Postanowienie SN z 8 października 2014, sygn. III KZ 60/14
Data orzeczenia
8 października 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Jarosław Matras
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 8 października 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras
w sprawie skazanego R. D.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 8 października
2014 r.
zażalenia skazanego na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II
Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Z. z dnia 6 czerwca 2014 r. o
odmowie przyjęcia wniosku o doręczenie odpisu wyroku wraz z
uzasadnieniem w sprawie sygn. akt II Ka …/13 ,
na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 524 § 1 k.p.k. i w zw. z art.
528 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
uchylić zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2014 r. Zastępca Przewodniczącego II
Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Z. odmówił przyjęcia wniosku o doręczenie
odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w sprawie o sygn. II Ka …/13, podnosząc, że
wniosek ten został złożony po upływie zawitego terminu do jego złożenia, tj. po dniu
22 kwietnia 2014 r.
2
W zażaleniu skazany podniósł, że w dacie zawiadomienia go o rozprawie
odwoławczej, jak i w dacie samej rozprawy przebywał w zakładzie karnym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie jest zasadne. Z akt sprawy wynika w sposób nie budzący
wątpliwości, że skazany od dnia 12 marca 2014 r. przebywał w Zakładzie Karnym w
W. (k. 438 akt). Faktem jest i to, że skazany został zawiadomiony o terminie
rozprawy odwoławczej, która miała się odbyć w dniu 26 lutego 2014 r. (k. 419).
Rozprawa w tym dniu nie odbyła się, zaś kolejna, na której zapadł wyrok, miała
miejsce w dniu 14 kwietnia 2014 r. (k.430), a więc wówczas, gdy skazany już był
pozbawiony wolności. Sąd odwoławczy uznał, że zawiadomienie o terminie
rozprawy zostało doręczone prawidłowo, albowiem odebrała je Z. B. – dorosły
domownik (k. 428), przy czym sąd ten nie miał jakichkolwiek danych, iż skazany
przebywa w zakładzie karnym. Skazany wiedząc o tym, że sprawa jest na etapie
postępowania odwoławczego nie zawiadomił o fakcie pozbawienia wolności sąd
odwoławczy, chociaż miał na to wystarczająco dużo czasu. W tym ujęciu nie
sposób stwierdzić, aby doszło do naruszenia przepisów o doręczeniu
zawiadomienia, skoro skazany nie przebywał pod wskazanym przez siebie
adresem i nie powiadomił o tym sądu odwoławczego, pomimo, iż wiedział o
toczącym się postępowaniu odwoławczym. Przepis art. 139 k.p.k. nie różnicuje
powodów „nie przebywania pod wskazanym adresem”, a zatem nie jest uprawnione
twierdzenie, iż fakt ten musi wynikać tylko z własnej woli strony, a nie z
przymusowego osadzenia w zakładzie karnym. Skoro takiego zróżnicowania w tym
przepisie nie ma, to wyprowadzania wniosku, że przepis ten dotyczy tylko osób
przebywających na wolności – z racji unormowania zawartego w art. 75 § 1 k.p.k. –
nie ma wystarczających podstaw wykładniczych. Przepis art. 75 § 1 k.p.k. dotyczy
sfery obowiązków procesowych oskarżonego, których zaniechanie może skutkować
podjęciem wobec niego środków zapobiegawczych, ale nie obejmuje swoim
unormowanie kwestii skutków doręczenia zawiadomienia lub wezwania. Te ujęte są
w art. 139 k.p.k. w sposób autonomiczny. Uwagi te należało poczynić, aby
wykazać, że nie było obarczone rażącym naruszeniem prawa procedowanie w dniu
14 kwietnia 2014 r. na rozprawie odwoławczej. Nie można mówić o naruszeniu
3
prawa do obrony w sytuacji, gdy oskarżony z tego prawa rezygnuje, nie informując
– przy aktualnych możliwościach technicznych – sądu o miejscu swojego pobytu.
Inną rzeczą jest natomiast termin do złożenia wniosku o uzasadnienie
wyroku. Z przepisu art. 457 § 2 k.p.k. w zw. z art. 422 § 2 k.p.k. wynika, że w
sytuacji, gdy skazany nie miał obrońcy w dacie wyrokowania przez sąd
odwoławczy, i gdy sam w dacie tego wyroku był pozbawiony wolności, to termin do
złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku biegnie od daty doręczenia mu tego
wyroku. Zatem o ile zostanie wykazane zaistnienie tych okoliczności w dacie
wydania wyroku, to z mocy samego zapisu art. 422 § 2 k.p.k. termin do
sporządzenia uzasadnienia należy liczyć od daty doręczenia odpisu wyroku. W
realiach faktycznych tej sprawy taka właśnie sytuacja nastąpiła. W dacie
wyrokowania skazany był pozbawiony wolności i nie posiadał obrońcy.
Okoliczność, że sąd II instancji obliczał termin do sporządzenia wniosku o
uzasadnienie wyroku od daty wydania wyroku miała oparcie w okolicznościach
faktycznych tylko do momentu, gdy skazany nie wykazał, iż był pozbawiony
wolności w dacie wyrokowania. Skoro zaś fakt ten skazany wykazał, to obliczanie
tego terminu od dnia wydania wyroku było obarczone rażącym naruszeniem
przepisu art. 422 § 2 k.p.k.
W takim układzie, po wykazaniu tej okoliczności, należało doręczyć odpis
wyroku skazanemu i pouczyć go terminie do złożenia wniosku o uzasadnienie.
Skoro zaś skazanemu takiego odpisu wyroku nie doręczono, to nie zaczął biec
termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.
Z tych powodów należało orzec jak w postanowieniu.