Postanowienie SN z 29 stycznia 2014, sygn. IV KO 107/13
Data orzeczenia
29 stycznia 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Jarosław Matras
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 29 stycznia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Kazimierz Klugiewicz
SSN Eugeniusz Wildowicz
w sprawie rozpoznania zażalenia R. M. na zarządzenie prokuratora Prokuratury
Rejonowej w K. z dnia 5 września 2013 r., o odmowie przyjęcia zażalenia na
postanowienie z dnia 29 marca 2013 r. o odmowie wszczęcia śledztwa o
przestępstwo z art. 231 §1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 29 stycznia 2014 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w P. w sprawie II Kp …/13
w przedmiocie przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario
p o s t a n o w i ł
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
\
Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy w P. wystąpił do
Sądu Najwyższego o przekazanie w trybie art. 37 k.p.k. niniejszej sprawy do innego
równorzędnego sądu, podnosząc, iż czyn zabroniony, który został zarzucony
sędziemu Sądu Rejonowego w P., ma ścisły związek z wykonywaniem przez tego
sędziego obowiązkami i czynnościami zawodowymi, a znaczny stopień
„personalizacji stosunków” w miejscowym środowisku zawodowym tworzy
przesłankę do przekazania tej sprawy innemu sądowi, podobnie jak i fakt
nagłośnienia medialnego spraw dotyczących R. M.
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek jest niezasadny. Wskazać należy na wstępie, że przedmiotem
postępowania zażaleniowego w tej sprawie nie jest decyzja o odmowie wszczęcia
śledztwa w sprawie rzekomego popełnienia przez sędziego Sądu Rejonowego w P.
przestępstwa z art. 231 §1 k.k., ale zasadność zarządzenia prokuratora, który
uznał, iż zażalenie R. M. jest niedopuszczalne. Obecnie inne postępowanie
odwoławcze w Sądzie Rejonowym w P. nie toczy się (por. k.1 akt II Kp …/13).
Przedmiot kontroli sądu odwoławczego nie ma zatem obecnie jakiegokolwiek
punktu stycznego z decyzją o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o
przestępstwo z art. 231 § 1 k.k., a zatem rozważania sądu odnośnie powiązań
służbowych między sędziami (oraz tzw. „personalizacji stosunków”) nie mają
żadnego znaczenia w kontekście zakresu kontroli odwoławczej. Oczywiście
problem może zaistnieć w sytuacji, gdyby sąd odwoławczy uchylił zarządzenie
prokuratora, ale i wówczas obawy odnośnie istnienia zarzutów co do braku
bezstronności, winny być weryfikowane w nawiązaniu do rzeczywistego zakresu
kontroli odwoławczej, a ten obejmuje określony sposób procedowania sądu w
kontekście uprawdopodobnienia, czy takie wykonywanie czynności sądowych
realizuje znamiona czynu zabronionego określonego w art. 231 § 1 k.k.
Przypomnieć należy także, że sam fakt kierowania przez stronę postępowania
zarzutów co do popełnienia przestępstwa przez sędziego, nie powinien
automatycznie skutkować inicjowaniem procedury określonej w art. 37 k.p.k., w
przypadku, gdy przedmiotem oceny właściwego sądu jest kwestia prawidłowości
decyzji organu prokuratorskiego o odmowie wszczęcia śledztwa. Sferą kontroli
sądowej przeważnie objęta jest bowiem tylko decyzja prokuratora, która weryfikuje
zasadność doniesienia strony procesowej o możliwości popełnienia przestępstwa
przez sędziego, w związku z wykonywaniem przez niego określonych obowiązków
orzeczniczych. Podkreślić należy także, że Sąd Najwyższy na tle takich właśnie
spraw wypowiadał już pogląd, iż nie można bezkrytycznie i automatycznie
akceptować podważania zdolności sądów do obiektywnego i bezstronnego
rozpoznania spraw, albowiem o właściwości do rozpoznania sprawy decydują
kryteria ustawowe i nie powinna ich dyktować wola strony postępowania,
niezadowolonej z wydanego rozstrzygnięcia (por. np. postanowienia Sądu
3
Najwyższego: z dnia 27 września 2013 r., II KO 54/13, Lex 1375173; z dnia 22
sierpnia 2013 r., II KO 48/11, Lex 1350549). Trafnie na te elementy wskazał także
Sąd Okręgowy w K. w postanowieniu wydanym w dniu 27 listopada 2013 r., sygn.
akt VI Ko …/13, nie dostrzegając podstaw do uwzględnienia wniosków sędziów o
ich wyłączenie od rozpoznania tego zażalenia.
Z tych powodów należało orzec jak w postanowieniu.