Baza orzeczeń sądowych

...nie może być uznana za nadużycie przez nią prawa podmiotowego, ani za sprzeczną zasadami współżycia społecznego. Dlatego Sąd Apelacyjny uwzględnił powództwo. W kasacji pozwana powołała zarzuty naruszenia art. 3 k.c. w związku z art. 24 ust. 5 u.g.n.r., (przy jednocześnie błędnej wykładni tego ostatniego przepisu), art. 6 ust. 1 i art. 7 ustawy o samorządzie gminnym, art. 65 k.c. oraz art. 5 k.c. W podstawie procesowej kasacji powołano zarzuty uchybienia art. 233 § 1, art. 382 i art. 286 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. Na tych podst...

...zostało ograniczone do korzystania z wierzytelności w sposób określony w paragrafie 4 umowy i wynikający z celu umowy, jakim było zabezpieczenie spłaty kredytu (causa cavendi). Podzielając dokonaną na podstawie art. 3 65 k.c. przez Sąd Okręgowy wykładnię woli stron, Sąd Apelacyjny wskazał, że o tym, iż wolą stron umowy z dnia 7 kwietnia 1998 r. było dokonanie przelewu wierzytelności na zabezpieczenie niespłaconego kredytu a nie przelewu na jego spłatę, świadczą nie tylko jednoznaczne w tym względzie, wskazane wyżej postanowieni...

...całości ze środków majątkowych nabytych przez tego małżonka przed wstąpieniem w związek małżeński. Ustawodawca wprawdzie wyjątkowo może z ważnych powodów dopuścić moc wsteczną określonych norm (por. art. 3 k.c.), trudno jednak uznać – jak trafnie podniesiono w piśmiennictwie – za usprawiedliwiony takimi racjami wskazany wyżej rezu at omawianego zapatrywania, zwłaszcza przy uwzględnieniu znaczenia i funkcji mieszkania (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 kwietnia 1999 r., K 36 98, OTK Zb.Urz. 1999, nr 3, poz....

...enie prawne trzeba więc rozstrzygać według reguł prawa międzyczasowego właściwych dla prawa materialnego. Nie wystarczy jednak posłużenie się podstawową zasadą międzyczasowego prawa prywatnego, wyrażoną w art. 3 k.c., który stanowi, że ustawa nie ma mocy wstecznej, chyba że to wynika z jej brzmienia lub celu. Zasada nieretroakcji (lex retro non agit) oznacza, że nowego prawa nie stosuje się do oceny zdarzeń prawnych i ich skutków, jeżeli miały miejsce i skończyły się przed wejściem w życie nowego prawa. Zasada ta nie zawiera...

...zawiera regulacji przejściowych. W takiej sytuacji konieczne staje się odwołanie do ogólnych norm intertemporalnych regulują- cych zasady obowiązywania w czasie przepisów prawa cywilnego. Zagadnienia te regulują art. 3 k.c. oraz normy przejściowe zawarte w art. XXVI przepisów wprowa- dzających Kodeks cywilny. W myśl tych ostatnich, do stosunków prawnych powsta- łych przed wejściem w życie Kodeksu cywilnego stosuje się prawo dotychczasowe, chyba że przepisy dalsze stanowią inaczej. W świetle tej reguły, przepisy ustawy z 17 czerwca 20...

...orm intertemporalnych odnoszących się do zasad obowiązywania w czasie przepi- sów prawa cywilnego, to jest do przepisów przejściowych, zawartych w art. XXVI przepisów wprowadzających Kodeks cywilny oraz przepisu art. 3 k.c. W myśl art. XXVI p.w.k.c. do stosunków prawnych powstałych przed wejściem w życie Kodeksu cywilnego stosuje się prawo dotychczasowe, chyba że przepisy dalsze stanowią ina- czej. W świetle tej reguły przepisy przedmiotowej ustawy mogą mieć zastosowanie jedynie do zdarzeń (przewlekłości), które zaistniały począ...

...ka ulega podziałowi zgodnie z postanowieniami umowy. Przepis ten stanowi więc wyjątek od zasady określonej w art. 76 ust. 1 u.k.w.h. Należało zatem odpowiedzieć jaki jest zakres czasowy tego przepisu. Wyrażona w art. 3 k.c. zasada lex retro non agit, nakazuje skutki zdarzeń prawnych oceniać na podstawie ustawy, która obowiązywała w czasie gdy dane zdarzenie nastąpiło. Poza działaniem tej zasady pozostaje natomiast kwestia oceny treści powstałego pod rządem uchylonej ustawy stosunku prawnego oraz konsekwencji prawnych zdarzeń związany...

...stawy z 30 paź- dziernika 2002 r. do stanu faktycznego, który miał miejsce w czasie, gdy obowiązy- wała ustawa z dnia 12 czerwca 1975 r. oraz przyjęcie przez Sąd drugiej instancji błędnej interpretacji przepisu art. 3 k.c., przez stwierdzenie, że przepisy ustawy z dnia 30 października 2002 r. mają moc wsteczną. Jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie kasacji do rozpoznania pełnomocnik powoda podniósł, iż w sprawie wystę- puje istotne zagadnienie prawne i potrzeba wyjaśnienia następującej kwestii: czy od chwili wejścia w życie...

...m Sądu Okręgowego, skoro anali- zowane przepisy nie zawierają normy intertemporalnej, to na gruncie stosunku pracy powódki, na podstawie art. 300 k.p., należy odpowiednio zastosować ogólną zasadę wynikającą z art. 3 k.c., w myśl której normy prawne nie mają mocy wstecznej. Opiera się ona na założeniu, że prawo w zasadzie powinno wpływać na stosunki prawne między podmiotami prawa na przyszłość i że nie należy zmieniać, zwłaszcza 5 na gorsze, sytuacji prawnej podmiotu ukształtowanego pod rządami dawnych przepi- sów. W doktryn...

...ąd stwierdził, że wprawdzie ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywaty- zacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” weszła w życie po 3 rozwiązaniu z powódką stosunku pracy, ale art. 3 k.c. dopuszcza wsteczne działanie ustawy, gdy wynika to z jej brzmienia lub celu. Przepisy art. 48 - 50 ustawy przyznają prawo do jednorazowej odprawy pracownikom, z którymi stosunek pracy ustał w la- tach 2000 - 2002. Ich treść wskazuje zatem, że mają one zastosowanie do zdarzeń zaistniałych zarówno przed jak i po wej...

...r., uchylonego z dniem 1 stycznia 2001 r. na podstawie art. 131 pkt. (nie podaje jaki) w związku z „art. 151 28” (tak w oryginale) ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo Telekomunikacyjne i w konsekwencji naruszenie art. 3 k.c. przez jego niezastosowanie, 2) poprzez błędną wykładnię art. 481 oraz w związku z art. 922 § 1 k.c. w związku z § 10 ust. 1 rozporządzenia Mini- stra Skarbu Państwa z 3 kwietnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad podziału uprawnionych pracowników na grupy, ustalania liczby akcji przypadających na każdą z t...

...duje ograniczenie zdolności prawnej osoby prawnej, która nie może być już członkiem zarządu wspólnoty mieszkaniowej. Taka interpretacja, wbrew stanowisku skarżącego, nie narusza w niczym reguły wynikającej z art. 3 k.c. Nie chodzi bowiem w sprawie o wsteczne działanie nowej ustawy tylko o bezpośrednie jej działanie, po wejściu w życie. W piśmiennictwie podkreśla się, że zasada, iż prawo nie działa wstecz, nic nie mówi o tym, czy po wejściu w życie nowego prawa istniejący stosunek między stronami ma od tego momentu regulować p...

...wą z dnia 23 sierpnia 1996 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 114, poz. 542), która weszła w życie z dniem 28 grudnia 1996 r. Ustawa ta nie wprowadziła odstępstwa od zasady nieretroakcji wyrażonej w art. 3 k.c.; ani w sposób wyraźny, ani wynikający z celu nowelizacji (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 1999 r., I CKN 63 98, OSNC 2000, nr 1, poz. 14 oraz z dnia 15 maja 2000 r., II CKN 293 00, OSNC 2000, nr 11, poz. 209). Oddalenie powództwa w tej części było więc zgodne z obowiązującym prawem. Roszczenie odszko...

...cownikom prawo do nieodpłatnego nabycia akcji, w związku z wątpliwościami co do dziedziczności tego prawa. Powszechnie zaś akceptowanymi przykładami odstępstwa od zasady nieretroakcji uzasadnionymi celem ustawy (art. 3 in fine k.c.) są te właśnie regulacje, które zawierają wykładnię autentyczną przepisów już obowiązujących. Prawa dziedziczne są na ogół zbywalne (art. 57 § 1 k.c.), tj. można nimi rozporządzać w drodze czynności prawnej, ale tak być nie musi (por. np. art. 595 § 1 i art. 602 § 1 k.c., a na ich tle liczne wypo...

...o odpowiedzi na pytanie o skutki czasowe uchylenia art. 56 ust. 2 u.naj.lok. Uwzględniając cywilnoprawny przedmiot unormowania należy najpierw zwrócić uwagę na podstawową regułę zakazu retroakcji wynikającą z art. 3 k.c. oraz brak w przepisach przejściowych ustawy o ochronie praw lokatorów normy wprowadzającej wyjątek od tej reguły. Wchodzący w grę art. 27 ustawy o ochronie praw lokatorów stanowi, że ustawa znajduje zastosowanie również do stosunków prawnych powstałych przed dniem jej wejścia w życie. Nie oznacza to, że ustawod...

...ócił uwagę, że Kodeks pracy nie reguluje problematyki działania lub niedziałania wstecz przepisów prawa (zasady nieretroakcji). Stąd też na podstawie art. 300 k.p. do stosunków pracy odpowiednie zastosowanie ma art. 3 k.c., zgodnie z którym ustawa nie ma mocy wstecznej, chyba że wynika to z jej brzmienia lub celu. Trybunał Konstytucyjny dokonując badania zgodności z Konstytucją RP aktów normatywnych przewidujących działanie prawa wstecz, wielokrotnie zajął stanowisko (obecnie już utrwalone), że w świetle art. 2 Konstytucji, stanow...

...o podstawy prawnej orzeczenia oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i nieodniesienie się do zarzutów apelacji w zakresie zasad starannego działania wymaganych od przyjmującego zlecenie, a także obrazę art. 3, 5, 11 i 26 u.z.n.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Artykuł 3531 k.c. pozwala stronom zawierającym umowę ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Powszechnie przyjmuje się, że...

...tęp- stwo prawne. Wyrok ten zaskarżyły kasacjami obydwie strony pozwane. Pełnomocnik Sa- modzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w P., wskazując jako podstawę kasacji naruszenie prawa materialnego, a to art. 3 k.c. w związku z art. 300 k.p. i w związku z art. 144 k.p. oraz art. 190 ust. 3 Konstytucji, wniosła o „zmianę zaskarżo- 4 nego orzeczenia w części dotyczącej roszczeń powoda o wypłatę wynagrodzenia za dyżury zakładowe z dodatkiem jak za godziny nadliczbowe za okres od lipca 1996 do 19 maja 1999 r. i oddalenie powód...

...ie ustawy o ochronie praw lokatorów. Sąd drugiej instancji wyraził wątpliwość, czy treść art. 27 ust. 1 u.ochr.pr.lok. daje podstawę do odstąpienie od zasady lex retro non agit, znajdującej normatywny wyraz w art. 3 k.c. Należy zaznaczyć, że analogiczne zagadnienie – jak w przedstawionym pytaniu prawnym – wystąpiło już pod rządem art. 55 ust.1 u.naj.lok. Przepis ten stanowił, że przepisy ustawy stosuje się do najmu nawiązanego przed dniem jej wejścia w życie, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału. Sąd Najwyższy...

...ałych przed wejściem jej w życie (art. 27 ust. 1) odnosi się do zmienionego kręgu osób wstępujących w stosunek najmu określony w art. 691 § 1 k.c., gdy w razie śmierci najemcy przed 10 lipca 2001 r. zgodnie z art. 3 k.c. w stosunek ten wstępują osoby określone w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r.?” podjął uchwałę: Wnuk zmarłego najemcy nie należy do osób wymienionych w art. 691 § 1 k.c. także wtedy, gdy łączyła go z najemcą więź gospodarcza i uczuciowa. Uzasadnienie Powódka Iwona S. domagała się ustalenia, że w...

...twierdzającej dokonanie usługi, która faktycznie nie została dokonana, mimo braku przeprowadzenia dowodów, które mogłyby w rzeczy- wistości za takim ustaleniem przemawiać”, 3) art.83 § 1 KC, „w kontekście art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT oraz art.6 KC, wobec braku przeprowadzenia dowodu na oko- liczność pozorności umowy o świadczenie usług marketingowych”, 4) art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o VAT w związku z art. 25 ust. 1 pkt 3 tej ustawy „wobec braku wykazania przez organy orzekające w tej sprawie, aby rzeczywiście zaistniały okol...

...wy uznał, że „Po- nadzakładowy Układ Zbiorowy Pracy dla pracowników przedsiębiorstwa państwowe- go Polskie Koleje Państwowe” należy zaliczyć do źródeł prawa pracy w rozumieniu art. 9 § 1 k.p. Zgodnie z art. 3 k.c., mającym odpowiednie zastosowanie na podsta- wie art. 300 k.p., przepis prawa nie ma mocy wstecznej, chyba że wynika to z jego brzmienia lub celu. Oświadczenie woli pracodawcy o rozwiązaniu z powódką umowy o pracę zostało złożone 29 listopada 1999 r. W tym dniu przepis § 7 układu zbioro- wego jeszcze nie obowiązyw...

...u cywilnego. W kasacji od tego wyroku, opartej na pierwszej podstawie, skarżący wskazał naruszenie art. 124 ust. 1 i art. 127 ust. 2 Pr.aut., polegające na błędnej ich wykładni przez przyjęcie, że wynikająca z art. 3 k.c. zasada lex retro non agit w świetle art. 127 ust. 2 Pr.aut. uniemożliwia stosowanie art. 105 Pr.aut. do zdarzeń sprzed wejścia w życie tej ustawy. W uzasadnieniu kasacji skarżący przeprowadził wywód wskazujący na znaczenie art. 124 ust. 1 Pr.aut. jako ogólnej zasady kierującej wejściem w życie tego Prawa, od któ...

...tórym nie ma podstaw do ogólnego założenia, że przepisy rozporządzenia – wydane w granicach upoważnienia ustawowego – nie mają "samodzielności międzyczasowej", zwłaszcza pod względem ich oceny w świetle art. 3 k.c. (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 1977 r., III CZP 15 77, OSNCP 1978, nr 1, poz. 2). W celu rozstrzygnięcia tej kwestii nie wystarczy jednak posłużenie się podstawową zasadą międzyczasowego prawa prywatnego, wyrażoną w art. 3 k.c., który stanowi, że ustawa nie ma mocy wstecznej, chyba że to wyni...

...bu wypowiedzenia warunków zatrudnienia.” Odwoła- nie powoda ocenione zostało jako prawidłowe „pod względem formalnym”. Od tego wyroku powód wniósł kasację, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego: art. 3 KC w związku z art. 5 i 300 KP polegającego na przyjęciu, że 3 stosunek pracy na podstawie mianowania, nawiązany z powodem jako komendan- tem Straży Gminnej 1 grudnia 1992 r. przekształcił się z mocy samego prawa w sto- sunek pracy na podstawie powołania w chwili wejścia w życie nowego statutu Straży Miejskiej w brzmie...

...ne wynagrodzenie za pracę wykonaną, a w konsekwencji nie może stanowić jedynego składnika wynagrodzenia za pracę w godzinach nad- liczbowych. Nadto trzeba wyraźnie podkreślić, że wykładnia oświadczenia woli (art. 3 65 KC w związku z art. 300 KP) może i powinna zmierzać do ustalenia właściwego rozumienia interpretowanego oświadczenia, a nie do ustalenia okoliczności sprzecz- nych z jego treścią lub wcale nią nie objętych. W szczególności wykładnia oświad- czenia woli nie może zatem pomijać jego istotnej treści, która został...

...ponieśli szkodę pole- gającą na niemożności znalezienia odpowiedniego zatrudnienia. W świetle tych ustaleń Sąd Pracy doszedł do przekonania, że powództwo podlega oddaleniu na podstawie art. 448 w związku z art. 3 KC i z art. 300 KP, gdyż przepisy prawa obowiązujące w czasie, gdy nastąpiło - zdaniem powodów - naru- szenie ich czci, nie dawały podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego. Co prawda, przepis art. 448 KC w brzmieniu obowiązującym od 28 grudnia 1996 r. umożliwia dochodzenie roszczeń o takie zadośćuczynien...

...cyjny - według kasacji - nie została „do końca przez Sąd Wojewódzki sprawdzona, co naruszało obowiązujący jeszcze wówczas przepis art. 3 § 2 KPC”. Według kasacji Sąd Apela- cyjny naruszył także przepis art. 3 KC, stanowiący że „ustawa nie ma mocy wstecz- nej”. Wysokość wynagrodzenia powoda powinna być przy tym ustalona według tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 1984 r. w sprawie projektów wynalazczych (Dz.U. Nr 33, poz. 178 ze zm.) w jego początkowym (przed nowelizacjami)...

...terialnego przez błędną wykładnię „art. 6 i 7 KC, 234 KPC, art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1990 r. o niektórych warunkach funkcjonowania ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i ich rodzin w 1990 r., art. 3 KC oraz art. 392 § 1, 393 1 pkt 1 i 2 KPC” oraz art. 4 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. Zda- niem skarżących przekazanie w 1988 r. gospodarstwa rolnego w drodze umowy najmu, będącej w istocie rzeczy umową dzierżawy, wypełniało przesłankę przekaza- nia tego gospodarstwa przed dniem 1 stycznia 1991 r., co uprawniało wnio...

...KP nie ma zastosowania do umów o prac na czas okreś- lony zawartych przed dniem 2 czerwca 1996 r., chociażby termin rozwiązania ostatniej z nich upływał po tej dacie. Odstępstwa od zakazu działania prawa wstecz (art. 3 KC w związku z art. 300 KP) mogą istnieć jako wyjątek i tylko wtedy, gdy przepis tak stanowi lub gdy wsteczne działanie przepisu wynika z celu ustawy. Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Jadwiga Skibińska-Adamowicz (sprawozdawca), Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 1997 r...