Postanowienie SN z 18 lutego 2014, sygn. IV KO 1/14
Data orzeczenia
18 lutego 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Józef Dołhy
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 18 lutego 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Dołhy (przewodniczący)
SSN Jerzy Grubba
SSN Rafał Malarski (sprawozdawca)
w sprawie M. G.
oskarżonej o przestępstwo określone w art. 297 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 18 lutego 2014 r.,
inicjatywy Sądu Rejonowego w J. z dnia 15 października 2013 r.
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu
na dobro wymiaru sprawiedliwości ,
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w J., postanowieniem z dnia 15 października 2013r., wystąpił
z inicjatywą przekazania sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K. z uwagi
na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wskazano, że z uwagi na
sytuację życiową oskarżonej, zamieszkałej w znacznej odległości od Sądu
występującego, jej stawiennictwo na rozprawie przed tym Sądem jest praktycznie
niemożliwe, podczas gdy z powodzeniem może ona uczestniczyć w rozprawie
przed Sądem Rejonowym w K. Ponadto podniesiono, że w przedmiotowej sprawie
tylko jeden świadek zamieszkuje na terenie właściwości miejscowej Sądu
2
występującego, a pozostali świadkowie również będą musieli dojechać z J., wobec
czego brak było przesłanek do przekazania sprawy w trybie art. 36 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Inicjatywę Sądu Rejonowego w J. należy uznać za zasadną. W
orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że możliwe jest
przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k., ze względu na dobro wymiaru
sprawiedliwości, w sytuacji gdy zapewnienie stawiennictwa oskarżonego w
siedzibie sądu znajdującego się w znacznej odległości od jego miejsca
przebywania jest co najmniej znacznie utrudnione, w przypadku braku tego typu
uwarunkowań co do jego stawiennictwa w sądzie znajdującym się dla niego bliżej
(por. post. SN z 24 maja 2013r., II KO 33/13, Lex nr 1317931, post. SN z 19
kwietnia 2005r. II KO 13/05, Lex nr 149631).
Zdaniem Sądu Najwyższego, w niniejszej sprawie zachodzi szczególny
przypadek, dający podstawę do przekazania sprawy ze względu na dobro wymiaru
sprawiedliwości. Sytuacja życiowa oskarżonej, w tym to, że jest matką samotnie
wychowującą trójkę dzieci oraz nie ma możliwości zapewnienia nad nimi opieki na
co najmniej całodniowy wyjazd do Sądu znacznie oddalonego od jej miejsca
zamieszkania, praktycznie wyklucza możliwość osądzenia sprawy przez sąd
właściwy miejscowo jeżeli nie w ogóle, to co najmniej w rozsądnym terminie.
Utrudnienia te nie wystąpią w przypadku rozpoznania sprawy przez sąd położony
bliżej miejsca zamieszkania oskarżonej, ponieważ wtedy jej stawiennictwo wiązać
się będzie jedynie z kilkugodzinną nieobecnością w miejscu zamieszkania. Stąd
koniecznym było przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w K., przed którym
istnieją realne możliwości rozpoznania sprawy, co pozostaje również nie bez
znaczenia w kontekście zasad ekonomiki procesowej.
Odnosząc się na marginesie do argumentacji Sądu występującego o braku
przesłanek w sprawie z art. 36 k.p.k., podnieść należy, że instytucję opisaną w tym
przepisie oraz instytucję z art. 37 k.p.k. należy traktować autonomicznie. Oba
rozwiązania oparte są bowiem na zupełnie innych przesłankach i nie mogą być w
żadnym razie utożsamiane. Nie ma również podstaw, aby uznać, że wystąpienie z
inicjatywą w trybie art. 37 k.p.k. traktowane miałoby być jako rozwiązanie
stosowane w przypadku braku możliwości skorzystania z innych instytucji
3
umożliwiających odstąpienie od zasady rozpoznawania spraw przez sądy
terytorialnie właściwe.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.