Postanowienie SN z 13 maja 2014, sygn. IV KK 38/14
Data orzeczenia
13 maja 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Michał Laskowski
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 13 maja 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Michał Laskowski
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 13 maja 2014 r.,
sprawy wnioskodawcy J. S.
o odszkodowanie i zadośćuczynienie
z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 24 września 2013 r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w K.
z dnia 15 maja 2013 r.
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. obciążyć wnioskodawcę kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w K., wyrokiem z dnia 15 maja 2013 r., orzekając na
podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne
orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz
niepodległego bytu Państwa Polskiego zasądził na rzecz J. S. kwotę 20 000 złotych
tytułem odszkodowania i 5 000 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną
krzywdę w związku z wykonaniem wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 lutego
1982 r., i wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 28 maja 1982 r.
Sąd Okręgowy uznał przy tym, że zasądzone kwoty zostały wypłacone
wnioskodawcy na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia
29 czerwca 2009 r., który na podstawie wyroku Sadu Apelacyjnego z dnia 19
2
września 2012 r., został uchylony po uwzględnieniu wniosku o wznowienie
postępowania.
W pozostałej części wniosek złożony w imieniu J. S. został oddalony, przy
czym pełnomocnik wnioskodawcy wnosiła o zasądzenie na jego rzecz kwoty
305 430, 68 złotych tytułem odszkodowania i 118 000 złotych tytułem
zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
Apelację od tego wyroku w części oddalającej wniosek złożyła pełnomocnik
J.S. Zarzuciła w niej błędną interpretację art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991
r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za
działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego przez przyjęcie, że
przepis ten nie pozwala na zasądzenie na rzecz wnioskodawcy odszkodowania w
związku z utratą przez niego zatrudnienia, zmniejszeniem wynagrodzenia oraz
wielokrotnymi przesłuchaniami i zawodową degradacją w okresie po zwolnieniu z
tymczasowego aresztowania, z uwagi na brak bezpośredniego związku z
wykonaniem wobec wnioskodawcy wyroku, którego nieważność stwierdzono.
Autorka apelacji wniosła o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i
przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego
rozpoznania.
Po rozpoznaniu apelacji Sąd Apelacyjny, wyrokiem z dnia 24 września 2013
r., utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając samą apelację za oczywiście
bezzasadną.
Pełnomocnik wnioskodawcy J. S. wniosła kasację od tego wyroku. Zarzuciła
w niej wyrokowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na
treść orzeczenia, to jest naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o
uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za
działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego w związku z art. 361
k.c. przez jego błędną wykładnię, polegającą na uchybieniu zasadom ustalania
normalnego związku przyczynowego pomiędzy wykonaniem wyroku a
zmniejszeniem wysokości wynagrodzenia i krzywdą wynikłą z represji i szykan i
degradacji zawodowej trwającej do końca okresu wykonywania pracy zawodowej.
Kasacja zawiera nadto zarzut naruszenia przepisu postępowania, to jest art.
457 § 3 k.p.k., do którego miało dojść przez nienależyte wyjaśnienie w
3
uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, czym kierował się Sąd Apelacyjny, uznając
apelację za oczywiście bezzasadną.
W konkluzji kasacji wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Prokurator Prokuratury Apelacyjnej wniósł w pisemnej odpowiedzi na
kasację o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja pełnomocnika wnioskodawcy jest niezasadna i to w stopniu
pozwalającym na jej rozpoznanie i oddalenie na posiedzeniu wyznaczonym na
podstawie art. 535 § 3 k.p.k., przy czym bezzasadność kasacji nie wynika z tego,
że wnioskodawca nie doznał krzywdy i nie poniósł szkody opisanej we wniosku, a z
faktu braku podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia i odszkodowania w oparciu o
art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń
wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego
bytu Państwa Polskiego. Zaznaczyć na wstępie należy, że zadaniem postępowania
kasacyjnego jest eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń, które zapadły na
skutek rażącego naruszenia prawa. Zgodnie przy tym przyjmuje się, że Sąd
Najwyższy jako sąd kasacyjny nie przeprowadza ponownej kontroli odwoławczej
zaskarżonego wyroku oraz, że w drodze kasacji nie można kwestionować
prawidłowości dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych.
Pierwsze dwa zarzuty kasacji, odnoszące się odpowiednio do
odszkodowania i zadośćuczynienia, dotyczą wprawdzie nominalnie naruszenia
prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, ale wiążą się jednocześnie
ściśle z ustaleniem dokonanym przez sąd pierwszej instancji w tej sprawie, w
postaci braku bezpośredniości związku pomiędzy wykonaniem wyroku a szkodą i
krzywdą. Ustalenie to następnie zostało zaakceptowane przez sąd odwoławczy, co
stało się z kolei podstawą wydania zaskarżonego kasacją wyroku.
Można oczywiście rozumieć, że wnioskodawca nie podziela poglądów sądów
obu instancji przedstawionych w tej materii w uzasadnieniach wyroków, ale nie
sposób uznać takiego ustalenia, takiego rozumienia związku przyczynowego i
wykładni art. 8 ust. 1 cytowanej ustawy za rażące naruszenie prawa. Sąd
Apelacyjny przedstawił argumentację związaną z jego interpretacją normalnego
4
związku przyczynowego między szkodą, a wykonaniem wyroków skazujących J. S.
Argumentację tę rozbudował analizując pojęcie bezpośredniości, poddał także
ocenie powyższe w kontekście regulacji zawartej w art. 361 k.c. oraz wskazał
poglądy w tej materii prezentowane w orzeczeniach innych sądów. Nie można
zatem uznać, że uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego nie spełnia wymogów
określonych w art. 457 § 3 k.p.k. Odniesiono się w nim bowiem w dostatecznym
stopniu do poszczególnych zarzutów i wniosków apelacji. Także w uzasadnieniu
wyroku sądu pierwszej instancji przedstawiono rozbudowane wywody związane z
istotą zarzutów apelacji, zaś z treści uzasadnienia zaskarżonego kasacją wyroku
wynika, że wywody te stanowiły przedmiot kontroli odwoławczej. Nie można zatem
uznać, by przedmiotowej sprawie doszło do rażących naruszeń prawa opisanych w
kasacji.
Z powyższych względów oddalono kasację pełnomocnika wnioskodawcy.