Baza orzeczeń sądowych

...go rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, iż służebności gruntowe powstają na podstawie umowy, orzeczenia sądowego (art.285 kc), nabycia przez upływ czasu (zasiedzenie – art. 292 kc) i decyzji administracyjnej w wypadkach, w których ustawa tak stanowi. Do 03 sierpnia 2008 roku kodeks cywilny nie przewidywał expressis verbis ani w art. 145 kc, ani w żadnym innym przepisie ustanowienia służebności gruntowej polegającej na obciążeniu nieruchomości sąsiedniej prawem przeprowadzenia sieci i przewod...

...łasności a regulacją dotyczącą ograniczonych praw rzeczowych i – po drugie – Kodeks cywilny przewidywał wyraźnie nabycie przez zasiedzenie jedynie prawa własności (art. 172 k.c.) i służebności gruntowej (art. 292 k.c.). Kodeks cywilny nie zawierał natomiast przepisu wprost odnoszącego się do możliwości nabycia przez zasiedzenie prawa użytkowania wieczystego. Rozstrzygając zagadnie prawne, czy dopuszczalne jest nabycie użytkowania wieczystego przez zasiedzenie, Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego...

...stników postępowania, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu pierwszej instancji. Sąd odwoławczy podkreślił, że znajdujące się na działce nr 135 urządzenia energetyczne stanowią w rozumieniu art. 292 k.c. trwałe i widoczne urządzenie. Podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że wnioskodawczyni – przy uwzględnieniu zasady wynikającej z art. 176 k.c. – faktycznie władała działką w zakresie odpowiadającym treści służebności przez czas niezbędny do nabycia służebności w drodze zasiedzenia przez posiadacza w z...

...awy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz. U. nr 55, poz. 321 ze zm. wymienianej dalej jako „ustawa zmieniająca”). Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną. Zarzuciła w niej naruszenie art. 292 k.c. w zw. z art. 10 ustawy zmieniającej, polegające na błędnym przyjęciu 3 przez Sąd drugiej instancji, że art. 10 tej ustawy nie ma zastosowania do mienia będącego przedmiotem własności państwowej, które z dniem 27 maja 1990 r., z mocy prawa, stało się mieniem komunalnym i bieg zasiedzenia takiego mienia rozpoczy...

...y jedynym aktem władczym Wojciecha D. w stosunku do nieruchomości było korzystanie z niej jako drogi dojazdowej, nie istniały żadne podstawy do powołania się na domniemanie z art. 399 k.c.; - art. 352 § 1 k.c. i art. 292 k.c. przez pominięcie tego przepisu i niezastosowanie go do oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego, choć korzystanie przez Wojciecha D. z drogi dojazdowej mogło być uznane za co najwyżej posiadanie służebności gruntowej i to nie w warunkach prowadzących do jej zasiedzenia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżoneg...

...zło do zasiedzenia służebności gruntowej, pomimo iż trwałe i widoczne urządzenie nie zostało w całości wykonane 4 przez właściciela nieruchomości władnącej, 4) art. 123 § 1 pkt 1 w zw. z art. 175 w zw. z art. 292 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie powodujące przyjęcie, że złożony przez uczestniczkę postępowania w dniu 11 czerwca 1985 r. wniosek o dział spadku po ojcu nie przerwał biegu zasiedzenia służebności gruntowej. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instan...

...ściciela złożony na podstawie art. 3052 § 2 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3054 k.c., do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych, w tym art. 292 k.c. przewidujący możliwość nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie. Stosownie do art. 292 zdanie drugie w związku z art. 3054 k.c., do zasiedzenia służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o zasiedzeniu nieruchomości, a zgodnie z art. 175 k.c. do biegu terminu zasiedzenia stosuje się odpowiedni...

...okres korzystania z nieruchomości powodów przed dniem 1 lutego 1989 r. przez przedsiębiorstwo państwowe, którego następcą prawnym jest pozwana spółka, może zostać doliczony, na podstawie art. 176 § 1 w zw. z art. 292 k.c., do okresu posiadania służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu przez późniejszych posiadaczy samoistnych tej nieruchomości, będących poprzednikami prawnymi pozwanej. Sąd Apelacyjny wskazał, że zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, wyrażonym w wyroku z dnia 9 grudnia 2009r., IV CSK 291 ...

...ubl., z dnia 8 września 2006 r., II CK 3 06, niepubl., z dnia 10 kwietnia 2008 r., IV CSK 21 08, niepubl.), nie zostało poparte racjonalnymi względami. Zarzut błędnej wykładni art. 172 i art. 176 § 1 w związku z art. 292 k.c. jest bezzasadny. Dokonana przez Sądy obu instancji ocena, że posiadanie nieruchomości przez wnioskodawców było samoistnym posiadaniem w złej wierze jest zgodna z wykładnią pojęć dobrej i złej wiary na gruncie art. 7 w związku z art. 172 k.c. Skarżący domagali się uznania ich za samoistnych posiadaczy nieruchom...

...w dacie upływu terminu zasiedzenia posiadaczem służebności był Skarb Państwa, co stwierdził Sąd drugiej instancji w treści uzasadnienia postanowienia. Naruszenie prawa materialnego dotyczy art. 172 w związku z art. 292 k.c. przez przyjęcie w zaskarżonym postanowieniu, że poprzednik prawny wnioskodawcy nie był posiadaczem w dobrej wierze ze względu na nabycie posiadania w wyniku podjęcia czynności faktycznych, a nie na podstawie decyzji administracyjnej, tym samym na nieprawidłowym przyjęciu, że do zasiedzenia doszło w 1983 r. Ponadto...

...ym zakresie w drodze umowy czynnych służebności gruntowych przemawia za dopuszczalnością nabycia służebności tego rodzaju, nie tylko na podstawie umowy, orzeczenia sądowego, ale także przez zasiedzenie, z mocy art. 292 k.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt III CK 496 02, niepubl., z dnia 11 marca 2005 r., sygn. akt II CK 489 04, niepubl., uchwałę z dnia 11 maja 2003 r., III CK 556 04, M.P. 2005 13, s. 621, w postanowieniu z dnia 4 października 2006 r., II CSK 119 06, M. P. 2006 21 1128). Konsekwentnie, w posta...

...eżeli ważna potrzeba gospodarcza powstała jeszcze przed upływem terminu zasiedzenia. W tym wypadku chwilą ustanowienia służebności byłaby chwila posadowienia trwałego i widocznego urządzenia, o którym mowa w art. 292 k.c., a w odniesieniu do służebności przesyłu chwila posadowienia urządzeń przesyłowych. Zgodnie z art. 291 k.c., zmiana treści lub sposobu wykonywania służebności gruntowej następuje za wynagrodzeniem, do którego zobowiązany jest właściciel nieruchomości obciążonej względem właściciela nieruchomość władn...

...przebiegu napowietrznej linii elektroenergetycznej „S.(...)”, oddalając apelację w pozostał części. W skardze kasacyjnej uczestników postępowania I. S. i J. S. zarzucono obrazę prawa materialnego, to znaczy art. 292 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niedostatecznym skonkretyzowaniu prawa służebności gruntowej, nabytej przez zasiedzenie, a w szczególności przez wyeliminowanie z opisu treści prawa służebności wartości napięcia prądu elektrycznego przesyłanego przewodami 2 napowietrznej linii elektroenerge...

...ądzenia- drogi-, posiadając je samoistnie w zakresie odpowiadającym służebności przechodu i przejazdu, wobec czego zgodnie z art. 170 § 2 (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 października 1990 r.), w zw. z art. 292 k.c., nabyli tę służebność przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1990 r. do wspólności ustawowej małżeńskiej. Sąd drugiej instancji, rozpoznając apelację uczestników, nie podzielił ich zarzutu nieważności postępowania z przyczyn wskazanych w art. 379 pkt 5 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w wyniku określenia przez wn...

...cznej relacji „B. – M.”. Byli oni samoistnymi posiadaczami urządzeń energetycznych w złej wierze, w związku z czym nabyli służebność przesyłową po 20-letnim okresie posiadania (art. 172 k.c. w związku z art. 292 i 336 k.c.). Po wniesieniu przez uczestniczkę apelacji, Sąd Okręgowy w B. wezwał do udziału w sprawie, jako uczestnika, Skarb Państwa – Prezydenta Miasta B., a następnie – postanowieniem z dnia 19 lutego 2009 r. – zmienił zaskarżone postanowienie i oddalił wniosek o zasiedzenie oraz orzekł o kosztach postępowani...

...nieruchomości (por. orzeczenia Sądu Najwyższego: wyrok z dnia 31 maja 2006 r., IV CSK 149 05, LEX nr 258681 i postanowienie z dnia 17 grudnia 2008 r., I CSK 171 08, OSNC 2010, nr 1, poz. 15). Zawarte w zdaniu drugim art. 292 k.c. 4 odesłanie do przepisów o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie obejmuje tylko (verba legis - „poza tym…”) kwestie nie uregulowane w zdaniu pierwszym tego artykułu i pozwala na stosowanie do zasiedzenia służebności gruntowej przepisów o nabyciu nieruchomości przez zasiedzenie jedynie „odpowied...

...nia i utrzymywania linii energetycznej po upływie co najmniej 30 lat nieprzerwanego korzystania, doliczając do tego okresu ewentualny okres nieprzerwanego posiadania jego poprzedników (art. 172 § 2 k.c. w związku z art. 292 k.c.). Możliwość zaś taka zaistniała jednakże dopiero z dniem 27 maja 1990 r., bowiem dopiero od tej daty można mówić o sytuacji prowadzącej do nabycia przez poprzedników wnioskodawcy służebności na cudzym gruncie. Wcześniej obie nieruchomości, tj. mająca uzyskać status obciążonej, jak i nieruchomość mająca...

...wnioskodawca legitymuje się samoistnym posiadaniem służebności gruntowej w złej wierze od 30 grudnia 1976 r. Nie minął jednak 30-letni okres uprawniający do zasiedzenia służebności (art. 172 k.c. w związku z art. 292 k.c.), ponieważ w dniu 17 marca 2006 r., w następstwie uznania roszczenia przez wnioskodawcę w sprawie I C (…), utracił on status posiadacza samoistnego (art. 123 § 1 pkt 2 k.c.) i w konsekwencji nastąpiła przerwa biegu zasiedzenia (art. 124 k.c. w związku z art. 175 k.c.). Sąd Okręgowy w C. zaaprobował stanowisko S...

...bądź pozwanym nie została zawarta umowa cywilnoprawna o korzystanie z nieruchomości leśnych przez pozwanego lub jego poprzednika prawnego. Zdaniem Sądu Apelacyjnego nie doszło do naruszenia art. 172 k.c. w zw. z art. 292 k.c. przez nieuwzględnienie podniesionego zarzutu zasiedzenia służebności. Oświadczenie pozwanego nie spełniało warunków potrzebnych do uznania go za zarzut zasiedzenia. Co do zasady zatem według Sądu drugiej instancji do stosunków między stronami znajdują zastosowanie przepisy o roszczeniach uzupełniających właś...

...i odpowiada wysokości wyliczonego przez biegłego podatku uiszczanego od tych nieruchomości. Wyrok Sądu Apelacyjnego powód zaskarżył skargą kasacyjną w części tj. do kwoty 76.552 złotych. Zarzucił naruszenie art. 292 k.c. w zw. z art. 176 § 1 i art. 172 k.c., przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zliczeniu do okresu zasiedzenia Zakładu Energetycznego B. spółka akcyjna okresu korzystania za służebności przez jego poprzednika prawnego ZEOC PP W. – Zakład Energetyczny B. posiadającego status przedsiębiorstwa państwoweg...

...ego użyteczność oraz naruszenie art. 352 § 1 k.c. przez jego pominięcie i oddalenie wniosku, mimo że wnioskodawca jest posiadaczem w zakresie służebności przesyłu i zachodziły podstawy z art. 172 § 2 w zw. z art. 292 k.c. do uwzględnienia wniosku o zasiedzenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona. Dokonana przez Sąd Okręgowy wykładnia art. 352 oraz art. 258 § 2 k.c. pomija jednolite i utrwalone stanowisko Sądu Najwyższego w tym przedmiocie. Choć przed wejściem w życie w dniu 3 sierpnia 2008 r....

...wistości należały do podmiotów z dwóch odrębnych kategorii oraz nieusprawiedliwione zastosowanie w sprawie przepisów o dzierżeniu (art. 338 k.c.) zamiast o posiadaniu (art. 336 k.c.) prowadzącym do zasiedzenia (art. 292 k.c.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 285 k.c. służebność gruntowa obciąża jedną nieruchomość na rzecz każdoczesnego właściciela innej nieruchomości, przy czym chodzi o dwie różne nieruchomości w znaczeniu prawnorzeczowym, a więc należące do różnych właścicieli. W związku z tym sł...

...świadczenia na rzecz powoda wynagrodzenie za korzystanie z obciążonych nieruchomości (art. 224 § 1 k.c.). Sąd II instancji zauważył, że powód w zasadzie nie kwestionował, że pozwany nabył przez zasiedzenie (art. 292 k.c.) służebności gruntowe związane z istnieniem trwałych i widocznych urządzeń znajdujących się na nieruchomościach powoda, powoływał się jedynie na swoje uprawnienie do żądania ekwiwalentu pieniężnego za posiadanie służebności. Jednak jego roszczenie nie mogło zostać uwzględnione na żadnej z konkurencyjn...

...yczne i ocenę prawną Sądu pierwszej instancji. Od postanowienia Sądu drugiej instancji wniósł skargę kasacyjną wnioskodawca, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 172 k.c. w zw. z art. 285 i art. 292 k.c. oraz w zw. z art. 1 i art. 4 ustawy z dnia 28 czerwca 1950 r. o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli (Dz.U. z 1954 r., Nr 32, poz. 135; dalej jako ustawa z 28 czerwca 1950 r.) przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu złej wiary uczestnika bez uwzględnienia okoliczności, że wszedł on w posiadanie sporne...

...i przed dniem 1 lutego 1989 r. przez jego poprzednika prawnego w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa nie stanowiło posiadania służebności, błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 176 § 1 w związku z art. 292 k.c. przez nie zaliczenie okresu posiadania służebności od dnia 1 stycznia 1982 r. do dnia 1 lutego 1989 r. przez poprzedników prawnych wnioskodawcy do okresu posiadania służebności przez wnioskodawcę, błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 172 § 1 w związku z art. 292 k.c. oraz art. 7 k.c. przez przyj...

...rządzeń zgodnie z ich przeznaczeniem - nazwanej właśnie służebnością przesyłu. Według art. 3054 k.c., do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych, a więc m.in. art. 292 k.c. stanowiący, że służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie, zgodnie z odpowiednio stosowanymi przepisami o zasiedzeniu nieruchomości, jeżeli polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Orzecznictwo jednak już wcześniej dopuszczało - w ramach zasługującej, jak podkreślono w wypowiedzi...

...art. 49 § 1 k.c., prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu). Na podstawie art. 292 k.c. w związku z art. 3054 k.c. służebność przesyłu, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia, można nabyć przez zasiedzenie. Służebność przesyłu, w przeciwieństwie do służebności gruntowej, nie została powiązana z nieruchomością władnącą. Ma ona na celu umożliwienie przedsiębiorcy...

...łaściwego określenia treści służebności, która miała podlegać zasiedzeniu”. Skarga kasacyjna wnioskodawcy - oparta na obu podstawach z art. 3983 k.p.c. – zawiera zarzut naruszenia art. 285 § 1 k.c. w zw. z art. 292 k.c., art. 39820 k.p.c., i zmierza do uchylenia zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego oraz przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że z dniem 3 sierpnia 2008 r. wprowadzono do kodeksu cywilnego ustawą z dnia 30 maja 2008 r. o zmi...

...a 2005 roku A. K. przeniósł własność nieruchomości, stanowiącej działkę nr 38 7, obr. 42 K. na rzecz J. Z. J. - uczestniczki postępowania. Dokonując oceny prawnej stanu faktycznego przy uwzględnieniu treści art. 292 k.c., 172-176 oraz art. 352 k.c. Sąd Rejonowy wskazał, że działki nr 38 10, 38 11 i 38 7 z obrębu 42 K. w okresie rozpoczęcia przez poprzednika prawnego wnioskodawcy korzystania z nich w zakresie odpowiadającym służebności, stanowiły część mienia ogólnonarodowego, a poprzednik prawny wnioskodawcy był przedsiębior...

...ła w zarządzie wnioskodawcy, który na podstawie deklaratywnej decyzji Wojewody C. z dnia 28 maja 1992 r. nabył z mocy prawa jej użytkowanie wieczyste. 3 Sąd Rejonowy uznał, że wnioskodawca spełnił określone w art. 292 k.c. przesłanki konieczne do nabycia w drodze zasiedzenia służebności gruntowej. Wskazał, że wnioskodawca korzystał z działki nr 43 2 w taki sposób, jak to czyni osoba, której przysługuje służebność. Od dnia nabycia zarządu działki władnącej wnioskodawca w sposób ciągły i niezakłócony dokonywał niezbędny...