Postanowienie SN z 13 marca 2014, sygn. IV KK 438/13
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono kasację jako oczywiście bezzasadną
Typ sprawy
sprawa karna
Etap
postępowanie kasacyjne przed Sądem Najwyższym
Tematy
prawo karne
Role w sprawie
oskarżony
oskarżyciel posiłkowy
prokurator
skazany
Data orzeczenia
13 marca 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Józef Dołhy
POSTANOWIENIE
Dnia 13 marca 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Dołhy
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 13 marca 2014 r.,
sprawy J. S.
oskarżonego z art. 288 § 1 kk
z powodu kasacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego
J. B.
od wyroku Sądu Okręgowego w K.
z dnia 31 lipca 2013 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w M.
z dnia 27 grudnia 2012 r.,
p o s t a n o w i ł:
1. oddala kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża
oskarżyciela posiłkowego J. B.
UZASADNIENIE
Akt oskarżenia zarzucał J. S. popełnienie przestępstwa z art. 288 § 1 k.k.,
polegającego na tym, że „w dniu 29 marca 2010 roku w C., wykonując prace
polowe ciągnikiem rolniczym z agregatem dokonał uszkodzenia ogrodzenia
otaczającego posesję J. B. o łącznej wartości strat w wysokości 831,18 zł”.
Sąd Rejonowy w M. wyrokiem z dnia 27 grudnia 2012 r. oskarżonego J. S.
uniewinnił od popełnienia zarzucanego mu czynu.
2
W apelacjach od tego wyroku oskarżyciel posiłkowy J. B. i jego pełnomocnik
podnieśli zarzuty: błędu w ustaleniach faktycznych, obrazy prawa procesowego –
art. 41 § 1 k.p.k., 40 § 1 pkt 6 k.p.k.
Sąd Okręgowy, wyrokiem z dnia 31 lipca 2013 r., utrzymał w mocy
zaskarżony wyrok, uznając apelacje za oczywiście bezzasadne.
W kasacji od powyższego wyroku pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego
zarzucił:
1. rażące naruszenie prawa procesowego w postaci art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art.
457 § 3 k.p.k. poprzez nienależyte rozważenie zarzutów odwoławczych
zawartych w pkt 2 apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, co mogło
mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku;
2. rażące naruszenie prawa procesowego w postaci art. 438 pkt 2 k.p.k. w zw. z art.
41 § 1 k.p.k. oaz art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k. poprzez nieuchylenie przez Sąd
odwoławczy wyroku Sądu I instancji pomimo tego, że Sąd I instancji dopuścił się
obrazy przepisów postępowania (tj. art. 41 § 1 k.p.k. oraz art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k.),
która mogła mieć wpływ na treść wydanego przezeń orzeczenia, co oznacza, iż
obraza art. 438 pkt 2 k.p.k. mogła mieć istotny wpływ na treść wyroku sądu II
instancji.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i
utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego, i przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania.
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej wniósł
o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym.
Zarzut z pkt 1 kasacji pozostaje w związku z jej pkt 2, który jest de facto
powtórzeniem zarzutu z pkt 2 apelacji tj. naruszenia art. 41 § 1 k.p.k. poprzez
odmowę uwzględnienia wniosku o wyłączenie od prowadzenia sprawy referent
SSR M. K. (względna przyczyna odwoławcza z art. 438 pkt 2 k.p.k.) oraz
naruszenia art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k. poprzez rozpoznanie wniosku o wyłączenie od
prowadzenia sprawy SSR M. K. z dnia 11.06.2012 r. przez wyłączonego z mocy
ustawy sędziego SSR A. O. (bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt
3
1 lub ewentualnie względna przyczyna odwoławcza z art. 438 pkt 2 k.p.k.). Wbrew
twierdzeniom pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego i treści zarzutu z pkt 1
kasacji, Sąd Okręgowy stosując się do nakazu wyrażonego w art. 433 § 2 k.p.k.,
rozpoznał, a w uzasadnieniu orzeczenia, zgodnie z wymogiem określonym w art.
457 § 3 k.p.k., podał dlaczego uznał zarzuty podniesione w apelacji, w tym z pkt 2,
za niezasadne.
Wniosek o wyłączenie sędziego SR M. K. od orzekania w przedmiotowej
sprawie w związku z faktem wydania orzeczenia w innej sprawie, w której J. B.
został uznany za winnego i skazany za składanie fałszywych zeznań, nie wskazuje
okoliczności które mogłyby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do
bezstronności sędziego w danej sprawie. Sprawa II K …/09, w której orzekała
sędzia M. K., nie pozostawała w związku z przedmiotową sprawą - obie sprawy dot.
różnych stanów faktycznych, a łączy je osoba J. B., który w niniejszej sprawie jest
oskarżycielem posiłkowym, zaś w sprawie II K ../09 - oskarżonym. Okoliczność ta,
jak podkreślił SO w swoim uzasadnieniu, pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na
ocenę bezstronności sędziego w każdej z tych spraw.
Przedmiotem rozważań Sądu Okręgowego był także zarzut naruszenia art.
40 § 1 pkt 6 k.p.k. w związku z faktem, iż wniosek o wyłączenie sędziego rozpoznał
sędzia A. O. Sąd Okręgowy stanął na stanowisku, że w sprawie nie doszło do
zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 k.p.k., bowiem
sędzia A. O. „nie miał nic wspólnego" z aktualnie zaskarżonym wyrokiem, nie brał
udziału w czynnościach procesowych prowadzących do wydania orzeczenia oraz w
czynnościach finalnych ściśle związanych z jego wydaniem; nie wykonywał funkcji
sędziowskich, będąc członkiem składu sądu, aż do merytorycznego rozpoznania
sprawy, które kończy etap wyrokowania; wydanie postanowienia o odmowie
wyłączenia sędziego, przed rozpoczęciem przewodu sądowego, nie jest czynnością
procesową prowadzącą do wydania orzeczenia (czynnością związaną z udziałem w
naradzie, głosowaniu, sporządzeniu, podpisaniu i ogłoszeniu orzeczenia). Sąd
podkreślił, że wydane postanowienie „nie tylko nie mogło, ale nie ma żadnego
wpływu na treść zapadłego w sprawie i zaskarżonego orzeczenia”.
Zarzut pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, ujęty w pkt 2 kasacji, jawi się
jako niezasadny. Należy bowiem pamiętać, iż zgodnie z brzmieniem art. 40 § ł pkt 6
4
k.p.k. sędzia jest wyłączony od udziału w sprawie, gdy wydawał lub brał udział w
wydaniu zaskarżonego orzeczenia, co wskazuje, że chodzi tu o udział w sprawie w
przedmiocie kontroli tego orzeczenia lub zarządzenia. Regulacja ta ma na celu
wyeliminowanie sytuacji, w których sędzia kontrolowałby decyzje procesowe, które
sam wydał lub w wydaniu których uczestniczył. W przedmiotowej sprawie sytuacja
taka nie miała miejsca.
Mając na uwadze, że wniosek o wyłączenie sędziego SR M. K. rozpoznał
sędzia SR A. O., którego wyrok wydany w przedmiotowej sprawie został uchylony
do ponownego rozpoznania przez sąd odwoławczy, do rozważenia pozostaje
kwestia ewentualnego naruszenia art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k. (i zaistnienia w związku z
powyższym bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.).
Wyłączeniu od udziału w sprawie, na podstawie art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k.,
podlega sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone do
ponownego rozpoznania (przez sąd wyższej instancji). Chodzi więc o
wyeliminowanie od orzekania sędziego, który brał udział w wydaniu uchylonego
orzeczenia, a więc sytuacji, gdy ma on wyrobiony pogląd w danej sprawie.
Sąd Najwyższy w uchwale I KZP 26/03 stanął na stanowisku, iż nie jest
precyzyjne stwierdzenie, że: „W razie zaistnienia podstaw wymienionych w § 1 pkt
1 – 9 sędzia wyłączony jest od udziału w sprawie, co oznacza, że nie tylko nie
może on orzekać na rozprawie, ale w ogóle nie może on w tej sprawie podejmować
żadnych czynności”.
Zwrot „od udziału w sprawie" na gruncie art. 40 § 1 pkt 6 i 7 k.p.k. należy
odczytywać łącznie z treścią stosownego punktu, precyzującego, o jaką „sprawę",
w istocie rzeczy, chodzi. Tak więc na gruncie pkt 7 chodzi o wyłączenie od udziału
w sprawie „wydania orzeczenia, które zostało uchylone" (...) zgodnie z zakazem
wykładni rozszerzającej i stosowania analogii wobec przepisów o charakterze
wyjątkowym nie można wyłączenia tego rozciągać na „udział w sprawie"
wydawania innych rodzajów orzeczeń - uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30
września 2003 r., I KZP 26/03, OSNKW 2003, z. 9-10, poz. 82.
Mając powyższe na względzie, orzeczono jak na wstępie.. należy
odczytywać łącznie z treścią stosownego punktu, precyzującego, o jaką „sprawę",
w istocie rzeczy, chodzi. Tak więc na gruncie pkt 7 chodzi o wyłączenie od udziału
w sprawie „wydania orzeczenia, które zostało uchylone" (...) zgodnie z zakazem
wykładni rozszerzającej i stosowania analogii wobec przepisów o charakterze
wyjątkowym nie można wyłączenia tego rozciągać na „udział w sprawie"
wydawania innych rodzajów orzeczeń - uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30
września 2003 r., I KZP 26/03, OSNKW 2003, z. 9-10, poz. 82.
Mając powyższe na względzie, orzeczono jak na wstępie.