Postanowienie SN z 26 lutego 2014, sygn. III KO 68/13
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
nie stwierdzić podstaw do wznowienia postępowania z urzędu
Przedmiot
wznowienie postępowania z urzędu
Typ sprawy
sprawa karna
Etap
postępowanie wznowieniowe / wznowienie postępowania z urzędu
Tematy
wznowienie postępowania z urzędu
Role w sprawie
świadek
prokurator
skazany
obrońca
Data orzeczenia
26 lutego 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Barbara Skoczkowska
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 26 lutego 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący)
SSN Dariusz Świecki (sprawozdawca)
SSN Andrzej Ryński
w sprawie M. R.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 26 lutego 2014 r.,
w przedmiocie wznowienia postępowania z urzędu
postanowił:
nie stwierdzić podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
UZASADNIENIE
Obrońca wyznaczony skazanemu z urzędu do zbadania podstaw złożenia
wniosku o wznowienie postępowania, poinformował na piśmie Sąd Najwyższy o
braku takich podstaw. Jednocześnie w tym piśmie obrońca zasygnalizował, że
dostrzega uchybienie w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1
pkt 10 k.p.k. polegające na nieobecności obrońcy skazanego podczas rozprawy
głównej przed Sądem Okręgowym w W. w dniu 25 maja 2011 r. przez około 15-20
min., pomimo tego, że w świetle art. 80 k.p.k. obecność obrońcy była obowiązkowa.
Prokurator Prokuratury Generalnej w przedstawionym na piśmie stanowisku
w tej kwestii nie stwierdził podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
W kwestii wznowienia postępowania z urzędu w zakresie zasygnalizowanym
przez obrońcę skazanego stwierdzić należy, co następuje. Otóż z protokołu
rozprawy głównej z dnia 25 maja 2011 r. wynika, że rozprawa rozpoczęła się o
2
godzinie 9:00, doprowadzono czterech oskarżonych z Zakładu Karnego, w tym M.
R., który występował ze swoim obrońcą adw. T. B. Zaplanowane w tym dniu
czynności procesowe dotyczyły przesłuchania świadków anonimowych. Oskarżony
M. R. i jego obrońca uczestniczyli w przesłuchaniu tych świadków. Na czas
wykonania tych czynności zarządzono przerwę w rozprawie, która trwała od
godz.9:15 do 12:10. Po przerwie nie stawił się adw. T. B. – obrońca oskarżonego M.
R. Natomiast stawił się w ramach substytucji adw. J. R., który przekazał informacje
dotyczące tzw. kolizji terminów adw. T. B., a następnie opuścił salę rozpraw. Z
dalszego przebiegu rozprawy, w której nie brał udziału obrońca M. R. wynika, że
dotyczyła ona kwestii organizacyjnych związanych z uzgadnianiem ze stronami
następnych terminów rozprawy. Natomiast nie przeprowadzono żadnych czynności
dowodowych.
W tych okolicznościach brak jest podstaw do stwierdzenia, że zachodzi
bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Uchybienie
wskazane w tym przepisie, a dotyczące niebrania udziału przez obrońcę w
czynnościach, w których jego udział jest obowiązkowy, powoduje naruszenie
zasady prawa do obrony i zasady kontradyktoryjności. W tym też kontekście należy
dokonać wykładni użytego w tym przepisie zwrotu „nie brał udziału w czynnościach”.
Wykładnia funkcjonalna prowadzi do wniosku, że gdy chodzi o udział obrońcy w
rozprawie głównej, to dotyczy on obowiązkowego uczestnictwa w tych
czynnościach, które wiążą się z merytorycznym rozpoznaniem sprawy. W
przypadku rozprawy głównej będą to czynności związane z ujawnieniem na tym
forum okoliczności stanowiących podstawę wyroku (art. 410 k.p.k.). W fazie
wstępnej rozprawy są to okoliczności dotyczące osoby oskarżonego (art. 213 § 1
k.p.k.), a na etapie przewodu sądowego – przeprowadzanie dowodów. Konieczny
jest również udział obrońcy niezbędnego w głosach stron. Natomiast ten obowiązek
nie dotyczy już ogłoszenia wyroku (art. 419 § 1 k.p.k.). Wobec tego chwilowa
nieobecność obrońcy na rozprawie, gdy sąd nie rozpoznawał sprawy w przyjętym
tu znaczeniu, np. podczas podejmowania decyzji o charakterze organizacyjnym, nie
stanowi wskazanej bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Dlatego też brak jest podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
3.). Wobec tego chwilowa
nieobecność obrońcy na rozprawie, gdy sąd nie rozpoznawał sprawy w przyjętym
tu znaczeniu, np. podczas podejmowania decyzji o charakterze organizacyjnym, nie
stanowi wskazanej bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Dlatego też brak jest podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
3