Baza orzeczeń sądowych

...4 k.c. i art. 55 1 k.c. poprzez nieuwzględnienie, że ograniczone prawo rzeczowe wchodzi w skład mienia przedsiębiorstwa; a - art. 7 k.c. poprzez uznanie, że pozwany jest posiadaczem służebności w złej wierze; - art. 341 k.c. z uwagi na jego niezastosowanie przy ocenie korzystania z gruntów pod liniami energetycznymi i § 55 rozporządzenia ministra infrastruktury z 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz. U. 47 poz. 401) poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy okoliczności wymieni...

...a składników masy upadłości oraz reżim jego wykonania. Dokonując wykładni wskazanego przepisu w uchwale z dnia 22 maja 2009 r., III CZP 24 09 (OSNC 2010, nr 1, poz. 14) Sąd Najwyższy wskazał, że z zestawienia art. 341 k.c. (domniemanie posiadania zgodnego z prawem) oraz art. 69 ust. 3 p.u.n. (domniemanie że do majątku upadłego należą rzeczy znajdujące się w posiadaniu upadłego dniu ogłoszenia upadłości) wynika brak podstaw prawnych dla traktowania majątku znajdującego się w posiadaniu innych osób jako przynależnego do masy upad...

...e prostym (usuwalnym). Obejmują one domniemanie posiadania samoistnego (art. 339 k.c.), ciągłości posiadania (art. 340 k.c.), posiadania zgodnego z prawem, dotyczące także posiadania przez poprzedniego posiadacza (art. 341 k.c.). Uzupełnia je domniemanie istnienia dobrej wiary, jeżeli 9 ustawa uzależnia skutki prawne od dobrej lub złej wiary (art. 7 k.c.). Istotą konstrukcji domniemań prawnych wzruszalnych jest ustawowe związanie sądu co do istnienia danego faktu, które może być obalone dowodem przeciwnym. Ciężar wzruszenia spoczywa pr...

...oda. Wprawdzie Sąd Okręgowy przyjął, że posiadanie pozwanej było realizowane w warunkach pozwalających na przypisanie jej złej wiary, to jednak trafnie zarzuca apelacja, że istniejące domniemanie z art. 7 kc i 341 kc wymagało przeprowadzenia dowodu obalającego konieczność jej przyjęcia (por. wyrok SN z dnia 9 marca 1967 r. II CR 340 66, OSPiKA 1967, nr 11, poz. 262 oraz postanowienie SN z 25 lutego 2009r. w sprawie II CSK 501 08, LEX nr 528129). Zatem niepogłębione ustalenie Sądu pomijające fakt posadowienia słupa i przeprowadzenia li...

...nia, która nastąpiła wcześniej niż upłynął termin zasiedzenia. W skardze kasacyjnej wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz zastosowanie, tj.: 1) przepisu art. 341 k.c. w zw. z art. 6 k.c. w zw. z art. 234 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przez przyjęcie, że to na wnioskodawcy spoczywał ciężar udowodnienia zgodnego z prawem posiadania nieruchomości uczestników na wnioskodawcę; 2) przepisu art. 7 k.c. i art. 172 k.c. w zw. z art. z art. 6 k.c. w zw. z art. 234 k.p.c. w zw. z art....

...a zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a to: - art. 535 kc poprzez uwzględnienie roszczenia o zapłatę ceny sprzedaży spornej nieruchomości, w sytuacji, gdy powód nie był właścicielem rzeczy, -art. 339 kc i 341 kc poprzez nieuwzględnienie domniemań prawnych, z których wynika, że właścicielem maszyny była K. M., jako osoba władająca tym urządzeniem, -art. 84 § 1 i 2 kc oraz art. 86 i 88§ 1 kc, w sytuacji, gdy pozwana skutecznie uchyliła się od skutków prawnych oświadczenia woli o zakupie spornej maszyny od powoda i poprzez zan...

...sekwencji Sąd Okręgowy przyjął, iż stan prawny granicy między działkami 528 1 i 528 2 ukształtował się w dacie ich utworzenia na skutek podziału pierwotnej działki nr 528, za czym przemawia również treść art. 341 k.c. Sąd Okręgowy uznał, iż stan faktyczny sprawy wskazuje również na zasiedzenie przez uczestniczkę przygranicznego pasa gruntu, w dobrej wierze najpóźniej w 2009 r., o ile uwzględniać początek biegu zasiedzenia w wariancie najbardziej niekorzystnym dla uczestniczki, od daty nabycia działki 528 1 przez Rolniczą Sp...

...windykującej nieruchomość leży przedstawienie stosownego odpisu z księgi wieczystej. Wbrew opinii skarżącego, Sąd Okręgowy nie oparł swojego rozstrzygnięcia na cytowanym wyżej przepisie lecz na domniemaniu z art. 341 k.c. tj., że władający rzeczą posiada ją zgodnie z prawem. Jednoczenie Sąd podkreślił, że domniemanie to ma zastosowanie do rzeczy ruchomych i nieruchomości, dla których nie założono księgi wieczystej podczas gdy sporna nieruchomość posiada urządzoną księgę wieczystą – KW (...) (vide: wypis z rejestru grunt...

...że ograniczać się do wewnętrznego przekonania posiadacza lecz musi być dostrzegalnym z zewnątrz postępowaniem z rzeczą jak właściciel. Wprawdzie za samoistnością posiadania przemawia domniemanie ustanowione w art. 341 k.c., jednak kiedy jego skuteczność jest podważana ocena, czy rzeczywiście posiadanie miało cechy przewidziane w art. 336 k.c. wymaga rozważenia wszystkich okoliczności danego, indywidualnie traktowanego wypadku. Takie wymagania spełniła ocena przeprowadzona przez Sąd Apelacyjny, na podstawie której Sąd ten przyjął...

...rt. 7 k.c. jest wiążące dla sądu, zaś ciężar dowodu obalenia dobrej wiary jest po stronie powoda, który jednak nie wskazał w ogóle dowodów na obalenie dobrej wiary pozwanego; b) art. 172 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 341 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu złej wiary posiadacza linii – Skarbu Państwa, z faktu, że przedmiotowa linia była budowana przez zakład energetyczny na rzecz i na gruncie Skarbu Państwa, co skutkowało oddaleniem zarzutu zasiedzenia z uwagi na brak upływu terminu do zasiedzenia (o który...

...urowego wynikało bowiem jedynie z wiedzy o tym, że sprzęt został przywieziony przez powoda z Niemiec. Władztwo nad rzeczą wynikające z jej posiadania skutkuje domniemaniem zgodności posiadania ze stanem prawnym (art. 341 kc) ale nie domniemaniem, że posiadacz jest właścicielem rzeczy. Pozostają więc zeznania powoda, w których utrzymywał on, że jest właścicielem spornych rzeczy, gdyż nabył je dla siebie w Niemczech, gdzie posiada faktury świadczące o zakupie. Pozwana już w odpowiedzi na pozew zarzucała, że powód nie wykazał przy...

...związku z art. 292 k.c. przez przyjęcie dobrej wiary wnioskodawcy i stwierdzenie zasiedzenia z dniem 2 lutego 2009 r., zamiast uznania, że zasiedzenie mogłoby nastąpić dopiero z upływem 1 lutego 2019 r.; art. 7 i art. 341 k.c. w związku z art. 234 k.p.c. przez przyjęcie, że nie doszło do obalenia domniemania dobrej wiary poprzednika prawnego wnioskodawcy. Naruszenie prawa procesowego dotyczy art. 384 i art. 518 k.p.c. poprzez nieprzestrzeganie zasady reformationis in peius i zmianę postanowienia Sądu pierwszej instancji na niekorzyść uczes...

...na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961r., Nr 18, poz. 94). Ponadto korzysta z domniemań posiadania wynikających z: art. 339 k.c., 340 k.c. i art. 341 k.c., jak również z domniemania dobrej wiary określonego w art. 7 k.c.. Skoro weszła w posiadanie służebności na nieruchomości powoda w dobrej wierze, to nawet przy nie uznaniu zarzutu zasiedzenia, nie jest - zgodnie z treścią art. 224 § 1 k.c. - zobowiązana do wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z tej nieruchomoś...

...ścia w życie ustawy uwłaszczeniowej, nie został zaś ustalony jej stan prawny; wobec braku takiego wyjaśnienia nie można kategorycznie stwierdzić, czy było to wynikiem niewłaściwego stosowania art. 153 k.c. lub art. 341 k.c., czy nierozpoznania w tym zakresie istoty sprawy, co ma znaczenie dla dokonania kontroli kasacyjnej zaskarżonego orzeczenia; - naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 153 k.c., poprzez nierozpoznanie istoty sprawy na skutek braku ustalenia stanu prawnego w odniesieniu do nieruchomości wnioskodawcy, co skutkowało dok...

...fnego poglądu, że granice ewidencyjne rozgraniczanych nieruchomości odzwierciedlają stan posiadania a nie stan prawny, w sytuacji istnienia źródłowych dokumentów urzędowych, a ewentualnie także niezastosowanie art. 341 k.c. w odniesieniu do oceny stanu faktycznego na chwilę zakładania ewidencji gruntów, - naruszenia art. 153 w zw. art. 172 § 1 k.c. w pierwotnym brzmieniu poprzez niezastosowanie art. 153 k.c. w zakresie pierwszego kryterium rozgraniczenia (a zarazem niewłaściwe jego zastosowanie w zakresie drugiego kryterium rozgraniczenia...

...awcy byłoby sprzeczne z unormowaniem zawartym w art. 145 § 3 k.c. 6 Wyraził zapatrywanie że legitymacja bierna uczestników: D. S. i J. K. jako posiadaczy samoistnych działek nr 543 i 542 nie budziła zastrzeżeń (art. 341 k.c.). Natomiast brak udziału w sprawie właścicieli (samoistnych posiadaczy) nieruchomości od strony południowej, tj. działki nr 1223, ewentualnie działki parafialnej - od północy, przy braku zarzutów apelacji dotyczących uchybień procesowych (art. 626 § 1 k.p.c.) i kategorycznym stanowisku wnioskodawcy, co do sposob...

...ruchomością było kontynuowane. Ciągłość posiadania wspiera domniemanie z art. 340 k.c. Kolejny zarzut Skarbu Państwa dotyczy wykładni art. 339 k.c. Zdaniem tego skarżącego, porównanie treści art. 339 k.c. z art. 341 k.c. wskazuje na to, że domniemanie samoistnego posiadania dotyczy tylko posiadacza aktualnego i nie daje podstaw, aby rozciągnąć je także na poprzedniego posiadacza, którego posiadanie może być doliczone do terminu zasiedzenia na podstawie art. 176 § 1 i 2 k.c. Rzeczywiście obydwa przepisy różnią się redakcją. Art...

...a wnioskodawczyń za odpowiadające posiadaniu samoistnemu, co do którego domniemanie zawarte w art. 339 k.c. nie zostało w postępowaniu obalone, to było to posiadanie w złej wierze. Nie można do niego zastosować art. 341 k.c., ponieważ domniemanie zawarte w tym przepisie oznacza, że kto jest posiadaczem korzysta z domniemania zgodności ze stanem prawnym, co nawet dotyczy jego poprzednika, ale w rozpoznawanej sprawie wiadome było, że właścicielem przez cały okres powojenny był skarżący, czemu w ogóle w postępowaniu nie zaprzeczano. W...

...rzewidziane w art. 590 k.c. mają na celu ochronę interesów sprzedawcy, 9 a interesy te są zagrożone właśnie w razie wydania rzeczy kupującemu. Posiadanie rzeczy przez kupującego legitymuje go jako uprawnionego (art. 341 k.c.) i stwarza warunki do ich zbycia w okolicznościach objętych zakresem zastosowania art. 169 k.c., jak też umożliwia ich zajęcie w toku egzekucji przez wierzycieli kupującego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 1999 r., I CKN 955 97, OSNC 1999, nr 10, poz. 169). Forma pisemna wymagana przez art. 590 § 1 zd...

...iadania. Nie ulega wątpliwości, że właśnie pozwana eksploatuje ten kolektor, władając nim, a zgodnie z art. 339 k.c. domniemywa się, że kto rzeczą faktycznie włada, jest jej posiadaczem samoistnym a zgodnie z art. 341 k.c. domniemywa się, że posiadanie jest zgodne ze stanem prawnym; łącznie zatem domniemywa się, że ten kto rzeczą faktycznie włada jest jej właścicielem. W ocenie Sądu drugiej instancji odroczenie na dwa lata nakazanego usunięcia kolektora uwzględnia zarówno potrzebę ochrony 4 naruszonego prawa własności, jak te...

...iem prawnym, aż do czasu jego obalenia, jeżeli jest to domniemanie wzruszalne (por. wyrok SN z dnia 21 lutego 2007 r., I CSK 428 06, Lex nr 485986). W niniejszej sprawie domniemanie to dotyczy art. 7 k.c. w związku z art. 341 k.c. i koreluje z zarzutami skarżącego naruszenia wymienionych i innych jeszcze przepisów prawa materialnego. Rozważając zarzuty naruszenia prawa materialnego w pierwszej kolejności rozpoznać należy kwestię możliwości zasiedzenia służebności gruntowej przez wnioskodawcę. Wprawdzie w skardze kasacyjnej skupia on uwa...

...o rozgraniczenie nieruchomości poza właścicielami lub współwłaścicielami, wieczystymi użytkownikami i posiadaczami samoistnymi, jeżeli domniemanie przemawia za tym, że posiadanie jest zgodne ze stanem prawnym (art. 341 k.c.), należą także osoby, którym przysługują inne prawa rzeczowe do korzystania z gruntu, których realizacja zależna jest od jego rozmiaru. Pogląd ten Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela. Biorąc pod uwagę powyższe wywody stwierdzić należy, że skarżący powołując się na swoje prawa wynikające z własn...

...czyni wynikało ze stosunku współwłasności, a więc przysługiwało jej uprawnienie do współposiadania w zakresie nie wyłączającym pozostałych współwłaścicieli (domniemanie zgodności posiadania z prawem - art. 341 k.c. wyprzedzało więc domniemanie samoistności posiadania); 5) art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali przez jego niezastosowanie w sprawie i w konsekwencji dokonanie w drodze orzeczenia sądowego podziału nieruchomości wspólnej jako prawa związanego z własnością wyodrębnionych lokali po...

...ocie. Nie można też pominąć – zdaniem Sądu Apelacyjnego - że pozwany, korzystając z prawa zbliżonego do służebności gruntowej objęty jest, z mocy przepisu art. 352 § 2 k.c., domniemaniem o którym stanowi art. 341 k.c. Absurdalne byłoby przy tym założenie, że poprzednik prawny pozwanego zajął część gruntów leśnych pod budowę i eksploatację sieci bez uzyskania stosownych praw do nieruchomości. Sieci energetyczne w świetle przepisów prawa budowlanego zawsze bowiem były uznawane za obiekty, na posadowienie których wymagane b...

...uszczalne jest prowadzenie egzekucji przeciwko każdemu, kto w ocenie syndyka włada majątkiem należącym do masy upadłości. Takiej ewentualności sprzeciwia się domniemanie zgodności posiadania ze stanem prawnym (art. 341 k.c.) oraz wskazówka jaką daje a contrario art. 69 ust. 3 Pr.u.n. Zestawienie art. 341 k.c. z domniemaniem, że do majątku upadłego należą rzeczy znajdujące się w jego posiadaniu w dniu ogłoszenia upadłości uzasadnia pogląd, iż brak podstaw prawnych do domniemanego traktowania majątku znajdującego się w posiadaniu...

...su. Zagadnienie to, analizowane ogólnie, nakazywałoby uznać interes skarżącego w uzyskaniu wyroku potwierdzającego jego prawo własności, skoro nie ma żadnego tytułu poza domniemaniem wynikającym z posiadania (art. 341 k.c.). Każdy bowiem właściciel jest prawnie zainteresowany w dysponowaniu tytułem własności, niezbędnym do wykonywania swego prawa i jego ochrony lub tylko w celu zażegnania możliwego sporu. Jeżeli żądanie ustalenia dotyczy prawa własności nieruchomości mającej urządzoną księgę wieczystą, w której jako 11 w...

...zyjąć (art. 231 k.p.c.), że powódka, skoro od 1978 r. była członkiem spółdzielni, to wiedziała, że sporna nieruchomość znajduje się w posiadaniu pozwanej Spółdzielni, które jest zgodne ze stanem prawnym (art. 341 k.c.). Najpóźniej jako uczestnik postępowania scaleniowego dowiedzieć się powinna także o podstawie tego stanu prawnego, tj. umowie sporządzonej przez małżonka zatwierdzonej decyzją Naczelnika Gminy, obejmującej również powódkę. To właśnie wtedy powinna była złożyć sprzeciw i zająć odmienne stanowisko. Milc...

...ącego wniosek o stwierdzenie zasiedzenia bliżej opisanych w nim nieruchomości. W skardze kasacyjnej wniesionej przez wnioskodawcę skarżący podniósł zarzuty naruszenia art. 336 k.c., art. 339 k.c., art. 340 k.c., art 341 kc, art. 172 § 1 k.c. i art. 176 § 1 k.c. oraz art. 233 § 1 k.p.c., 231 k.p.c., art. 232 k.p.c., art. 381 k.p.c. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniał tym, że nie mogą pozostać w mocy rozstrzygnięcia krzywdzące obywatela, co narusza prawa chronione Konstytucją i art. 6 Konwencji o Ochronie Praw...

...a uwadze ogólną regułę prawa cywilnego, iż z posiadaniem rzeczy łączy się szereg domniemań, w tym zgodności posiadania z rzeczywistym stanem prawnym oraz charakteru posiadania jako samoistnego (art. 339 k.c. i art. 341 k.c.). Zatem na gruncie obecnie już uchylonych przepisów upadłościowych właściwym było ujmowanie w inwentarzu majątku masy przedmiotów będących w posiadaniu upadłego. Dopiero w przypadku, gdyby okazało się, iż w istocie określone rzeczy nie stanowią własności upadłego, wówczas stosownie do postanowień z art....

....c., art. 229 k.p.c. i art. 230 k.p.c. W ramach zaś podstawy naruszenia prawa materialnego podnieśli zarzut obrazy art. 172 § 2 k.c. w zw. z art. 50 § 2 Prawa rzeczowego, art. 336 k.c., art. 339 k.c., art. 340 k.c., art. 341 k.c., art. 1 k.c., art. 5 k.c., art. 175 w zw. z art. 121 pkt 4 k.c. W oparciu o te zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w N. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu, choć nie...