Wyrok SN SD z 4 marca 2015, sygn. SNO 8/15
Data orzeczenia
4 marca 2015
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział VI
Przewodniczący
SSN Eugeniusz Wildowicz
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (11)
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 marca 2015 r.
Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący)
SSN Maciej Pacuda
SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca)
Protokolant Anna Kuras
przy udziale Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego w […],
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2015 r.
sprawy A.M.
sędziego Sądu Rejonowego w C.,
w związku z odwołaniami obrońców i obwinionej
od wyroku Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego w […]
z dnia 2 października 2014 r.,
1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok,
2. obciąża Skarb Państwa kosztami postępowania
odwoławczego.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 2 października 2014 r.,
uznał obwinioną A. M. sędziego Sądu Rejonowego, za winną tego, że jako przewodnicząca
składu orzekającego w okresie od dnia 8 lipca 2009 r. do dnia 30 stycznia 2013 r. dopuściła
się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 2 § 1 pkt 4
2
k.p.k., art. 366 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 404 § 1 k.p.k. w ten sposób, że wbrew zasadom
koncentracji materiału dowodowego i sprawności postępowania doprowadziła do rażącej i
nieuzasadnionej przewlekłości postępowania sądowego w sprawach:[…],
to jest popełnienia przewinienia służbowego określonego w art. 107 § 1 ustawy z dnia 27
lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz.
427 ze zm.; dalej: „u.s.p.”) i za to na podstawie art. 109 § 1 pkt 2 tej ustawy wymierzył jej
karę nagany i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania.
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny ustalił, że do rażącej i nieuzasadnionej
przewlekłości postępowania w wymienionych sprawach doszło wskutek następujących
uchybień w postępowaniu obwinionej jako przewodniczącej składu orzekającego:
1) w sprawie […] – doprowadzenia do odwołania rozprawy wyznaczonej na dzień 3
września 2010 r. z powodu przesunięcia zaplanowanego wcześniej urlopu
wypoczynkowego; odraczania rozprawy bez wyznaczenia kolejnych terminów;
zaniechania wydania postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego
sądowego w okresie od dnia 8 lipca 2011 r. do dnia 11 kwietnia 2012 r. oraz
niewydanie postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii uzupełniającej tego
biegłego na rozprawie w dniu 6 lipca 2012 r.; zwlekania z zażądaniem dokumentów
niezbędnych do wydania opinii uzupełniającej do dnia 3 września 2012 r.;
wzywania na rozprawę świadków przebywających za granicą mimo posiadania
informacji o nieznanym terminie ich powrotu do kraju; zaniechania przesłuchania
świadka na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2012 r. i wezwania go na kolejny termin
rozprawy;
2) w sprawie […] – bezzasadnych odroczeń rozprawy na odległe, kilkumiesięczne,
terminy; odstąpienia od przesłuchania ośmiu świadków na rozprawie w dniu 17
czerwca 2010 r. na wniosek obrońcy oskarżonego motywowany kolizją z terminem
innej sprawy; zarządzenia przerwy w rozprawie wyznaczonej na dzień 3
października 2010 r. z uwagi na nieusprawiedliwione niestawiennictwo
oskarżonego i zaniechania przesłuchania na tym terminie czterech świadków;
odwołania rozprawy wyznaczonej na dzień 21 października 2010 r. z uwagi na
konieczność rozpoznania innej sprawy; wydania postanowienia o dopuszczeniu
dowodu z opinii biegłych psychiatrów z trzymiesięczna zwłoką; rozpoznania
wniosków biegłych psychiatrów zgłoszonych w dniu 12 listopada 2011 r. dopiero w
dniu 8 marca 2011 r.;
3) w sprawie […] – wyznaczenia terminu rozprawy odwołanej w dniu 8 lipca 2010 r. -
po blisko dwóch miesiącach – na dzień 23 grudnia 2010 r.; wyznaczania rozprawy
na odległe terminy - w dniu 23 grudnia 2010 r. na dzień 7 kwietnia 2011 r., a
następnie – kolejno: na dzień 14 lipca 2011 r., 10 listopada 2011 r., 16 lutego 2012
r., 10 kwietnia 2012 r., 15 czerwca 2012 r.;
4) w sprawie […] – odraczania rozprawy na odległe terminy; odstępowania od
przesłuchania świadków, którzy stawili się na rozprawę i wzywanie ich na kolejne
3
terminy (z uwagi na późną porę, opóźnienie w rozpoznawaniu spraw z wokandy,
kolizję spraw obrońcy oskarżonego, konieczność uzgodnienia przez obrońcę z
oskarżonym linii obrony); odwołania rozprawy wyznaczonej na dzień 26 stycznia
2010 r. z powodu jednodniowego urlopu; wznowienia przewodu sądowego celem
uprzedzenia stron o możliwej zmianie kwalifikacji czynu;
5) w sprawie [...] – bezzasadnego odraczania rozprawy i wyznaczanie jej na odległe
terminy; czterokrotne wznawianie przewodu sądowego (dwukrotnie celem
przesłuchania świadków, raz celem uzyskania aktualnych danych o karalności
oskarżonych i raz bez wskazania przyczyny); odstępowania od przesłuchania
świadków, którzy stawili się na rozprawę (z uwagi na opóźnienie w rozpoznawaniu
spraw, zbyt późne stawienie się obrońcy); odwołania rozprawy z powodu urlopu
wypoczynkowego; zbyt późnego dopuszczenie dowodu z opinii biegłych
psychiatrów; odwołania rozprawy z uwagi na niesporządzenie opinii przez biegłych;
6) w sprawie […] – odraczania rozprawy bez uzasadnionych przyczyn i wyznaczanie
nowych terminów po upływie ponad trzech miesięcy; rozpoznania wniosku obrońcy
z dnia 7 czerwca 2010 r. o skierowanie sprawy do postępowania mediacyjnego
dopiero w dniu 9 lipca 2010 r.; zaniechania wydania postanowienia w przedmiocie
dopuszczenia dowodu z opinii biegłych na rozprawie w dniu 29 grudnia 2010 r. oraz
na kolejnych pięciu terminach mimo dwukrotnego przedstawienia akt celem
podjęcia tej decyzji; bezzasadnego odstąpienie od przesłuchania świadków na
rozprawach, które zostały odroczone;
7) w sprawie […] – odraczania rozprawy na odległe (ponad trzymiesięczne) terminy
lub bez terminu; niewydania postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii
biegłych w dniu 29 grudnia 2011 r., lecz dopiero w dniu 27 stycznia 2012 r.; zwłoki
w zażądaniu uzupełnienia dokumentacji lekarskiej; powtórnego wydania
postanowienia dowodowego o tej samej treści jak w postanowieniu z dnia 27
stycznia 2012 r.; rozpoznania wniosku obrońcy o zwolnienie z obowiązku obrony z
ośmiomiesięcznym opóźnieniem;
8) w sprawie […] – odraczania rozprawy na odległe terminy lub bez wyznaczenia
kolejnego terminu; zlecenia uzupełnienia opinii o elementy treści uwzględnione w
opinii podstawowej; bezczynności w okresie od 6 listopada 2009 r. do 31 marca
2010 r.; zarządzenia przymusowego doprowadzenia oskarżonego na badania dopiero
po jego sześciokrotnym niestawiennictwie na te badania; zwłoki w wydaniu
zarządzenia o wyznaczeniu posiedzenia w przedmiocie umorzenia postępowania;
9) w sprawie […] – odraczania rozprawy na ponad trzymiesięczne okresy lub bez
terminu; zwłoki w podjęciu postanowień o dopuszczeniu dowodów z opinii biegłych
psychiatrów; dwukrotnego wznowienia przewodu sądowego (celem uzupełniającego
przesłuchania oskarżonych oraz z uwagi na konieczność uprzedzenia stron o
możliwej zmianie kwalifikacji prawnej czynu i uzupełnienia postępowania
dowodowego); zarządzenia zebrania przez biegłego informacji uznanych następnie
za zbędne;
4
10) w sprawie […] – odraczania rozprawy na kilkumiesięczne okresy; niewydania
zarządzenia w przedmiocie odezwy o przesłuchania świadków w drodze pomocy
prawnej, co spowodowało konieczność odroczenie rozprawy; skierowania sprawy na
posiedzenie celem zlecenia przeprowadzenia tego dowodu po upływie ośmiu
miesięcy od dostrzeżenia takiej potrzeby;
11) w sprawie […] – odwołania wyznaczonej rozprawy z uwagi na konieczność
wyznaczenia posiedzenia w trybie art. 335 § 1 k.p.k. w związku z wnioskiem
zawartym w akcie oskarżenia; odroczenia rozprawy bez wyznaczenia nowego
terminu; dopuszczenia dowodu z opinii biegłego po upływie jedenastu miesięcy od
dostrzeżenia potrzeby przeprowadzenia tego dowodu;
12) w sprawie […] - odraczania rozprawy z powodu braku decyzji w przedmiocie
dowodu z opinii biegłego i wydanie stosownego postanowienia w tym przedmiocie
po upływie sześciu miesięcy od dostrzeżenia potrzeby przeprowadzenia tego
dowodu; wznowienia przewodu sądowego w celu uzupełnienia postępowania
dowodowego i wydanie postanowienia dopuszczającego dowód z opinii biegłego po
upływie dwóch tygodni; odwołanie ogłoszenia wyroku z powodu urlopu.
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uznał, że opisane zachowania obwinionej,
wykazują cechy podobieństwa i pozostają w bliskim związku czasowym ; ich skutkiem
było utrzymywanie się w okresie od dnia 8 lipca 2009 r. do dnia 30 stycznia 2013 r. stanu
nieuzasadnionej przewlekłości postepowania w wymienionych dwunastu sprawach.
Zachowania te, naruszające w sposób rażący i oczywisty przepisy art. 2 § 1 pkt 4, art. 366 §
1 i 2 oraz art. 404 § 1 k.p.k., stanowią jedno - przewidziane w art. 107 § 1 u.s.p. -
przewinienie służbowe.
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w opisie poszczególnych zachowań
przypisanych obwinionej doprecyzował, że miały one miejsce w okresie pomiędzy dniem 8
lipca 2009 r. a dniem 30 stycznia 2013 r., a nie – jak wskazano we wniosku – w okresie od
dnia 21 kwietnia 2008 r. do dnia 25 stycznia 2013 r. Jednocześnie z opisu tego
wyeliminował postępowanie obwinionej w sprawie […], uznając, że wydłużenie się
postępowania w tej sprawie nie było następstwem zawinionych zachowań obwinionej.
Wymierzając obwinionej karę nagany, Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny miał na
uwadze stopień jej winy, charakter i wagę popełnionego przewinienia, podkreślając, że
godziło ono w fundamentalne zasady postępowania karnego i doprowadziło do
przewlekłości postępowania w dwunastu sprawach. Uwzględnił również pozytywną ocenę
jakości pracy obwinionej w aspekcie stabilności jej orzecznictwa oraz okoliczności
związane z reorganizacją Sądu Rejonowego […] na początku 2013 r.
Odwołania od powyższego wyroku wnieśli obwiniona i jej obrońcy. Zaskarżając to
orzeczenie w całości, zarzucili obrazę przepisów postepowania, mającą wpływ na treść
orzeczenia, a mianowicie art. 128 u.s.p. w związku z:
5
- art. 7 k.p.k. w związku z art. 4 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k. polegającą na dokonaniu oceny
dowodów w sposób dowolny, nieobiektywny, sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia
życiowego, skutkujący przyjęciem, że obwiniona dopuściła się oczywistej i rażącej obrazy
przepisów postepowania karnego, doprowadzając umyślnie z zamiarem ewentualnym do
rażącej i nieuzasadnionej przewlekłości postępowania we wskazanych w wyroku sprawach,
w szczególności zaś, że zamiar ten ujawnił się już w dniu 8 lipca 2009 r. i utrzymywał się w
czasie korzystania z urlopu wypoczynkowego i usprawiedliwionej nieobecności w pracy;
- art. 7 k.p.k. w związku z art. 410 k.p.k. przez uznanie, że obwiniona dopuściła się
przypisanego jej przewinienia służbowego, przy jednoczesnym obdarzeniu wiarą jej
wyjaśnień w całości, a więc również w części, w której wskazywała na brak doprowadzenia
do zaistnienia rażącej i nieuzasadnionej przewlekłości postępowań objętych zarzutem;
- 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k. w związku z art. 6 k.p.k. i art. 410 k.p.k. oraz art. 170 § 2 k.p.k. w
związku z art. 410 k.p.k. przez niezasadne oddalenie wniosków zgłoszonych przez obrońcę
obwinionej na rozprawie w dniu 26 września 2014 r. o dopuszczenie dowodów z kopii
wokand, protokołów rozpraw prowadzonych przez obwinioną, akt spraw przydzielonych
obwinionej, zeznań świadka E. J. – wskazujących na okoliczności zaprzeczające zarzutom
zawartym we wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej;
- art. 167 k.p.k. przez niedopuszczenie z urzędu dowodów na okoliczność sposobu i zakresu
przydziału spraw sędziom orzekającym w jednym Wydziale z obwinioną;
- art. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. przez sporządzenie uzasadnienia orzeczenia w sposób
uniemożliwiający kontrolę toku rozumowania Sądu, zawierającego wewnętrzne
sprzeczności w zakresie oceny dowodów i ustaleń faktycznych, niewyjaśniającego
podstawy prawnej rozstrzygnięcia co do strony podmiotowej przypisanego obwinionej
przewinienia dyscyplinarnego oraz nieodnoszącego się do stanowiska Rzecznika
Dyscyplinarnego, który odstąpił od popierania skargi, a także do obiektywnych możliwości
dochowania przez obwinioną zasad koncentracji materiału dowodowego i sprawności
postepowania w warunkach orzekania na trzech sesjach w tygodniu;
- art. 117 u.s.p. i art. 114 ust. 4 u.s.p. w związku z art. 6 k.p.k. przez rozpoznanie sprawy w
zakresie wykraczającym ponad granice skargi Rzecznika Dyscyplinarnego i przypisanie
obwinionej doprowadzenie do rażącej i nieuzasadnionej przewlekłości postępowania wbrew
zasadom koncentracji materiału dowodowego i sprawności postępowania;
- art. 115 § 3 u.s.p. w związku z art. 117 § 2, 2a i 3 k.p.k. oraz art. 11 i 17 ustawy o lekarzu
sądowym przez przeprowadzenie rozprawy głównej w dniu 6 grudnia 2014 r. pomimo
należycie usprawiedliwionej nieobecności obwinionej i sprzeciwu jej obrońcy;
- art. 92 k.p.k. w związku z art.410 k.p.k. przez oparcie ustaleń faktycznych na treści akt
sprawy […], nieujawnionych procesowo w toku rozprawy.
6
Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego
wyroku i uniewinnienie obwinionej od popełnienia przewinienia służbowego, ewentualnie
o uchylenie tego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi
Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:
W postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym sędziów w sprawach
nieuregulowanych przepisami rozdziału 3 działu II ustawy – Prawo o ustroju sadów
powszechnych stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 128
u.s.p.). W przepisach normujących postepowanie dyscyplinarne brak jest regulacji, która
pozwalałaby na zastosowanie w tym postępowaniu przepisów Kodeksu karnego. W
orzecznictwie Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego dominuje jednak pogląd o
konieczności odpowiedniego stosowania w postępowaniu dyscyplinarnym sędziów
podstawowych instytucji prawa karnego materialnego (zob. wyroki: z dnia 5 listopada 2003
r., SNO 67/03, nie publ.; z dnia 17 kwietnia 2008 r., SNO 24/08, OSNSD 2008, poz. 9).
Przyjmuje się przy tym, że skoro odpowiedzialność dyscyplinarna dotyczy określonych
czynów (zachowań), to w drodze analogii, według zasad właściwych dla odpowiedzialności
karnej, należy formułować zarzuty i kwalifikować przewinienie dyscyplinarne. Możliwa jest
więc konstrukcja jednego przewinienia dyscyplinarnego w odniesieniu do kilku podobnych
zachowań, mających miejsce - podobnie jak ciąg przestępstw uregulowany w art. 91 k.k. -
w krótkich odstępach czasu (zob. wyroki Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego: z
dnia 22 czerwca 2004 r., SNO 22/04, OSNSD 2004, poz. 3; z dnia 8 października 2004 r.,
SNO 42/04, OSNSD 2004, poz. 47).
W rozpoznawanej sprawie Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny przyjął, że
zachowania przypisane obwinionej cechowało podobieństwo wynikające zarówno z ich
rodzaju (naruszenie przepisów postępowania), jak i skutku (doprowadzenie do
przewlekłości postępowania). Wskazał, że zachowania te pozostawały w bliskim związku
czasowym (obejmowały lata 2009-2013), w którym to okresie utrzymywał się stan
nieuzasadnionej przewlekłości w wielu sprawach karnych. W konsekwencji uznał, że mimo
różnic w poszczególnych zachowaniach obwinionej, można je zakwalifikować jako jedno
przewinienie służbowe przewidziane w art. 107 § 1 u.s.p., za które powinna być
wymierzona jedna kara dyscyplinarna.
Wbrew odmiennemu zapatrywaniu skarżących, Sąd Apelacyjny – Sąd
Dyscyplinarny, prezentując to stanowisko, nie oparł się na konstrukcji czynu ciągłego. Nie
przyjął – jak odczytali to skarżący – że obwiniona już w dniu 8 lipca 2009 r., otwierającym
ramy czasowe przypisanych jej zachowań, niejako z góry obejmowała zamiarem
dopuszczenie się oczywistej i rażącej obrazy przepisów art. 2 § 1 pkt 4, art. 366 § 1 i 2 oraz
art. 404 § 1 k.p.k. i doprowadzenie do rażącej przewlekłości postepowania we wszystkich
dwunastu sprawach. Wskazał natomiast na cały szereg kolejnych zachowań obwinionej,
naruszających wymienione przepisy (str. 39-45 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).
7
Podkreślił jednocześnie, że obwiniona przewidywała skutki każdego z tych konkretnych
zachowań, składających się na jedno przewinienie służbowe, i godziła się na nie. Posłużenie
się przez Sąd Apelacyjny w innym miejscu uzasadnienia zaskarżonego wyroku zwrotem
„czyn ciągły” - w kontekście przedawnienia przewinienia służbowego - nie zmienia
powyższej oceny. Również bowiem i w tym przypadku Sąd Apelacyjny odwołał się do
orzecznictwa w sprawach dyscyplinarnych, nawiązującego wyraźnie do konstrukcji jednego
przewinienia dyscyplinarnego, obejmującego wiele zachowań (wyroków Sądu Najwyższego
– Sądu Dyscyplinarnego: z dnia 25 września 2007 r., SNO 51/07 nie publ. oraz z dnia 16
maja 2014 r., SNO 14/14, nie publ.). W świetle przytoczonej argumentacji, zarzuty
naruszenia 128 u.s.p. w związku z art. 7, art. 4 i art. 5 § 2 k.p.k. oraz art. 128 u.s.p. w
związku z art. 424 § 1 pkt 2 k.p.k. należało uznać za chybione.
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w
sposób wyczerpujący wyjaśnił, dlaczego uznał, że zachowania obwinionej doprowadziły do
rażącej przewlekłości postepowania w konkretnych sprawach. Wskazał, że skutek ten był
następstwem rażących i oczywistych naruszeń przepisów mających zapewnić sprawny i
efektywny przebieg postępowania (art. 2 § 1 pkt 4 k.p.k., art. 366 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 404
§ 1 k.p.k.), co powodowało – w zakresie obciążenia obwinionej - „efekt śnieżnej kuli” w
postaci rosnącej liczby spraw w jej referacie. Wzrost ten nie był wynikiem kierowania do
referatu obwinionej większej liczby spraw niż w przypadku innych sędziów orzekających w
tym samym Wydziale, lecz następstwem przerywania i odraczania rozpraw, których można
było i należało uniknąć. Przesłanki te jednoznacznie wykluczają możliwość
usprawiedliwienia zachowań obwinionej niedociągnięciami w zakresie organizacji pracy
Wydziału. Zarzut pominięcia tej kwestii nie mógł więc wywrzeć zamierzonego skutku.
Przyjęcie przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny konstrukcji jednego
przewinienia służbowego, obejmującego wiele zachowań obwinionej, była oczywistą
konsekwencją niepodzielenia zapatrywania Rzecznika Dyscyplinarnego, wskazującego na
popełnienie przez obwinioną wielu przewinień dyscyplinarnych. Przytoczona w
uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumentacja w dostateczny sposób odnosi się do
odmiennego stanowiska Rzecznika Dyscyplinarnego i odstąpienia przez niego od
popierania wniosku. Na marginesie należy odnotować, że sami skarżący nie kwestionowali
zasady, zgodnie z którą Sąd Dyscyplinarny nie jest związany odstąpieniem przez Rzecznika
Dyscyplinarnego od popierania wniosku o przeprowadzenie postepowania dyscyplinarnego.
Bezpodstawny jest zarzut wskazujący na niedostatki uzasadnienia zaskarżonego
wyroku, mające wynikać – w ocenie skarżących – z wewnętrznej sprzeczności w ocenie
dowodów i ustaleń faktycznych. Sąd Apelacyjny wskazał wyraźnie, że wyjaśnienia
obwinionej uznał za wiarygodne. Stwierdzenie to odnosi się, oczywiście, jedynie do
wypowiedzi obwinionej dotyczących okoliczności faktycznych mających w sprawie istotne
znaczenie; nie oznacza natomiast aprobaty oceny tych okoliczności - wyrażonej przez
obwinioną - w płaszczyźnie kwalifikacji prawnej jej zachowań. Zarzut naruszenia art. 128
u.s.p. w związku z art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. nie mógł być więc uwzględniony. Chybiony
8
okazał się również, oparty na odmiennym, wadliwym założeniu, zarzut obrazy art. 7 w
związku z art. 410 k.p.k. i art. 128 u.s.p.
Zawinienia zachowań polegających na rażącym i oczywistym naruszeniu
przepisów postępowania nie może wyłączać nadmiar obowiązków obciążających sędziego,
przeciążenie wynikające z rosnącego wpływu, czy też nieprawidłowe działanie innych
sędziów. Zgłoszone przez obwinioną wnioski dowodowe w istocie zmierzały do wykazania
tych właśnie okoliczności. Oddalenie tych wniosków, jako bezprzedmiotowych i
zmierzających do przedłużenia postepowania, nie może usprawiedliwiać zarzutów
naruszenia art. 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k. i art. 170 § 2 k.p.k. w związku z art. 6 k.p.k. i art. 410
k.p.k. oraz art. 128 u.s.p. Z tych samych przyczyn zaniechanie przez Sąd Apelacyjny - Sąd
Dyscyplinarny przeprowadzenia z urzędu dowodów wskazanych przez skarżących nie
stanowi przejawu naruszenia art. 167 k.p.k. w związku z art. 128 u.s.p.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącym wykładni art. 14 k.p.k. przyjmuje
się, że nie jest naruszeniem zasady skargowości ustalenie - w wyniku przeprowadzonego
przewodu sądowego i weryfikacji ujawnionego materiału dowodowego - że rozpoznawane
zdarzenia miały miejsce w innym czasie lub też wywołały inny skutek niż przyjęto to w
akcie oskarżenia. Warunkiem wprowadzenia tych zmian jest jedynie to, aby w realiach
dowodowych konkretnej sprawy oczywistym było, iż sąd dokonywał oceny tego samego
zachowania oskarżonego, które stanowiło przedmiot oskarżenia (zob. wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 30 października 2012 r., II KK 9/12, nie publ.). Reguła ta – z mocy art.
128 u.s.p. – znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym.
Ustalenie przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, że opisane we wniosku
zachowania obwinionej miały w rzeczywistości miejsce w okresie od dnia 8 lipca 2009 r. do
dnia 30 stycznia 2013 r. było podyktowane potrzebą korekty wadliwego określenia we
wniosku przedziału czasowego, w którym miały miejsce zachowania obwinionej,
naruszające przepisy proceduralne i skutkujące przewlekłością postępowań. Omyłkowe
określenie początku tego okresu na dzień wręczenia obwinionej aktu powołania na
stanowisko sędziego (zamiast na dzień następny) oraz doprecyzowanie dnia zamykającego
ten okres nie może być poczytywane za objęcie zaskarżonym wyrokiem innego
przewinienia służbowego niż wskazane we wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej.
Z tych względów zarzuty naruszenia art. 117 w związku z art. 114 § 4 u.s.p. w związku z
art. 6 i art. 14 § 1 k.p.k. w związku z art. 128 u.s.p. należało uznać za bezzasadne.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego dotyczącym
przewinień służbowych polegających na oczywistej i rażącej obrazie przepisów
postępowania wskazuje się, że opis tych przewinień we wniosku – z uwagi na mniej
sformalizowany charakter postępowania dyscyplinarnego - może zostać dokonany w
dwojaki sposób (zob. postanowienie z dnia 26 kwietnia 2005 r., SNO 18/05 nie publ.).
Możliwe jest przytoczeniu spraw, w których sędzia miał się dopuścić oczywistej i rażącej
obrazy prawa, już w opisie zarzucanego przewinienia (zob. wyrok Sądu Najwyższego -
9
Sądu Dyscyplinarnego z dnia 6 czerwca 2003 r., SNO 26/03, OSNSD 2003, poz. 39).
Dopuszczalna jest również rezygnacja z przytoczenia spraw, w których sędzia miał się
dopuścić oczywistego i rażącego naruszenia prawa, w samym opisie zarzucanego
przewinienia; sprawy te są powoływane dopiero w uzasadnieniu wniosku (por. wyrok Sądu
Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia 22 października 2003 r., SNO 22/03, nie
publ.). W ten sam sposób należy ocenić dopuszczalny sposób opisu przewinienia
służbowego przypisanego obwinionemu przez sąd dyscyplinarny. W świetle
przytoczonego stanowiska, nie ma podstaw do uznania, że Sąd Apelacyjny – Sąd
Dyscyplinarny naruszył art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. w związku z art. 128 u.s.p.
Z pisemnych motywów zaskarżonego wyroku wynika, że podstawę ustaleń Sądu
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego stanowiły m.in. karty 217 – 287 akt sprawy […],
przy czym skarżący nie kwestionowali okoliczności, że na rozprawie głównej ujawniono
kserokopie tak oznaczonych kart. W tych okolicznościach niezrozumiałym jest zarzut
oparcia – z naruszeniem art. 92 w związku z art. 410 k.p.k. i art. 128 u.s.p. – ustaleń
faktycznych na dowodzie nieujawnionym w toku rozprawy.
Zamierzonego skutku nie mógł również wywrzeć zarzut naruszenia art. 115 § 3
u.s.p. w związku z art. 117 § 2 i § 2a k.p.k. oraz art. 3 k.p.k. i art. 11 oraz art. 17 ustawy z
dnia 15 czerwca 2007 r. o lekarzu sądowym (Dz. U. Nr 123, poz. 849 ze zm.), skoro Sąd
Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny powtórzył postepowanie dowodowe przeprowadzone na
rozprawie w dniu 6 grudnia 2014 r. mimo usprawiedliwionej nieobecności obwinionej i
sprzeciwu jej obrońcy.
Z tych względów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny na podstawie art. 437 § 1
k.p.k. w związku z art. 128 u.s.p. orzekł, jak w sentencji, rozstrzygając o kosztach
postępowania dyscyplinarnego stosownie do art. 133 u.s.p.