Postanowienie SN z 13 sierpnia 2014, sygn. III KK 233/14
Data orzeczenia
13 sierpnia 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Dorota Rysińska
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
POSTANOWIENIE
Dnia 13 sierpnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dorota Rysińska (przewodniczący)
SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca)
SSN Józef Szewczyk
Protokolant Teresa Jarosławska
w sprawie M. K.
skazanego z art. 280 § 2 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k
w dniu 13 sierpnia 2014 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od postanowienia Sądu Rejonowego w G.
z dnia 24 lutego 2014 r.,
uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi
Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 30 maja 2011 roku, utrzymanym w
mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 27 października 2011 roku, M. K. został
skazany za czyn z art. 280 § 2 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności oraz
grzywnę w wysokości 60 stawek dziennych po 10 zł każda. Wykonanie orzeczonej
kary pozbawienia wolności zostało oskarżonemu warunkowo zawieszone na okres
5 lat próby, w którym oddano go pod dozór kuratora.
Ponieważ M. K. nie przebywał pod wskazanym przez siebie adresem i
pomimo wysyłanych przez kuratora wezwań, nie zdołano nawiązać z nim kontaktu,
Sąd Rejonowy w G. na wniosek kuratora sądowego, postanowieniem z dnia 24
lutego 2014 roku, sygn. akt XIV K …/11, X Ko …/14 – w oparciu o art. 75 § 2 k.k. -
2
zarządził wobec M. K. wykonanie, orzeczonej wskazanym wyrokiem kary 2 lat
pozbawienia wolności, uznając że skazany uchyla się od dozoru kuratora.
Orzeczenie to nie zostało zaskarżone przez żadną ze stron i uprawomocniło się w I
instancji, w dniu 28 marca 2014 roku.
W kasacji wywiedzionej na korzyść skazanego w trybie art. 521 § 1 k.p.k.
Prokurator Generalny zarzucił zaskarżonemu postanowieniu rażące i mające
istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa wykonawczego, tj. art. 3 § 1 k.k.w.
w zw. z art. 178 § 1 k.k.w. poprzez wydanie przez Sąd Rejonowy w G.
postanowienia o zarządzeniu wykonania kary pozbawienia wolności, podczas gdy
właściwym do jego wydania był Sąd Okręgowy w G., co stanowi bezwzględną
przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w.
Powołując się na powyższy zarzut, skarżący wniósł o uchylenie
zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi
Okręgowemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego zasługiwała na uwzględnienie w całości
na posiedzeniu bez udziału stron z racji swej oczywistej zasadności (art. 535 § 5
k.p.k.).
Na wstępie należy zauważyć, że ustawa z dnia 16 września 2011 r. o
zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.
Nr 240, poz. 1431), zwana dalej także ustawą nowelizującą, z dniem 1 stycznia
2012 roku wprowadziła m. in. zmiany dotyczące właściwości sądów orzekających w
postępowaniu wykonawczym. Należy jednocześnie zauważyć, że wykonywany w
tej sprawie wyrok Sądu Okręgowego uprawomocnił się przed wejściem w życie tej
ustawy. W związku z tym do analizowanej sytuacji procesowej znajdują
zastosowanie przepisy przejściowe ustawy nowelizującej, a w szczególności jej art.
10 ust. 1, wprowadzający generalną zasadę stosowania przepisów w brzmieniu
nadanym tą ustawą przy wykonywaniu orzeczeń, które stały się wykonalne przed
dniem jej wejścia w życie. Odstępstwo od tej zasady przewiduje art. 11 ustawy
nowelizującej, który w występującym układzie procesowym zakazuje
stosowania przepisów o właściwości miejscowej sądu w postępowaniu
wykonawczym, w brzmieniu nadanym tą ustawą.
3
Sąd Rejonowy w G. orzekając w tej sprawie w dniu 24 lutego 2014 r. nie
dostrzegł, że przepis art. 178 § 1 k.k.w., w brzmieniu obowiązującym poprzednio, w
myśl którego do zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary w stosunku
do osoby skazanej przez sąd powszechny, pozostającej pod dozorem, właściwy był
funkcjonalnie sąd rejonowy, w okręgu którego dozór był albo miał być wykonywany,
z dniem 1 stycznia 2012 r. został zmieniony przez art. 1 ust. 79 ustawy
nowelizującej, w ten sposób, że wyeliminowano z niego przepisy dot. właściwości.
Oznacza to, że od daty wejścia w życie powołanej ustawy, zagadnienie właściwości
funkcjonalnej sądu w sprawach zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej
kary orzeczonej prawomocnie przed dniem 1 stycznia 2012 r. wobec skazanego
pozostającego pod dozorem określa art. 3 § 1 k.k.w. zdanie pierwsze,
przewidujący, że sąd który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, jest właściwy
również w postępowaniu dotyczącym wykonania tego orzeczenia (por.
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2013 roku, sygn. akt III KK
406/12, OSNKW 2013/8/67 oraz z dnia z dnia 29 sierpnia 2012 r., II KK 211/12,
Prok. i Pr.-wkł. 2013/2/15). Natomiast znowelizowany przepis art. 3 § 1 k.k.w.
zdanie drugie nie znajduje tu zastosowania, ponieważ dotyczy właściwości
miejscowej.
W realiach niniejszej sprawy M. K. został skazany w I instancji wyrokiem
Sądu Okręgowego w G. W związku z tym stosownie do treści art. 3 § 1 k.k.w.
zdanie pierwsze sądem właściwym do orzekania w przedmiocie zarządzenia
skazanemu wykonania warunkowo zawieszonej kary 2 lat pozbawienia wolności był
sąd okręgowy, a nie sąd rejonowy. W konsekwencji doszło do sytuacji, w której
sąd niższego rzędu orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego
rzędu, co stanowi uchybienie kwalifikowane jako bezwzględna przesłanka
odwoławcza, określona w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w. i skutkuje
uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Dlatego Sąd Najwyższy orzekł jak w dyspozytywnej części postanowienia
(art. 537 § 2 k.p.k.).
4