Wyrok SN z 20 sierpnia 2014, sygn. II KK 218/14
Data orzeczenia
20 sierpnia 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Rafał Malarski
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (4)
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 sierpnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski (przewodniczący)
SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca)
SSN Jarosław Matras
Protokolant Ewa Oziębła
w sprawie A. S.
skazanego z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12
k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 20 sierpnia 2014 r.,
kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Ł.
z dnia 20 stycznia 2014 r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego P.
z dnia 12 lipca 2013 r.,
1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do
ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Ł. w
postępowaniu odwoławczym,
2. zarządza zwrot na rzecz A. S. uiszczonej
opłaty od kasacji w kwocie 450 zł (czterysta pięćdziesiąt).
2
UZASADNIENIE
A. S. został oskarżony o to, że w okresie od marca do połowy 2006 r. w W.,
P., S. oraz innych miejscach na terenie Polski wspólnie i w porozumieniu z osobą,
co do której postępowanie zostało już prawomocnie zakończone, wbrew przepisom
art. 33-35 i art. 37 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii
(Dz. U. 2012 r., poz. 124), w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry
powziętego zamiaru brał udział w obrocie znaczną ilością substancji
psychotropowych w postaci amfetaminy w ilości łącznej co najmniej 470 g, którą to
substancję psychotropową następnie za pośrednictwem osoby odpowiadającej w
odrębnym postępowaniu przekazał osobie odpowiadającej w odrębnym
postępowaniu do Zakładu Karnego w Ł., tj. o czyn z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy o
przeciwdziałaniu narkomanii.
Sąd Rejonowy w P. wyrokiem z dnia 12 lipca 2013 r., sygn. akt … 1029/12,
oskarżonego uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, który
zakwalifikował jako przestępstwo z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu
narkomanii w zw. z art. 12 k.k. i za to na podstawie art. 56 ust. 3 powołanej ustawy
wymierzył mu karę 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz 200 stawek
dziennych grzywny po 10 zł każda.
Na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary pozbawienia
wolności zaliczył oskarżonemu okres jego tymczasowego aresztowania.
Powyższy wyrok zaskarżył apelacją obrońca oskarżonego, zarzucając
orzeczeniu Sądu I instancji obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 366
§ 1 k.p.k. i art. 167 k.p.k. mającą wpływ na treść wyroku oraz błąd w ustaleniach
faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który mógł mieć wpływ na
rozstrzygnięcie o karze.
Powołując się na wskazane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi
Rejonowemu w P. ewentualnie o jego zmianę przez wymierzenie oskarżonemu
kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.
Sąd Okręgowy w Ł. wyrokiem z dnia 20 stycznia 2014 r., sygn. akt …
1445/13, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, uznając apelację obrońcy
oskarżonego za oczywiście bezzasadną.
3
Od wyroku Sądu odwoławczego kasację wywiódł obrońca skazanego A. S.,
który orzeczeniu temu zarzucił mającą wpływ na jego treść rażącą obrazę
przepisów postępowania, a mianowicie art. 4, 5 § 2, 7, 167 i 366 § 1 k.p.k.,
polegającą na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów, zasady
obiektywizmu i domniemania niewinności przez uznanie, że:
- świadkowie S. P. oraz Z. N. mówią w swych zeznaniach o dwóch różnych
spotkaniach, podczas których miało dojść do przekazania przez skazanego S. P.
amfetaminy – pierwszy raz w ilości 100 g w miejscowości S., gdy Sąd Rejonowy w
P. przyjął, że było to w S., co zgodne jest z treścią notatki z k. 158 akt sprawy i tymi
zeznaniami Z. N., które wskazują na okoliczności towarzyszące transakcji, a drugi
raz 50 g pod Z. oraz, że osobą której skazany przekazał te 100 g amfetaminy
odebranej w W. był S. P., gdy Z. N. w ogóle nie widział osoby odbiorcy, nie
wymienił jej z nazwiska, ani innych cech, pozwalających na uznanie, że był nią S.
P., podczas gdy takie ustalenie wymagało przeprowadzenia konfrontacji pomiędzy
tymi świadkami, ich uzupełniającego przesłuchania, nie zaś całkowicie dowolnego
przyjęcia w powyższych realiach, że każdy z w/w świadków zapomniał o jednym ze
spotkań, co w konsekwencji ma znaczenie dla oceny prawidłowości ustaleń w
zakresie ilości amfetaminy, której łączny obrót przypisano skazanemu, skoro S. P.
podał, że za pośrednictwem skazanego A. S. przekazał do Zakładu Karnego w Ł.
jedynie 50 g amfetaminy, a z żadnego innego dowodu nie wynika, by skazany
przekazywał do Ł. narkotyki za pośrednictwem innej niż S. P. osoby,
- zeznania świadka Z. N., z których wynika, iż skazany nabył od P. B. w dwóch
transakcjach łącznie 300 g amfetaminy, które to okoliczności świadkowi znane są li
tylko ze „słyszenia”, nie był bowiem ich bezpośrednim obserwatorem, są w pełni
miarodajne, wystarczające do przyjęcia takiej ilości amfetaminy nabytej przez A. S.
od P. B., w sytuacji gdy sam B. zeznał, że skazanemu sprzedał raz lub dwa razy
amfetaminę w jakiejś małej ilości, nie mniej niż 50 g, co wymagało przeprowadzenia
konfrontacji pomiędzy tymi świadkami (Z. N. i P. B.), szczegółowego przesłuchania
w/w świadków, oraz że zeznania Z. N. pozwalają na ustalenie, iż ta amfetamina
została dostarczona do Zakładu Karnego w Ł., podczas gdy świadek twierdzi, że
miała tam trafić, a nie że trafiła,
4
- skazany całą ilość narkotyków, o których podał Z. N. przekazał do Zakładu
Karnego w Ł. i to za pośrednictwem S. P., gdy świadek S. P. zeznał, że było to 50 g
amfetaminy, a w sprawie brak jest jakichkolwiek innych miarodajnych dowodów,
które pozwalałyby na przyjęcie, w myśl zasad wyrażonych w art. 4, 5 § 2 i 7 k.p.k.,
że opisana przez świadka Z. N. łączna ilość 470 g została przez skazanego za
pośrednictwem innej osoby przekazana do Zakładu Karnego, a okoliczności te
przyjęte przez Sąd Okręgowy w Ł. za Sądem Rejonowym w P. powinny zostać
wszechstronnie wyjaśnione tak w drodze szczegółowego przesłuchania świadków,
jak też konfrontacji pomiędzy nimi, a nie dowolnie poczytane na niekorzyść
skazanego, w sytuacji gdy są one istotne dla jego odpowiedzialności karnej.
W konkluzji wniósł on o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego
w Ł. i poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego w P. i przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P.
Prokurator Okręgowy w Ł. w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie
jako oczywiście bezzasadnej.
W toku postępowania kasacyjnego w dniu 31 lipca 2014 r. od Kierownika
Oddziału Kadr Sądu Okręgowego w Ł. uzyskano pisemną informację, że wskutek
przeoczenia sędzia Sądu Rejonowego w Ł., który wchodził w skład kompletu
sędziów orzekających w tej sprawie w dniu 20 stycznia 2014 r., tego dnia nie był
delegowany do pełnienia obowiązków sędziego w Wydziale V Karnym
Odwoławczym Sądu Okręgowego w Ł. (k.13).
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja obrońcy skazanego okazała się o tyle skuteczna, że doprowadziła
do ujawnienia z urzędu bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439
§ 1 pkt. 2 k.p.k., a w konsekwencji uchylenia zaskarżonego wyroku na posiedzeniu
w trybie art. 535 § 5 k.p.k., z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania
Sądowi Okręgowemu w Ł. w postępowaniu odwoławczym. Taki sposób
procedowania jest dopuszczalny, skoro Sąd Najwyższy stosownie do treści art.
536 k.p.k. rozpoznaje kasację nie tylko w granicach zaskarżenia i podniesionych
zarzutów, ale także w szerszym zakresie - w wypadkach określonych w art. 435,
439 i 455 k.p.k. Oznacza to, że wydanie wyroku na posiedzeniu wskutek
wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej możliwe jest nie tylko w razie
5
zasadnego podniesienia takiego zarzutu w kasacji, ale również w wypadku
dostrzeżenia tego rodzaju uchybienia z urzędu (zob. wyrok Sądu Najwyższego z
dnia 17 października 2012 r., IV KK 201/12, LEX nr 1226735).
Odnosząc te rozważania do sprawy niniejszej należy stwierdzić, że w
składzie sądu wyższego - Sądu Okręgowego w Ł., orzekającego w tej sprawie w
postępowaniu odwoławczym brał udział sędzia sądu niższego - Sądu Rejonowego
w Ł., bez delegacji wydanej na podstawie art. 77 § 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.-
Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2013 r., poz.427 j.t.), która
mogłaby go legitymizować do orzekania w sądzie wyższym. W związku z tym
wystąpił przypadek nienależytej obsady sądu przewidziany w art. 439 § 1 pkt 2
k.p.k., który musiał skutkować wydaniem orzeczenia kasatoryjnego z przekazaniem
sprawy do ponownego rozpoznania (art.537 § 2 k.p.k.). W tej sytuacji Sąd
Najwyższy ograniczył rozpoznanie kasacji do stwierdzonego uchybienia albowiem
rozpoznanie pozostałych uchybień podniesionych w kasacji obrońcy skazanego
byłoby przedwczesne wobec faktu, że orzeczenie w tej sprawie wydał Sąd
nienależycie obsadzony (art. 436 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.). Zwrot uiszczonej
przez skazanego opłaty od kasacji zarządzono na podstawie art. 527 § 4 k.p.k.