Baza orzeczeń sądowych

...j małżeńskiej. We współczesnej doktrynie podnosi się również potrzebę ochrony interesów wierzycieli, którzy mogą żądać zaspokojenia z majątku wspólnego, gdy dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków (art. 41 § 1 k.r.o.), a którego to uprawnienia wierzyciele ci nie zrealizują po przejściu składników majątku wspólnego do majątku odrębnego małżonka. Jest wątpliwe, aby małżonek ten mógł się zasłaniać wobec wierzyciela okolicznością, że oto nieruchomość, stanowiąca główny lub jedyny realny majątek nadający si...

...1 k.p.c. przez jego niezastosowanie, c) art. 6268 § 2 k.p.c. przez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię polegającą na przekroczeniu kognicji; 2) na podstawie naruszenia prawa materialnego naruszenie: a) art. 41 § 1 k.r.o. w brzmieniu od dnia 1 marca 1976 r. do 19 stycznia 2005 r. przez niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie wniosku, przez zastosowanie i przyjęcie, że umowa majątkową małżeńska była skuteczna, b) art. 47 § 2 przez przyjęcie, że umowa majątkowa małżeńska wywołuje jakiekolwiek skutki, c) art. 65 ust....

...w za bezskuteczną, na podstawie art. 527 § 1 k.c., tylko w odniesieniu do rozporządzenia tym prawem przez dłużnika, w sytuacji, gdy małżonek dłużnika nie wyraził zgody na zaciągnięcie zobowiązania zgodnie z art. 41 § 1 k.r.o., w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 stycznia 2005 r.?" podjął uchwałę: Wierzyciel, którego dłużnikiem jest jeden z małżonków, może żądać na podstawie art. 527 § 1 k.c. uznania za bezskuteczną czynności prawnej dokonanej przez obu małżonków i dotyczącej ich majątku wspólnego, gdy małżonek d...

...eczną, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 12 maja 2011 r. zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Białymstoku postanowieniem z dnia 17 lutego 2011 r.: "Czy po zmianie art. 41 § 1 k.r.o., dokonanej ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 62, poz. 1691) wierzyciel, którego dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków, może domagać się uznania czynności prawnej dokonanej przez dłużnika i jego małżonka za bezskut...

...setkami. Przy rozpoznawaniu zażalenia Sąd Apelacyjny w Katowicach powziął poważne wątpliwości, którym dał wyraz w przytoczonym na wstępie zagadnieniu prawnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 41 k.r.o. w brzmieniu nadanym mu przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 162, poz. 1691 – dalej: "ustawa nowelizująca"), jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka, wierzyciel może żądać zasp...

...ipca 2003 r. była by wobec powoda bezskuteczna, to tak jak przesądził Sąd Okręgowy w postanowieniu z dnia 13 lutego 2004 r. powódka mogła się zaspokoić z majątku wspólnego, ale z ograniczeniem przewidzianym w art. 41 § 3 k.r.i.o., w brzmieniu obowiązującym przed dniem 20 stycznia 2005 r. Zważywszy na te ograniczenia powódka nie mogłaby się zaspokoić z nieruchomości wchodzących w skład majątku wspólnego. Nie wystarczy wobec tego tylko stwierdzenie, że umowa z dnia 1 lipca 2003 r. zniosła ustawową wspólność majątkową pomięd...

...owania, mianowicie art. 316 § 1 i art. 321 § 1 w związku z art. 386 § 4, art. 386 § 1, art. 385 i art. 102 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powódka powołała się również m.in. na art. 41 k.r.o. w kontekście biegu terminu przedawnienia roszczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzut naruszenia art. 117 § 1 i art. 125 § 1 k.c. w związku z art. 840 § 1 pkt 3 k.p.c. jest częściowo trafny, choć z innych powodów niż wskazane w skardze kasacyjnej. Małżonek dłużnika niebędący dłużnikiem osobi...

...ów dotychczasowych”. W judykaturze Sądu Najwyższego trafnie wskazano, że ścisłe funkcjonalne powiązanie i dostosowanie postępowania klauzulowego do nowych zasad odpowiedzialności małżonków za zobowiązania (art. 41 k.r.o. w brzmieniu ustalonym przez ustawę z dnia 17 czerwca 2004 r. oraz art. 7761 k.p.c. dodany przez tę ustawę) usprawiedliwia tezę, że użytym w art. 5 ust. 6 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. pojęciem „egzekucji” objęte jest także postępowanie klauzulowe, natomiast pod pojęciem „roszczenie” rozumieć należy...

...ści wchodził do majątku wspólnego dłużnika i jego małżonka zarówno wówczas, gdy czynności dokonał sam dłużnik, jak również dłużnik i jego małżonek. Stanowisko odmienne pozostawałoby w sprzeczności z art. 41 k.r.o., a ponadto uniemożliwiałoby wierzycielowi wytoczenie powództwa przewidzianego w art. 527 k.c. W jego ocenie w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki zawarte w art. 527 k.c. Działanie matki pozwanej poprzez przeniesienie własności gospodarstwa rolnego na rzecz swojej córki spowodowało wyzbyc...

...ym sprawcy i jego małżonka. Taka regulacja stanowi odbicie obowiązującej przed nowelizacją kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zasady odpowiedzialności majątkiem wspólnym za zobowiązania każdego z małżonków (art. 41 § 1 k.r.o. w poprzednim brzmieniu). Kolejną drogą pozwalającą pozbawić sprawcę świadczenia uzyskanego w zamian za dokonanie czynu zabronionego przez ustawę lub w celu niegodziwym jest możliwość skorzystania przez Skarb Państwa z art. 412 k.c. Nie ma przeszkód, by – dostrzegając przesłanki do zastosowania tego prz...

...27c u.p.e.a. Doktryna zwłaszcza w dziedzinie prawa publicznego wyrażała również zdanie aprobujące wystawienie tytułu wykonawczego tylko na zobowiązanego ze skutkami wobec drugiego małżonka, powołując się na art. 41 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Spotkało się to z krytyką doktryny cywilistycznej. Na gruncie art. 27c u.p.e.a. stanowisko odmienne od wyrażanego powszechnie przez Sąd Najwyższy występowało w niektórych orzeczeniach sądów administracyjnych, w których znaczenie tego przepisu odnoszono początkowo do egzekucji, któr...

...aty na rzecz b. męża, gdyby prawo do wspólnego mieszkania jej przyznano. Sąd nie uwzględnił wniosku W.M. o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym (art. 43 § 2 k.r.o.) i orzekł, że są one równe (art. 41 § 1 i 3 k.r.o.). Ustalił wprawdzie, że wnioskodawca uzyskiwał z własnej pracy wyższe dochody niż żona, ale ona zawsze pracowała jako nauczycielka, nie była rozrzutna i wywiązywała się z obowiązków w zakresie prowadzenia domu i opieki na dziećmi. Sąd Rejonowy nie obciążył uczestnika spłatą z tytułu wyrównani...

...r.), w judykaturze i doktrynie dominującym stał się pogląd, że postępowanie klauzulowe zbliżyło się do postępowania rozpoznawczego, ponieważ sąd zobowiązany został do badania okoliczności przewidzianych w art. 41 § 3 k.r.o. i w art. 47 § 2 k.r.o. Z tej przyczyny daleko idące są skutki nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika w trybie art. 787 k.p.c. Umowne wyłączenie wspólności ustawowej – w przeciwieństwie do zniesienia wspólności wyrokiem sądu – jest nieskuteczne wobec wierzyciela, jeżeli 4 nastą...

...ątkowych małżonków, w tym reguł rządzących możliwością zaspokojenia się przez wierzyciela jednego z małżonków z majątku wspólnego. W stanie prawnym poprzedzającym wejście w życie ustawy nowelizującej, art. 41 § 1 k.r.o. ustanawiał zasadę, że zaspokojenia z majątku wspólnego może żądać także wierzyciel, którego dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków. Wierzyciel taki, po uzyskaniu tytułu wykonawczego przeciwko dłużnikowi, chcąc zaspokoić się z majątku wspólnego, musiał przedstawić tytuł wykonawczy skuteczny...

...uszczupleń zachodzących w sferze osobistej odpowiedzialności dłużnika, nie może się więc np. powołać na ograniczoną odpowiedzialność małżonka dłużnika wynikającą z ustroju majątkowo-małżeńskiego (art. 41 k.r.o.), ani na ograniczenia odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego (art. 526 k.c.) Sąd Apelacyjny uznał za taki wyjątek także potencjalny zarzut przedawnienia przysługujący dłużnikowi głównemu wobec wierzyciela, gdyby ten dochodził na drodze sądowej zapłaty długu od dłużnika, a nie o...

...iekuńczym przewidują możliwość zaspokojenia się wierzyciela jednego z małżonków pozostającego w ustroju ustawowej wspólności majątkowej z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład majątku wspólnego (art. 41 k.r.o.), czemu odpowiadają odpowiednie regulacje proceduralne związane z postępowaniem klauzulowym i egzekucyjnym (por. art. 787 k.p.c., art. 7871 k.p.c. i art. 7872 k.p.c.). Wówczas małżonek dłużnika musi znosić postępowanie egzekucyjne skierowane 12 do składników majątku wspólnego stanowiących ich współwłasnoś...

...iekuńczym przewidują możliwość zaspokojenia się wierzyciela jednego z małżonków pozostającego w ustroju ustawowej wspólności majątkowej z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład majątku wspólnego (art. 41 k.r.o.), czemu odpowiadają odpowiednie regulacje proceduralne związane z postępowaniem klauzulowym i egzekucyjnym (por. art. 787 k.p.c., art. 7871 k.p.c. i art. 7872 k.p.c.). Wówczas małżonek dłużnika musi znosić postępowanie egzekucyjne skierowane do składników majątku wspólnego stanowiących ich współwłasność...

...ny tytułem wykonawczym powstał przed wstąpieniem powoda w związek małżeński. 4 Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że po pierwsze przepisem, który w okolicznościach sprawy miał zastosowanie, jest art. 41 § 3 k.r.io., nie zaś art. 41 § 2 tej ustawy, chodzi bowiem o dług powstały przed zawarciem małżeństwa. Po drugie - oczywiście nieprawdziwe jest stwierdzenie, że po zawarciu przez dłużnika związku małżeńskiego egzekwowanie przez wierzyciela wierzytelności powstałej przed tym zdarzeniem jest obiektywnie bezprawne....

...ustaw (Dz.U. Nr 162, poz. 1691) budzi poważne wątpliwości. Sąd Okręgowy wskazał, że na tle stosowania przez sąd rozpoznający wniosek o nadanie klauzuli wykonalności, na podstawie tego stanu prawnego, przepisu art. 41 § 3 k.r.o. w jego poprzednim brzmieniu może dojść do sprzeczności interesów między małżonkami w zakresie odpowiedzialności poszczególnymi składnikami majątku. W tej sytuacji wyłączenie dłużnika z uczestnictwa, któremu art. 787 ust. 1 – przed zmianą – przyznaje prawo wysłuchania przez sąd w tym postępowani...

...ym reguł rządzących możliwością zaspokojenia się przez wierzyciela jednego z małżonków z majątku wspólnego. W stanie prawnym poprzedzającym wejście w życie ustawy nowelizującej zasadnicze znaczenie miał art. 41 k.r.o., który ustanawiał zasadę, że zaspokojenia z majątku wspólnego może żądać także wierzyciel, którego dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków (art. 41 § 1 k.r.o.). Odstępstwo od tej reguły obejmowało sytuacje, w których wierzytelność powstała wcześniej niż wspólność ustawowa albo gdy dotyczyła od...

...ło majątek wspólny małżonków, bowiem zdaniem tego Sądu, „czym innym jest majątek wspólny, a czym innym odpowiedzialność z majątku wspólnego za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z małżonków”. Z art. 41 k.r.o. nie wynika, że drugi małżonek, który nie zaciągnął zobowiązania, jest stroną tego zobowiązania (umowy), bo taką stroną być nie może. Maria C. nie była więc stroną umów zlecenia zawartych przez jej męża z Aleksandrą K. i Eugeniuszem Z., co oznaczało, że z chwilą, gdy przejęła firmę, po- między ni...

...sądzona na rzecz pozwanego od Waldemara R. jest kwotą nienależną. Podobnie nie doszło do naruszenia art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny rozważał także kwestię zastosowania w sprawie art. 47 § 2 k.r.o. i art. 41 § 3 k.r.o., uznając trafność rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego i w tym zakresie. Powódka wniosła skargę kasacyjną, w której zarzuciła rażące naruszenie art. 3, 17 § 1, 2 i 3 i 31 § 1 i 2 p.p.m. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że do stosunków pomiędzy powódką...

...wartego w nim unormowania. Ustawowa odpowiedzialność za cudzy dług jest konstrukcją rzadko stosowaną w przepisach; występuje tylko w wypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją prawną obciążonego (np. w art. art. 41 k.r.o. i art. 95 § 1 k.s.h.), dlatego w drodze wykładni w zgodzie z normami konstytucyjnymi należy zapewniać odpowiednią ochronę usprawiedliwionych interesów inwestora. Inwestor na podstawie art. 6471 § 5 k.c. zostaje obciążony odpowiedzialnością za realizację umowy, której nie jest stroną, i na której wykonanie ni...

...ikiem jest wprawdzie jeden z małżonków, ale wkład został wniesiony do niej ze środków pochodzących z tego majątku. Bardzo istotnym argumentem wspierającym taki pogląd, jest okoliczność, że – stosownie do art. 41 § 1 k.r.o. w brzmieniu sprzed dnia 20 stycznia 2005 r., obowiązującego przez prawie cały okres istnienia wspólności majątkowej małżonków P. – wierzyciele spółki cywilnej, a potem jawnej, mogli dochodzić zaspokojenia z majątku wspólnego małżonków, mimo że dłużnikiem był tylko wspólnik–uczestnik postępowa...

...sadności wniosku sprowadzała się wyłącznie do oceny, czy Z. B. i A. B. pozostawali w związku małżeńskim i obowiązywał ich ustrój wspólności ustawowej. Stanowisko to nie uwzględnia bowiem brzmienia dawnego art. 41 § 2 k.r.o., mającego znaczenie w postępowaniu klauzulowym (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 1984 r., III CZP 76 84 OSP 1986, nr 2, poz.27). Ocena ta nie została jednak zakwestionowana w skardze poprzez odpowiednie zredagowanie jej podstaw. Merytoryczna ocena podstaw skargi nie miała jednak ostatecznie decydu...

...owieniu klau- zuli wykonalności względem podejrzanego oraz jego żony Małgorzaty M. Sąd ten postanowieniem z dnia 19 października 2006 r., oddalił wnio- sek. W uzasadnieniu stwierdził, powołując się na treść art. 41 § 2 k.r.o., że „gdy dłużnikiem staje się małżonek z tytułu popełnienia przestępstwa, w żadnym wypadku zaspokojenie nie może dotyczyć samochodu osobowego stanowiącego małżeńską wspólność ustawową”. Oskarżyciel publiczny wniósł zażalenie, które zostało przekazane do rozpoznania Sądowi Okrę- gowemu w...

...ykonawczy wystawiony tylko przeciwko dłużnikowi i jest ona ograniczona do niektórych składników majątku wspólnego dłużnika i jego małżonka, co ma miejsce między innymi w sytuacji określonej w znowelizowanym art. 41 § 2 k.r.o., gdy zobowiązanie jednego z małżonków nie wynika z czynności prawnej. Jeżeli zatem tytuł egzekucyjny powstał po dniu 20 stycznia 2005 r., a objęta nim wierzytelność nie wynika z czynności prawnej (co dotyczy między innymi wierzytelności powstałych na podstawie art. 299 § 1 ksh), tytuł wykonawczy przeci...

...się dłużnikiem powoda na podstawie umowy pożyczki, ponieważ umowę pożyczki zawarł za jej zgodą jedynie M.Ł. Za dług wynikający z tej pożyczki H.Ł. odpowiadała wprawdzie, ale jedynie majątkiem wspólnym (art. 41 § 1 k.r.o. w pierwotnym brzmieniu w związku z art. 5 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 162, poz. 1691), a nie majątkiem odrębnym (osobistym), do którego należała podarowana przez nią nieruchomość. Darowizna tej nie...

...ten sposób pozwani jako dłużnicy skorzystali ze swego uprawnienia do zarachowania zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 451 § 1 k.c. 4 Jako podstawę odpowiedzialności pozwanego wskazał art. 471 k.c., a pozwanej art. 41 § 1 k.r.o. Pozwani zaskarżyli wyrok Sądu Okręgowego w całości, a powód w części uchylającej nakaz zapłaty i oddalającej powództwo. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 10 maja 2006 r. apelacje oddalił. Podzielając ustalenia Sądu pierwszej instancji, podniósł, że nie był trafny zarzut pozwanych jakoby powód nie zwr...

...acenie wynagrodzenia za wykonane dzieło lub usługi przez zobowiązanego umownie tj. wykonawcę. Konstrukcja taka, co do zasady, znana jest jednak obowiązującemu systemowi prawnemu (np. art. 95 § 1, 299 § 1 k.s.h., art. 41 k.r.o., art. 107 i 108 Ordynacji podatkowej), gdy ważne przyczyny usprawiedliwiają odpowiedzialność powstającą z mocy prawa ze względu na sytuację prawną obciążonego. Analizując charakter prawny rozwiązań przyjętych w art. 6471 k.c. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 28.06.2006 r. III CZP 36 06 (dotychczas niepublikow...