Wyrok SN z 7 października 2014, sygn. V KK 104/14
Data orzeczenia
7 października 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Józef Dołhy
Tagi
Podstawa prawna
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 października 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Dołhy (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Andrzej Stępka
SSN Eugeniusz Wildowicz
Protokolant Katarzyna Wełpa
przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Zbigniewa Siejbika,
w sprawie S. B.
skazanego z art. 200 § 1 kk w zb. z art. 201 kk w zw. z art. 11 § 2 kk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
w dniu 7 października 2014 r.,
kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w S.
z dnia 13 listopada 2013 r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S.
z dnia 11 czerwca 2013 r.,
1. uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy
wyrok Sądu Rejonowego w S. w części dotyczącej kwalifikacji
prawnej czynu przypisanego skazanemu S. B. oraz podstawy
wymiaru kary - w zakresie, w jakim powołano w nich art. 201 kk,
art. 11 § 2 kk i art. 11 § 3 kk, i przepisy te eliminuje z tej
kwalifikacji i podstawy wymiaru kary;
2
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża
Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy, wyrokiem z dnia 11 czerwca 2013 r., uznał S. B. winnym
tego, że w listopadzie 2011 roku w S. wielokrotnie doprowadził małoletniego poniżej
15 lat – R. B. do poddania się czynności seksualnej, tj. czynu z art. 200 § 1 k.k. w
zb. z art. 201 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., i za to na podstawie art. 200 § 1 k.k. w zw.
z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności, na podstawie art.
41a § 2 k. k. orzekł zakaz zbliżania się do brata R. B. na okres 5 lat. Powyższy
wyrok został zaskarżony apelacją oskarżonego i jego obrońcy, w których zarzucono
błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie prawa procesowego. Po
rozpatrzeniu tych apelacji Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 13 listopada 2013 r.
utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając wniesione apelacje za oczywiście
bezzasadne.
Od tego wyroku kasację wniósł obrońca skazanego, zarzucając obrazę
przepisu postepowania, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonego
orzeczenia, a to art. 455 k.p.k. poprzez niepoprawienie błędnej kwalifikacji prawnej
przy niezmienionych ustaleniach faktycznych w sprawie i nie wyeliminowanie z
kwalifikacji prawnej czynu art. 201 k.k. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi
Okręgowemu. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury
Okręgowej wniósł o poprawienie błędnej kwalifikacji prawnej czynu przypisanego
skazanemu w wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 11 czerwca 2013 r., poprzez
wyeliminowanie przepisów art. 201 k. k. i art. 11 § 2 k. k. oraz art. 11 § 3 k.k. z
podstawy prawnej wymierzonej skazanemu kary pozbawienia wolności.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Podniesiony w kasacji zarzut jest zasadny.
W realiach sprawy nie budzi wątpliwości, że sądy orzekające błędnie
zakwalifikowały przypisany S. B. czyn jako wyczerpujący znamiona z art. 200 § 1
3
k.k. w zb. z art. 201 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Z uzasadnienia wyroku Sądu I
instancji wynika, że oskarżonemu przypisano, iż w listopadzie 2011 r. w S.
wielokrotnie doprowadził swojego brata R. B., małoletniego poniżej lat 15, do
poddania się czynności seksualnej, co zdaniem Sądu orzekającego uzasadniło
kwalifikację z art. 200 § 1 k.k. w zb. z art. 201 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Wyrokowy
opis czynu nie wskazywał, że czynności seksualne miały miejsce wobec brata
sprawcy. Skarżący trafnie wskazał, że strona przedmiotowa przestępstwa z art. 201
k.k. obejmuje wyłącznie obcowanie płciowe, natomiast nie wypełnia znamion
kazirodztwa inna czynność seksualna. Zachowanie skazanego wyczerpało jedynie
znamiona czynu z art. 200 § 1 k.k.
Wprawdzie strony w zwykłym środku odwoławczym nie podniosły zarzutu
obrazy prawa materialnego przez błędne zakwalifikowanie czynu w wyroku Sądu
pierwszej instancji, nie mniej jednak, zgodnie z art. 455 k.p.k. niezależnie od granic
zaskarżenia i podniesionych zarzutów, na sądzie odwoławczym ciąży powinność
poprawienia błędnej kwalifikacji prawnej czynu, przy niezmienionych ustaleniach
faktycznych przyjętych za podstawę wyroku sądu pierwszej instancji. Skoro Sąd
odwoławczy zaaprobował poczynione ustalenia faktyczne, to tym samym winien był
poprawić błędną kwalifikację prawną, a skoro tego nie uczynił, to dopuścił się
rażącego naruszenia przepisu art. 455 k.p.k. W opisie czynu zarzuconego i
przypisanego S.B. brak było znamienia obcowania płciowego w stosunku do brata,
opisującego stronę przedmiotową czynu z art. 201 k.k., zatem brak było podstaw do
przypisania skazanemu przestępstwa z art. 201 k.k.
Z motywów wyroku Sądu Rejonowego wynika, że wadliwie przyjęta
kwalifikacja z art. 201 k.k. nie miała przełożenia na wymiar kary jako okoliczność
obciążająca, gdyż w oparciu o przepisy art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k.
wymierzono sprawcy karę 2 lat pozbawienia wolności, a więc w najniższym
wymiarze przewidzianym w art. 200 § 1 k.k.
W świetle tych uwarunkowań, podzielając zarzut postawiony w kasacji, Sąd
Najwyższy doszedł do wniosku, że konieczne w tej sytuacji naprawienie uchybienia
podniesionego przez skarżącego jest możliwe w drodze częściowego uchylenia
zaskarżonego wyroku i utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego
wyłącznie w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego skazanemu oraz
4
podstawy wymiaru kary – w zakresie, w jakim powołano w nich art. 201 k.k., art. 11
§ 2 k.k. i art. 11 § 3 k.k., przez wyeliminowanie tych przepisów z kwalifikacji prawnej
i podstawy wymiaru kary.
Kierując się powyższymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.