sygn. III KK 228/14 13 sierpnia 2014 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 13 sierpnia 2014, sygn. III KK 228/14

Sygn. akt III KK 228/14
POSTANOWIENIE
Dnia 13 sierpnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Ryński
w sprawie A. D.
skazanej z art. 231 § 2 kk i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 13 sierpnia 2014 r.,
kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanej
od wyroku Sądu Okręgowego w G.
z dnia 23 października 2013 r., .
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G.
z dnia 31 maja 2013 r.,
1. oddala kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciąża skazaną kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w G. wyrokiem z dnia 31 maja 2013 r., uznał oskarżoną A. D.
za winną tego, że w dniu 28 maja 2010 r. w G., działając wspólnie i w porozumieniu
z G. K., co do której postępowanie zostało już prawomocnie zakończone, w krótkich
odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru osiągnięcia korzyści
majątkowej, jako podinspektor Wydziału […] Urzędu Miasta G. przekroczyła swoje
uprawnienia i powołując się na wpływy w instytucjach samorządowych podjęła się
w zamian za korzyść majątkową załatwienia przydziału mieszkania, przez co
doprowadziła M. G. do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w łącznej
2
kwocie 5.000 zł poprzez wprowadzenie jej w błąd co do możliwości załatwienia
przydziału mieszkania, działając na szkodę interesu prywatnego M. G., czyn ten
kwalifikując jako przestępstwo z art. 230 § 1 k.k. w zb. z art. 231§ 2 k.k. w zb. z art.
286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i za to na podstawie art. 231
§ 2 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. wymierzył jej
karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 200 stawek
dziennych po 20 zł każda (pkt.I).
Nadto uznał oskarżoną za winną tego, że:
• w dniu 21 maja 2010 r. w G., działając wspólnie i w porozumieniu z G. K., co do
której postępowanie zostało już prawomocnie zakończone, w celu osiągnięcia
korzyści majątkowej, jako podinspektor Wydziału […] Urzędu Miasta G.
przekroczyła swoje uprawnienia i doprowadziła M. M. do niekorzystnego
rozporządzenia własnym mieniem w łącznej kwocie 30.000 zł poprzez
wprowadzenie go w błąd co do możliwości załatwienia przydziału mieszkania,
działając na szkodę interesu prywatnego M. M.;
• w dniu 13 kwietnia 2010 r. w G. działając wspólnie i w porozumieniu z G. K., co
do której postępowanie zostało już prawomocnie zakończone, w celu osiągnięcia
korzyści majątkowej, jako podinspektor Wydziału […] Urzędu Miasta G.
przekroczyła swoje uprawnienia i doprowadziła D. W. do niekorzystnego
rozporządzenia własnym mieniem w łącznej kwocie 45.000 zł. poprzez
wprowadzenie jej w błąd co do możliwości załatwienia przydziału mieszkania,
działając na szkodę interesu prywatnego D. W.;
• w miesiącu czerwcu 2010 r. w G., działając wspólnie i w porozumieniu z G. K., co
do której postępowanie zostało już prawomocnie zakończone, w celu osiągnięcia
korzyści majątkowej, jako podinspektor Wydziału […] Urzędu Miasta G.
przekroczyła swoje uprawnienia i doprowadziła W. P. do niekorzystnego
rozporządzenia własnym mieniem w łącznej kwocie 28.000 zł poprzez
wprowadzenie jej w błąd co do możliwości załatwienia przydziału mieszkania
działając na szkodę interesu prywatnego W. P., czyny te kwalifikując jako
przestępstwa z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw.
z art. 91 § 1 k.k. przy ustaleniu, że oskarżona działała w podobny sposób oraz w
krótkich odstępach czasu i za to na podstawie art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 3
3
k.k. art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. wymierzył oskarżonej karę 2 lat pozbawienia wolności oraz
grzywnę w wysokości 200 stawek dziennych po 20 zł każda, orzekając te kary w
oparciu o zasadę określoną w art. 91 § 1 k.k. (pkt. II).
Na podstawie art. 91 § 2 k.k. w zw. z art. 86 § 1 i 2 k.k. połączył kary
pozbawienia wolności oraz grzywny orzeczone w pkt. I oraz II i wymierzył
oskarżonej karę łączną 2 lat pozbawienia wolności oraz grzywnę łączną w
wysokości 200 stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki dziennej za
równoważną kwocie 20 zł. Na mocy art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary
łącznej pozbawienia wolności zaliczył okres zatrzymania i tymczasowego
aresztowania oskarżonej od dnia 15 lipca 2010 r. do dnia 14 kwietnia 2011 r.
Nadto obciążył oskarżoną A. D. wydatkami za I instancję oraz zwolnił ją od
ponoszenia opłaty, jak też rozstrzygnął w przedmiocie kosztów adwokackich.
Od powyższego wyroku apelację złożył obrońca oskarżonej A. D., który na
podstawie art. 438 pkt. 4 k.p.k. zarzucił orzeczeniu Sądu I instancji rażącą
niewspółmierność – surowość orzeczonej kary pozbawienia wolności.
Powołując się na powyższe skarżący wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej
części przez złagodzenie kary pozbawienia wolności do roku i 6 miesięcy.
Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia 23 października 2013 r., utrzymał w
mocy zaskarżony wyrok uznając apelację obrońcy oskarżonej za oczywiście
bezzasadną. Jednocześnie zwolnił A. D. od ponoszenia kosztów sądowych za
postępowanie odwoławcze i zasądził na rzecz obrońcy oskarżonej zwrot kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonej z urzędu w postępowaniu
odwoławczym.
Wyrok Sądu odwoławczego został zaskarżony kasacją obrońcy skazanej, w
części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze. Skarżący zarzucił orzeczeniu Sądu
Okręgowego rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, mogące mieć
wpływ na treść wyroku, a to: art. 4, 213 § 1 i § 2, 214 § 1 i § 4, 410 k.p.k. oraz art.
457 § 2 k.p.k., przez uwzględnienie wyłącznie okoliczności obciążających A. D.,
zamiast całokształtu dowodów ujawnionych w sprawie oraz z powodu
nienależytego wyjaśnienia przyczyn rozstrzygnięcia i nie podzielenia zarzutów
apelacji, a nadto przez zgromadzenie jedynie cząstkowych danych osobo-
4
poznawczych o skazanej i takich, które ze względu na dezaktualizację nie powinny
mieć wpływu na ocenę dokonaną przez Sąd.
Podnosząc powyższy zarzut, obrońca na podstawie art. 537 §1 k.p.k. wniósł
o uchylenie zaskarżonego wyroku i utrzymanego w nim w mocy wyroku Sądu
Rejonowego w G., w części dotyczącej orzeczenia o karze oraz przekazanie
sprawy A. D. - w zaskarżonej części - do ponownego rozpoznania Sądowi I
instancji.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w G. w odpowiedzi na kasację wniósł o jej
oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja obrońcy skazanej analizowana w granicach zaskarżenia i
podniesionego zarzutu (art. 536 k.p.k.) okazała się niezasadna w stopniu
oczywistym, dlatego została oddalona na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Należy stwierdzić, że pozostaje ona na pograniczu dopuszczalności.
Podniesiony zarzut kasacyjny wyraźnie wskazuje, że skarżący uznaje orzeczoną
wobec oskarżonej karę za rażąco surową. Warto jednocześnie zauważyć, że
obrońca wprost ograniczył zakres zaskarżenia kasacją orzeczenia Sądu
odwoławczego do rozstrzygnięcia tyczącego wymiaru kary, nie bacząc na treść art.
523 § 1 in fine k.p.k., w świetle którego kasacja nie może być wniesiona wyłącznie
z powodu niewspółmierności kary. Takie odczytanie skargi kasacyjnej
uzasadniałoby pozostawienie jej bez rozpoznania (art. 531 § 1 k.p.k.), jednak mając
na względzie część poglądów doktryny i judykatury, że możliwe jest zaskarżenie
kasacją wymiaru kary poprzez podniesienie zarzutu rażącej obrazy prawa,
połączonego z zarzutem naruszenia art. 457 § 3 k.p.k. (w skardze błędnie
powołano § 2 tego przepisu), nawet w konfiguracji procesowej analogicznej do tej,
która wystąpiła w sprawie niniejszej, należy wskazać wnoszącemu kasację, że
niedopuszczalna jest skarga nadzwyczajna, także w przypadku powołania zarzutu
rażącego uchybienia prawu, jeżeli wniesiono ją jedynie z powodu
niewspółmierności kary (por. m.in. postanowienia SN: z dnia 4 maja 2006 r., II KK
125/06, OSNwSK 2006/1/933, z dnia 19 września 2012 r., V KK 255/12, LEX nr
1220967). Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżący ograniczając zakres
zaskarżenia kasacją wyroku Sądu odwoławczego do orzeczenia o karze, oczekuje,
5
iż Sąd kasacyjny dokona w tym zakresie stosownych ocen, których nadzwyczajna
kontrola odwoławcza prowadzona na etapie postępowania kasacyjnego nie
przewiduje.
Nawiązując do poglądów, które wskazują, że rozstrzygnięcie o karze może
być przedmiotem kasacji, o ile podstawę zaskarżenia i korektury wyroku sądu
odwoławczego stanowią uchybienia wskazane w art. 523 § 1 zdanie pierwsze (zob.
wyrok SN z dnia 3 listopada 1999 r., IV KKN 206/99, OSNKW 2000/1-2/15,
postanowienie SN z dnia 21 listopada 2012 r., IV KK 255/12, LEX nr 1232844), na
wstępie należy stwierdzić, że również na etapie kontroli zwyczajnej skarżący
ograniczył zakres zaskarżenia do części tyczącej wymiaru kary. Jedynie więc w
tym zakresie sprawę rozpoznawał Sąd odwoławczy i do czego, w konsekwencji,
ograniczył treść sporządzonego uzasadnienia. Nie czyni to jednak skutecznym
zarzutu obrazy art. 457 § 3 k.p.k. powiązanego z zarzutem naruszenia art. 4, 213 §
1 i § 2, 214 § 1 i § 4 i art. 410 k.p.k. i to jeszcze w randze kasacyjnej, bowiem autor
skargi nie uwzględnił należycie również dyspozycji art. 526 § 1 k.p.k. i nie wskazał
na czym polegały zarzucone uchybienia przepisów prawa procesowego oraz czy
miały istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, przenosząc swoją
argumentację w sferę ustaleń faktycznych tyczących wymiaru kary, które przecież
nie mogą być podstawą kasacji. W sprawie niniejszej Sąd ad quem nie wydawał
wyroku reformatoryjnego, lecz w pełni zaakceptował zaskarżone orzeczenie Sądu
meriti. Dlatego, stosownie do art. 433 § 2 k.p.k., dokonując kontroli odwoławczej
orzeczenia Sądu I instancji w kontekście materiału dowodowego, który został
ujawniony w toku rozprawy głównej, ograniczył swoje rozważania do obszaru
zagadnień, których dotyczyła apelacja. W związku z tym nie mógł dopuścić się
naruszenia i to w stopniu rażącym art. 4 k.p.k. – przepisu o charakterze ogólnym
formułującego zasadę obiektywizmu i art. 410 k.p.k. określającego podstawę
dowodową wyroku. Skarżący nie wykazał również aby do takiego naruszenia
doszło na etapie postępowania przez Sądem I instancji. Całkowicie chybiony jest
zarzut naruszenia art. 213 i 214 k.p.k. Wszystkie dane co do tożsamości oskarżonej
wskazane w art. 213 § 1 k.p.k. zostały w sprawie prawidłowo ustalone, zaś § 2 tego
przepisu nie dotyczy A. D., z uwagi na jej dotychczasową niekaralność. Wbrew
stanowisku autora kasacji Sąd I instancji dysponował aktualnym wywiadem
6
kuratorskim (k.456-457), który został ujawniony na rozprawie w dniu 27 maja 2013 r.
(k.461v). Należy zauważyć, że w oparciu o ten wywiad Sąd I instancji uwzględnił
przy wymiarze kary jako okoliczność łagodzącą pozytywną opinię o oskarżonej w
miejscu jej zamieszkania (str. 12 uzasadnienia SR). Zatem, nie można podzielić
stanowiska, że w sprawie niniejszej doszło do rażącej obrazy art. 214 § 1 i 4 k.p.k.,
tym bardziej że wywiad kuratorski nie był przez strony kwestionowany. Nadto
obrońca nie domagał się jego uzupełnienia na etapie postępowania odwoławczego,
jak też nie przedstawił wówczas żadnych dodatkowych i udokumentowanych
okoliczności odnoszących się do sytuacji osobistej oskarżonej, które mogły
spowodować ewentualną korektę orzeczenia o karze.
Z tych względów należało oddalić kasację obrońcy skazanej jako oczywiście
bezzasadną. Orzeczenie o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego oparto
na podstawie art. 636 k.p.k.