Postanowienie SN z 23 października 2014, sygn. III KK 154/14
Data orzeczenia
23 października 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Michał Laskowski
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (6)
POSTANOWIENIE
Dnia 23 października 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Michał Laskowski
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
w dniu 23 października 2014 r.,
sprawy S. T.
skazanego z art. 280 § 1 k.k. i in.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Okręgowego w G.
z dnia 18 września 2013 r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G.
z dnia 1 marca 2013 r.,
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania
kasacyjnego,
3. na podstawie § 19, § 2 ust. 3 i § 14 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie
opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z
dnia 3 października 2002 roku, Nr 163, poz. 1348 ze zmianami)
zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokat U. J. prowadzącej
Kancelarię Adwokacką kwotę 442,80 zł, w tym 23 % podatku VAT,
jako obrońcy z urzędu wyznaczonemu w postępowaniu kasacyjnym,
za sporządzenie i wniesienie kasacji.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy, wyrokiem z dnia 1 marca 2013 r., uznał S. T. za winnego
tego, że w dniu 16 grudnia 2009 r. w G., działając wspólnie i porozumieniu z
drugim nieustalonym sprawcą, kierując w stronę B. E. oraz P. C. atrapę pistoletu
marki Glock zawierającą pojemnik z gazem pieprzowym oraz inny przypominający
broń palną przedmiot oraz używając wobec B. E. przemocy w postaci pchnięcia i
szarpania, zażądał wydania klucza od kasetki z pieniędzmi, z której zabrał w celu
2
przywłaszczenia pieniądze w kwocie 1 320 zł na szkodę K. w R. oraz usiłował
dokonać kradzieży pieniędzy w kwocie 6 500 zł na szkodę wymienionej firmy
znajdujących się w sejfie, w ten sposób, że po uprzednim zastosowaniu wobec B.
E. przemocy w postaci kopnięcia w nogę zażądał od niej klucza od sejfu, w którym
znajdowały się pieniądze, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na
włączenie się alarmu, w wyniku czego B. E. doznała uszkodzenia ciała w postaci
stłuczenia uda lewego w postaci zasinienia, przy czym czynu tego dopuścił się w
warunkach powrotu do przestępstwa, to jest za winnego przestępstwa z art. 280 § 1
k.k. w zb. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z
art. 11 § 2 k.k. w zw. z ar. 64 § 1 k.k. i za przestępstwo to wymierzył mu karę 2 lat i
10 miesięcy pozbawienia wolności.
Apelację od tego wyroku wniosła obrońca oskarżonego. Zaskarżając wyrok
w całości, zarzuciła mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę
orzeczenia polegający na przyjęciu, że oskarżony dokonał rozboju zarzuconego mu
w akcie oskarżenia, podczas gdy nie został kategorycznie rozpoznany przez
świadków, a sam zaprzecza by dokonał tego czynu, a więc pomimo braku
dowodów wskazujących na sprawstwo oskarżonego. W apelacji sformułowano
także zarzut obrazy przepisów postępowania polegającej na naruszeniu art. 7 k.p.k.
poprzez danie wiary zeznaniom świadków B. E. i P. C. oraz poprzez nieprawidłową
ocenę dowodu w postaci wykazu połączeń telefonicznych, a także na naruszeniu
art. 193 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k. poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść oskarżonego
wątpliwości co do tego, czy ujawniony na miejscu zdarzenia element broni
pochodził z pistoletu zatrzymanego w mieszkaniu oskarżonego i to wbrew opinii
biegłego.
W konkluzji apelacji obrońca oskarżonego wniosła o zmianę zaskarżonego
wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu.
Po rozpoznaniu apelacji obrońcy, Sąd Okręgowy, wyrokiem z dnia 18
września 2013 r., utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego, uznając
apelację za oczywiście bezzasadną.
Kasację od tego wyroku wniosła obrońca skazanego S. T. Zaskarżyła wyrok
Sądu Okręgowego w całości i zarzuciła mu rażące naruszenie prawa, mogące mieć
3
wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie obrazę następujących przepisów prawa
procesowego:
1. art. 7 k.p.k. poprzez zaakceptowanie w toku kontroli instancyjnej naruszenia
zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażającego się daniem wiary
zeznaniom pokrzywdzonej B. E. i świadka P. C. co do udziału w napadzie S.
T., mimo że w tym zakresie osoby te zmieniały zeznania w toku
postępowania i ani razu nie rozpoznały jednoznacznie S. T., a ich relacje
dotyczące cech wyróżniających napastnika cechują istotne sprzeczności i
nielogiczności;
2. art. 7 k.p.k. poprzez zaakceptowanie w toku kontroli instancyjnej naruszenia
zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażającego się nieprawidłową oceną
dowodu z wykazu połączeń telefonicznych, jako rzekomo świadczącego o
przebywaniu oskarżonego poza domem w czasie dokonania napadu,
3. art.193 k.p.k. polegającego na tym, iż wbrew ustnej opinii biegłego z
dziedziny mechanoskopii, Sąd ustalił pochodzenie elementu broni
ujawnionego na miejscu zdarzenia z broni zatrzymanej w mieszkaniu
oskarżonego,
4. art. 4 k.p.k., art. 92 k.p.k. i art. 410 k.p.k. poprzez niedostrzeżenie w toku
kontroli odwoławczej wady wyroku, polegającej na pominięciu przy
dokonywaniu ustaleń faktycznych dwóch opinii kryminalistycznych,
5. art. 5 § 2 k.p.k. poprzez zaabsorbowanie do prawomocnego wyroku
rozstrzygnięć dokonanych przez sąd pierwszej instancji, dotyczących nie
dających się usunąć wątpliwości, dotyczących pochodzenia elementu broni
ujawnionego na miejscu zdarzenia,
6. art. 457 § 3 k.p.k. poprzez nierozważenie i nieustosunkowanie się w sposób
spełniający minimalny standard procesowy, w uzasadnieniu wyroku Sądu
Okręgowego do wszystkich zarzutów i wniosków apelacji obrońcy.
Obrońca wniosła w kasacji o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz utrzymanego
nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego i uniewinnienie S. T., względnie o
przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Prokurator Okręgowy w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej
oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
4
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zarzuty i wnioski kasacji obrońcy S. T. są bezzasadne w stopniu
pozwalającym na rozpoznanie i oddalenie kasacji na posiedzeniu wyznaczonym w
trybie art. 535 § 3 k.p.k. W kontekście cech postępowania kasacyjnego wielokrotnie
opisywanych w różnych judykatach Sądu Najwyższego zauważyć trzeba, że
większość zarzutów rozpoznawanej kasacji nie mogła być skuteczna wobec faktu,
że tylko formalnie spełniają one warunki zarzutów kasacyjnych, a w rzeczywistości
stanowią powielenie zarzutów sformułowanych w apelacji obrońcy i zmierzają do
powtórzenia przez Sąd Najwyższy kontroli odwoławczej wyroku sądu pierwszej
instancji, w tym kwestionują prawidłowość dokonanych w sprawie i to przez Sąd
Rejonowy ustaleń faktycznych, co w świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu
Najwyższego jest zabiegiem niedopuszczalnym.
Ustosunkowując się do kolejnych zarzutów kasacji trzeba zauważyć, że Sąd
Rejonowy dokonał wnikliwej oceny zeznań świadków B. E. i P. C. Podsumowując te
oceny Sąd nie stwierdził, aby rozpoznały one S. T. jako sprawcę przestępstwa.
Wskazały jednak na podobieństwo sylwetki, głosu i sposobu poruszania się
sprawcy do S. T., przy czym obie panie znały skazanego. B. E. już w trakcie
pierwszego przesłuchania wskazała na możliwość udziału skazanego w rozboju.
Brak podstaw, aby przyjąć, że ona, jak i drugi świadek P. C., miały jakikolwiek
powód, aby bezpodstawnie obciążać S. T. Dowód w postaci zeznań tych świadków
uznany został przez sądy jako jeden z elementów materiału dowodowego, który
wspólnie z innymi dowodami pozwolił na uznanie sprawstwa S. T.
Zarzut kasacji związany z wartością dowodową analizy połączeń z telefonu
skazanego dotyczy niemożności dokonania na podstawie tej analizy ustalenia, że
S. T. nie przebywał w domu w czasie dokonania opisanego w akcie oskarżenia
czynu. Dowód ten nie może być jednak oceniany w oderwaniu od pozostałych
dowodów i kontekstu sytuacyjnego. Fakt wymiany wiadomości sms pomiędzy
skazanym a jego żoną w czasie, w którym S. T. miał być razem z żoną w domu
mógł zostać oceniony przez sąd jako podważający alibi skazanego. Wprawdzie
możliwe jest porozumiewanie się z osobą przebywającą w tym samym mieszkaniu
za pomocą telefonu, jednak w świetle zasad doświadczenia życiowego bardziej
prawdopodobne jest, że S. T., jak ustalił sąd, przebywał w tym czasie poza domem.
5
Takiej oceny sądu nie można uznać za rażące naruszenie prawa, zwłaszcza w
kontekście całości materiału dowodowego ujawnionego w toku przewodu
sądowego.
Kwestia znalezionej na miejscu zdarzenia części atrapy broni i związanych z
nią ocen sądu również nie może być uznana za podstawę do uwzględniania
kasacji. W toku postępowania nie stwierdzono cech indywidualnych oderwanego
elementu, które pozwoliłyby na ustalenie, że część ta z pewnością pochodzi z
egzemplarza ujawnionego w mieszkaniu S. T. Niemniej w kontekście zeznań
świadka B. E., która opisała szarpaninę z napastnikiem i fakt oderwania części
broni (na broni stwierdzono ślad DNA B. E.) oraz fakt braku tego właśnie elementu
w egzemplarzu zabezpieczonym w mieszkaniu skazanego prowadzą do
uprawnionego wniosku, że była to atrapa, którą skazany posługiwał się w czasie
zdarzenia. Taki wniosek sądu pierwszej instancji, zaakceptowany przez sąd
odwoławczy nie narusza przepisów wskazanych w kasacji, Brak jednocześnie
podstaw do uznania, że atrapa ujawniona w mieszkaniu S. T. został celowo
zdekompletowana. Mimo braku zatem bezwzględnej pewności co do pochodzenia
ujawnionego na miejscu zdarzenia fragmentu atrapy, nie można uznać, aby
rozumowanie sądów zawierało wewnętrzne sprzeczności, było w inny sposób
wadliwe lub by sądy rozstrzygały wątpliwości wbrew zasadzie zawartej w art. 5 § 2
k.p.k.
Za bezzasadny uznać należy także ostatni zarzut kasacji, w istocie swej
jedyny zarzut, który skierowany jest przeciwko wyrokowi sądu odwoławczego.
Lektura uzasadnienia tego wyroku prowadzi do wniosku, że sąd ten ustosunkował
się do wszystkich zarzutów apelacyjnych i uczynił to w sposób, który odpowiada
standardom prawidłowej kontroli odwoławczej. W uzasadnieniu wyroku sądu
odwoławczego omówiono w staranny sposób wszystkie kwestie dotyczące ocen
poszczególnych dowodów, prawidłowości wniosków w zakresie ustaleń faktycznych
i zarzucanych naruszeń przepisów prawa procesowego.
W tym stanie rzeczy kasacja obrońcy S. T. została oddalona.