Postanowienie SN z 26 czerwca 2014, sygn. IV KK 146/14
Data orzeczenia
26 czerwca 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Wiesław Kozielewicz
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (7)
POSTANOWIENIE
Dnia 26 czerwca 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz
na posiedzeniu
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 26 czerwca 2014 r.,
sprawy G. N.
skazanego z art. 204 § 2 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w B.
z dnia 26 listopada 2013 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B. z
dnia 11 czerwca 2013 r.,
oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami
sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża skazanego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z dnia 26 listopada 2013 r., utrzymał w mocy,
zaskarżony apelacją obrońcy G. N., wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 11
czerwca 2011 r. Tym ostatnim wyrokiem G. N. skazano za popełnienie
przestępstwa z art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. na karę ośmiu miesięcy
pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres trzech
lat próby oraz karę grzywny w wysokości stu stawek dziennych po trzydzieści
złotych każda, a także orzekł wobec niego przepadek na rzecz Skarbu Państwa
korzyści majątkowej osiągniętej z popełnienia przestępstw w kwocie pięciu tysięcy
dwustu złotych.
W kasacji od wyżej wymienionego wyroku Sądu Okręgowego obrońca
skazanego G. N. zarzucił:
2
- obrazę prawa karnego procesowego, a to art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. poprzez
oddalenie apelacji i utrzymanie wyroku w mocy pomimo istnienia bezwzględnej
przyczyny uchylenia orzeczenia, to naruszenia art. 117 § 1 i § 3 k.p.k., art. 129 § 1 i
§ 2 k.p.k. w zw. z art. 131 § 1 k.p.k. i art. 132 § 1, art. 374 § 1 k.p.k., art. 390 § 1
k.p.k., które to przepisy obligowały Sąd I Instancji do odroczenia rozprawy z 23
kwietnia 2013 r. a zamiast tego Sąd I Instancji prowadził rozprawę oraz czynności
dowodowe pod nieobecność oskarżonego, która to obecność była obowiązkowa;
- obrazę prawa karnego procesowego, a to art. 300 k.p.k. poprzez zaniechanie
pouczenia podejrzanego o przysługujących mu prawach i obowiązkach w tym o
prawie do odmowy odpowiedzi na pytania oraz prawie do żądania przesłuchania z
udziałem obrońcy oraz prawie do składania wniosków dowodowych co mogło mieć
istotny wpływ na treść orzeczenia albowiem oskarżony nie wiedział o prawie do
przesłuchania z udziałem obrońcy, czuł się zobligowany do udzielania odpowiedzi
na zadawane pytania a nadto nie wiedział, że może wnieść o przesłuchanie
świadka K. B. i uczynił to dopiero na rozprawie apelacyjnej albowiem uchylenie się
oskarżonego od części zadawanych pytań, złożenie wyjaśnień w obecności
obrońcy oraz przesłuchanie K. B. pozwalałoby na wykazanie, że nie dopuścił się on
zarzucanego czynu
i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł
o uznanie kasacji za oczywiście bezzasadną i jej oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja jest oczywiście bezzasadna.
Z uwagi na treść prawomocnego wyroku skazującego G. N. oraz
ograniczenie kasacyjne, określone w art. 523 § 2 k.p.k., kasacja strony w niniejszej
sprawie jest dopuszczalna tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k.
(art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.). Bezsporne jest bowiem to, że w sytuacji gdy w wyroku
skazującym orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej
wykonania, kasację na korzyść skazanego wnieść można jedynie z powodu
uchybień wskazanych w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 w zw. z § 2 k.p.k.). Tak
więc całkowicie bezprzedmiotowe i nieracjonalne było stawianie w niniejszej
3
sprawie zarzutu z pkt. 2, albowiem, jako niedopuszczalny z mocy ustawy, nie
podlega on w ogóle rozpoznaniu. Jak to jednolicie ujmuje się w orzecznictwie
kasacyjnym Sądu Najwyższego, oparcie kasacji w tej kategorii spraw, które określa
art. 523 § 2 k.p.k., na zarzucie wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej
nigdy nie otwiera drogi do formułowania innego rodzaju zarzutów. Jest bowiem
oczywiste, że stwierdzenie jednego z uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k.
powoduje uchylenie orzeczenia dotkniętego tą wadą. Jednak niewystąpienie
takiego uchybienia wyklucza możliwość zajmowania się „dołączonymi” zarzutami o
charakterze względnym. Inne postępowanie, tzn. rozpoznanie zarzutów naruszenia
prawa materialnego albo zarzutów naruszenia prawa procesowego, nie należących
do kategorii bezwzględnych przyczyn odwoławczych, byłoby obejściem dyspozycji
art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k. (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego
2009 r., V KK 407/08, Lex Nr 491154).
W konsekwencji, rozpoznaniu podlegał jedynie pierwszy zarzut kasacji, a
ściślej rzecz ujmując twierdzenie zawarte w tym zarzucie, iż rzekomo dojść miało w
niniejszej sprawie do wydania przez sąd wyroku w sytuacji, gdy zachodziła
przeszkoda procesowa określona w art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., czyli sytuacja gdy
sprawę rozpoznano podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była
obowiązkowa.
Odnosząc się do tego zarzutu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 374 § 1
k.p.k. obecność oskarżonego na rozprawie głównej jest obowiązkowa, jeżeli ustawa
nie stanowi inaczej. Jeden z wyjątków pozwalających na prowadzenie rozprawy
pod nieobecność oskarżonego przewidziany został w art. 376 § 2 k.p.k. Przepis ten
umożliwia prowadzenie rozprawy bez udziału oskarżonego, jeżeli: oskarżony ten
został prawidłowo wezwany (zawiadomiony) na rozprawę przerwaną lub
odroczoną; złożył uprzednio wyjaśnienia przed sądem; nie stawił się na rozprawę
bez usprawiedliwienia (zob. też wyrok Sądu Najwyższego z 2 marca 2005 r., IV KK
344/04, Prok. i Pr. [wkł.] 2006, z. 1, poz. 1; M. J. Urbaniak, Rozpoznawanie spraw
pod nieobecność oskarżonego w polskim procesie karnym, Poznań – Kalisz 2003,
s. 75).
Wymienione wyżej warunki ustawowe przewidziane z art. 376 § 2 k.p.k.
zostały w niniejszej sprawie spełnione. Z akt sprawy bezspornie wynika, że G. N.
4
nie stawił się na rozprawę w dniu 23 kwietnia 2013 r., a z odczytanego zapisku
urzędowego z dnia 19 kwietnia 2013 r. wynikało, że obrońca G. N. poinformował
Sąd Rejonowy, iż G. N. wie o terminie rozprawy (k. 114). Obecny na rozprawie
obrońca nie kwestionował odczytanej treści, a także nie wnosił o odroczenie
rozprawy z uwagi na nieobecność oskarżonego (k. 115-116). Należy przy tym
zauważyć, że G. N., obecny na kolejnym terminie rozprawy, nie domagał się
powtórzenia czynności przeprowadzonych na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2013 r.,
jak też nie podnosił iż nie miał wiedzy o terminie tej rozprawy. Słusznie zatem
stwierdził Sąd Okręgowy, iż cyt. „w tym stanie rzeczy, nawet przy braku pisemnego
dowodu doręczenia wezwania oskarżonego na rozprawę w dniu 23 kwietnia 2013
r., nie sposób przyjąć aby w sprawie zaistniała bezwzględna przyczyna
odwoławcza, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.” (cytat ze strony 7
uzasadnienia zaskarżonego wyroku).
Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy na podstawie art. 535 § 3 k.p.k. i
art. 537 § 1 k.p.k. rozstrzygnął jak w postanowieniu.