanego wypełnia przesłanki przestępstw w zbiegu realnym,
tj. przestępstwa przeciwko zdrowiu z art. 158 § 1 k.k. i kradzieży określonego w art.
278 § 1 k.k.
W następstwie tych zarzutów skarżący wniósł o:
- uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi odwoławczemu do
ponownego rozpoznania, ewentualnie
- uchylenie zaskarżonego wyroku i utrzymanego nim wyroku Sądu I instancji i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie, jako
niezasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k.
Zgodnie z art. 519 k.p.k., kasacja może być wniesiona od prawomocnego
wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie, a zarzuty kasacyjne nie
mogą wprost kwestionować ustaleń faktycznych, bowiem kasacja może być
wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego
rażącego naruszenia prawa (art. 523 § 1 k.p.k.).
Podnieść należy, że Sąd Okręgowy stosując się do nakazu wyrażonego w
art. 433 § 2 k.p.k., rozpoznał, a w uzasadnieniu orzeczenia, zgodnie z wymogiem
określonym w art. 457 § 3 k.p.k., podał dlaczego uznał zarzuty podniesione w
apelacji przez obrońcę skazanego D. D. za niezasadne i w tym zakresie
5
zainteresowane strony należy odesłać do lektury uzasadnienia, bowiem
bezzasadne jest jego powtarzanie.
Brak jest podstaw do uznania, iż Sąd Odwoławczy dopuścił się obrazy art.
433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. poprzez zaniechanie przeprowadzenia
dowodu z uzupełniającej opinii biegłego, co do braku linii papilarnych na
nożyczkach (zarzut z pkt 1a i b kasacji). Dowód taki, zdaniem Sądu Najwyższego,
był zbędny w świetle dyrektyw a zarazem uprawnień Sądu, wynikających z art. 7
k.p.k. Sąd Odwoławczy uznał, że brak ustosunkowania się przez Sąd Rejonowy do
dowodu z opinii kryminalistycznych dotyczących badań nożyczek stanowi
wprawdzie uchybienie, jednak pozostaje ono bez wpływu na treść orzeczenia. Jak
podkreślił, wnioski opinii daktyloskopijnej z k. 323-325 (tom II) ograniczają się do
stwierdzenia, że na powierzchni nożyczek nie ujawniono odwzorowań śladów linii
papilarnych nadających się do badań identyfikacyjnych. Sformułowanie więc w tym
zakresie kategorycznych wniosków uniemożliwia jakość ujawnionych i
zabezpieczonych śladów, które ze względu na ich fragmentaryczność oraz
nakładanie się jednych na drugie uznano za nienadające się do badań
identyfikacyjnych. W sprawie wydano także opinię z zakresu badań genetycznych,
z której wynika, iż uzyskano w trakcie przeprowadzonych badań niepełny profil
genetyczny będący mieszaniną pochodzącą od co najmniej 3 osób, ale nie od
skazanego D. D. (k. 319-325 tom II). Wynik tej opinii nie wyklucza jednak, zdaniem
Sądu Okręgowego, faktu użycia nożyczek przez skazanego. Badania nożyczek
przez biegłego ujawniły DNA wyizolowane metodą separacji biomagnetycznej.
Uzyskana próbka nie musiała jednak zawierać śladów biologicznych skazanego,
samo bowiem dotknięcie lub trzymanie przedmiotu nie musi łączyć się z
pozostawieniem przez osobę trzymającą tę rzecz śladów biologicznych, z których
da się wyizolować DNA. Stąd też wynik ekspertyzy genetycznej nie ma żadnego
wpływu zarówno na ocenę wiarygodności zeznań pokrzywdzonego, jak i dokonane
ustalenia faktyczne (k.15-16 uzasadnienia SO). Dodać wreszcie trzeba, że sprawa
została rozpoznana w granicach środka odwoławczego, zgodnie z art. 433 § 1
k.p.k., Sąd odwoławczy oceniał opinie i analizował wynikające z nich fakty, a nie
zastępował biegłych, nie naruszył więc art. 193 k.p.k., strony zaś, zwłaszcza
skarżący, nie domagały się dopuszczenia dowodu z opinii biegłego.
6
Odnosząc się do zarzutu obrazy prawa materialnego oraz wiążącego się z
nim zarzutu z pkt 1 c kasacji stwierdzić należy, iż obrońca, m.in. pod pozorem
kwestionowania sposobu procedowania przez Sąd Odwoławczy, w rzeczywistości
nie godzi się z ustalonymi faktami, co pozostaje w sprzeczności z treścią art. 523 §
1 k.p.k., kwestia bowiem zamiaru sprawcy, rzutująca na prawną ocenę jego
zachowania, należy do sfery faktów. Podniesienie zarzutu obrazy prawa
materialnego jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarżący nie kwestionuje
poczynionych przez sąd ustaleń faktycznych. Nie można więc skutecznie
wywodzić, że w sprawie doszło do obrazy art. 280 § 1 k.k., skoro przy ustaleniu
wszystkich przedmiotowych znamion tego typu przestępstwa, a nadto przyjęciu, że
sprawca działał z zamiarem kradzieży, kwestionuje się właśnie zamiar.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, orzekł jak na wstępie.