Baza orzeczeń sądowych

...ygn. III CZP 11 20 (zaprezentowane w nich stanowisko Sąd II instancji w całości podziela). W niniejszej sprawie zarzut zatrzymania w zakresie kwoty 700 000,01 zł mógł zatem zostać skutecznie zgłoszony. Zgodnie z art. 496 k.c. (który ma zastosowanie także w sytuacji nieważności umowy – art. 497 k.c.), jeżeli wskutek odstąpienia od umowy strony mają dokonać zwrotu świadczeń umownych, każdej z nich przysługuje prawo zatrzymania, dopóki druga strona nie zaofiaruje zwrotu otrzymanego świadczenia albo nie zabezpieczy roszczenia o zwrot....

...leży się do podniesionego w toku postępowania apelacyjnego zarzutu zatrzymania. W przypadku takiego zarzutu punkt wyjścia stanowić musi rozstrzygnięcie, czy umowa kredytu jest umową wzajemną. Jak bowiem wynika z art. 496 k.c., prawo zatrzymania może znaleźć zastosowanie wyłącznie przy umowach wzajemnych. W orzecznictwie sądowym występują rozbieżności co do charakteru umowy kredytu. Sądowi Apelacyjnemu znana jest uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2021 roku, III CZP 11 20, gdzie w uzasadnieniu wskazano, że: „z punktu widzen...

...ymagalne, a więc nie podlegało ono potrąceniu, z tego względu zarzut potrącenia zgłoszony przez pozwanego nie został uznany za zasadny. Sąd uwzględnił zarzut zatrzymania zgłoszony przez pozwanego na podstawie art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. do kwoty 280.000 zł – o czym orzekł w punkcie II sentencji wyroku. W związku z ustaleniem nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu oraz zasądzeniem zwrotu świadczeń spełnionych przez powoda w okresie od 12.09.2011 r. do 01.10.2020 r. na rzecz pozwanego, pozwanemu przysługuj...

...95 zł. i do zasądzenia pozostaje kwota: 36.170,19 zł. z odsetkami ustawowymi za opóźnienia od dnia 25-02-2022r. W pozostałej części roszczenie powoda podlega oddaleniu. Odnośnie do zarzutu zatrzymania Zgodnie z Art. 496. k.c. Jeżeli wskutek odstąpienia od umowy strony mają dokonać zwrotu świadczeń wzajemnych, każdej z nich przysługuje prawo zatrzymania, dopóki druga strona nie zaofiaruje zwrotu otrzymanego świadczenia albo nie zabezpieczy roszczenia o zwrot. Zgodnie z Art. 497. k.c. Przepis artykułu poprzedzającego stosuje się odpow...

...rminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Zatem umowa kredytu stanowi, że kredytobiorca zwraca to samo świadczenie, a nie spełnia inne równoważne. Niemożliwe jest więc zastosowanie przepisów art. 496 i 497 k.c. per analogiam” (por. też wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 21 lutego 2022 r. I ACa 103 21). Ponadto, jak wcześniej wyjaśniono, wszystkie przepisy stanowiące podstawę dla roszczeń restytucyjnych konsumenta powinny być wykładane zgodnie z Dyrektywą, aby zapewnić jej skuteczność. Tymczasem zastosowania...

...na etapie postępowania apelacyjnego. Wyjaśnić trzeba, że prawo zatrzymania (ius retentionis) kwalifikowane jest w nauce prawa cywilnego jako środek zabezpieczenia roszczenia. Oparty jest on niewątpliwie na normie art. 496 k.c. Przepis ten stosuje się odpowiednio w razie rozwiązania lub nieważności umowy wzajemnej (art. 497 k.c.). Jak wskazuje się w doktrynie (T. Wiśniewski, Prawo zatrzymania w Kodeksie cywilnym, Warszawa 1999, s. 125). zatrzymanie jest szczególnym środkiem zabezpieczenia określonych ustawowo wierzytelności. Celem tego ś...

...pca 2006 r., I CSK 151 06, LEX nr 1170208, z 22 lutego 2007 r., III CSK 344 06, OSNC 2008, Nr 1, poz. 12). Niezależnie od powyższego nie zasługiwał na uwzględnienie podniesiony przez pozwanego i wywodzony z treści art. 496 k.c. oraz art. 497 k.c. zarzut zatrzymania. Objęte tym zarzutem roszczenie jest bowiem niższe niż kwota, jaką powodowie wpłacili na rzecz pozwanego banku, która przewyższa kwotę udzielonego kredytu i w związku z tym nie spełnia swojego społeczno – gospodarczego celu. Mając to wszystko na uwadze, Sąd Apelacyjny odda...

...a lub zaspokojenia roszczenia pozwanego zabezpieczanego retencyjnie. Celem tego uprawnienia jest umocnienie własnej wierzytelności dłużnika (uzyskanie swoistego zabezpieczenia tej wierzytelności). W przypadku normy art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. uprawnienie to ma zabezpieczyć wykonanie obowiązku zwrotu co do zasady różnorodzajowych świadczeń w przypadku odstąpienia, rozwiązania lub nieważności umowy wzajemnej. W judykaturze dostrzega się zatem, że zarzut zatrzymania w procesie ma podwójny (materialnoprawny i procesowy) charakter. P...

...ości wypłaconego im kapitału kredytu (k. 533). W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że dyskusyjne jest, czy umowa kredytu ma charakter wzajemny, a tym samym wątpliwe jest, czy może mieć do niej zastosowanie art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c., stanowiący podstawę prawną tego zarzutu. Przyjmując jednak nawet, że w zakresie dotyczącym zwrotu kapitału (a jedynie tego dotyczy podniesiony przez pozwanego zarzut zatrzymania, w którym nota bene domaga się on z tego tytułu kwoty 279.999 zł, a nie kwoty wyrażonej w CHF, przez co wydaje si...

...cznego. Rozstrzygnięcie przez Sąd Okręgowy o roszczeniu pieniężnym wymagało jednak korekty w związku ze skutecznym podniesieniem przez pozwanego (na etapie postępowania apelacyjnego) zarzutu prawa zatrzymania. z art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c., w piśmie procesowym z dnia 3 lipca 2023 r. – k. 841 i nast.). Sąd Apelacyjny podziela stanowisko, że umowa kredytu jest umową wzajemną - zobowiązanie kredytodawcy do udostępnienia środków pieniężnych jest odpowiednikiem zobowiązania kredytobiorcy do zapłacenia oprocentowania i prowizji (...

...ąpiła zmiana sytuacji, polegająca na zgłoszeniu przez stronę pozwaną zarzutu zatrzymania, mającego charakter zarzutu materialnoprawnego i z tego powodu niemogącego być uznanym za spóźniony. Zgodnie z treścią art. 496 k.c. – jeżeli wskutek odstąpienia od umowy strony mają dokonać zwrotu świadczeń wzajemnych, każdej z nich przysługuje prawo zatrzymania, dopóki druga strona nie zaofiaruje zwrotu otrzymanego świadczenia albo nie zabezpieczy roszczenia o zwrot – prawo zatrzymania przysługuje przy odstąpieniu od umowy. Jednakże na...

...lacyjnych oraz 27.013 franków szwajcarskich. W zakresie roszczenia o zwrot świadczeń powództwo było więc zasadne. Przeciw temu roszczeniu powoda pozwany zgłosił zarzut zatrzymania. Było on bezzasadny. Zgodnie z art. 496 k.c., który na mocy art. 497 k.c. ma zastosowanie w wypadku nieważności umowy wzajemnej, jeżeli wskutek odstąpienia od umowy strony mają dokonać zwrotu świadczeń wzajemnych, każdej z nich przysługuje prawo zatrzymania, dopóki druga strona nie zaofiaruje zwrotu otrzymanego świadczenia albo nie zabezpieczy roszczenia o...

...wany z daleko idącej ostrożności procesowej, w przypadku ewentualnego stwierdzenia przez Sąd, że sporna umowa jest nieważna i zasądzenia przez Sąd kwoty dochodzonej przez powódkę na tej podstawie, na podstawie art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. podniósł ewentualny zarzut zatrzymania kwoty 635.280, 01 zł, do czasu zaoferowania przez powódkę zwrotu świadczenia wzajemnego Banku, na które składają się: ⚫ kwota 350.000,05 zł tytułem środków wypłaconych przez Pozwanego Powodowi, na podstawie rzekomo nieważnej Umowy, tytułem kapita...

...które prowadzi do umorzenia wierzytelności. W tej sytuacji podniesienie zarzutu zatrzymania nastąpiłoby w sposób sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa i ratio legis normy prawnej zawartej w art. 496 k.c., przez co nie może być uznane za skuteczne (por. wyrok SA w Szczecinie z 8 czerwca 2021 r., I ACa 645 20, LEX nr 3225893). Warto zaznaczyć, że powód dochodzi zwrotu jedynie części spełnionego świadczenia nienależnego, co oznacza, że w pozostałym zakresie roszczenie Banku o zwrot kapitału kredytu jest z pewności...

...ut zatrzymania do czasu zwrotu przez powoda na rzecz pozwanego kwoty 1.548.750,97 zł wypłaconej powodowi przez pozwanego w związku z podpisaniem umowy kredytu. Pozwany powołał się na prawo zatrzymania na podstawie art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. Zgodnie z art. 496 k.c. jeżeli wskutek odstąpienia od umowy strony mają dokonać zwrotu świadczeń wzajemnych, każdej z nich przysługuje prawo zatrzymania, dopóki druga strona nie zaoferuje świadczenia wzajemnego albo nie zabezpieczy roszczenia o zwrot. W myśl art. 497 k.c., przepis artykułu p...

...hwale z dnia 16 lutego 2021 r., , że III CZP 11 20 stwierdzając, że „zagrożeniom związanym z niewypłacalnością jednego z obustronnie wzbogaconych zapobiega w znacznej mierze przewidziane w art.497 w związku z art.496 k.c. prawo zatrzymania otrzymanego świadczenia, dopóki druga strona nie zaofiaruje zwrotu otrzymanego świadczenia albo nie zabezpieczy roszczenia o zwrot. Wbrew pozorom, możliwości skorzystania z tego prawa (co wymaga złożenia oświadczenia woli) nie przekreśla stwierdzenie, że w okresie w jakim spłaty kredytu stanowią...

...w. z art. 405 k.c. i art. 411 pkt 1 k.c. oraz art. 6 k.c. przez uznanie, że strona powodowa spełniła na rzecz Banku świadczenie nienależne i wykazała wysokość tego świadczenia, art. 5 k.c. Pozwany, na podstawie art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. podniósł zarzut zatrzymania kwot uiszczonych przez powodów na rzecz Banku do czasu zaoferowania przez powodów zwrotu lub zabezpieczenia roszczenia o zwrot 301.000,00 zł. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazania sp...

...nienia. Rozstrzygnięcie przez Sąd Okręgowy o roszczeniu pieniężnym wymagało jednak korekty w związku ze skutecznym podniesieniem przez pozwanego (na etapie postępowania apelacyjnego) zarzutu prawa zatrzymania. z art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c., w piśmie procesowym z dnia 14 marca 2023 roku – k. 661 i nast.). Sąd Apelacyjny w składzie rozpoznającym niniejszą apelację podziela stanowisko, że umowa kredytu jest umową wzajemną - zobowiązanie kredytodawcy do udostępnienia środków pieniężnych jest odpowiednikiem zobowiązania kredy...

...także zwrot tej części kapitału, którą konsument zwrócił bankowi. Jednocześnie należy stwierdzić, że pozwany w toku postępowania apelacyjnego powołał się na skorzystanie z instytucji prawa zatrzymania z art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. Można podzielić stanowisko, że umowa kredytu jest umową wzajemną - zobowiązanie kredytodawcy do udostępnienia środków pieniężnych jest odpowiednikiem zobowiązania kredytobiorcy do zapłacenia oprocentowania i prowizji (por. wyrok SN z 7 marca 2014 r., IV CSK 440 13). Z tych względów znajdu...

...ji oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kosztów postępowania apelacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego na podstawie norm przepisanych. Pismem procesowym z dnia 11 lipca 2023r. pozwany na podstawie art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. podniósł ewentualny zarzut zatrzymania kwoty 341.754 zł do czasu zaoferowania przez powoda zwrotu świadczenia wzajemnego Banku w kwocie 189.000,02 zł tytułem środków wypłaconych przez pozwanego powodowi. Sąd Apelacyjny zważył co następuje. Apelacje pozwanego nie zasługiwały na uwzględnie...

...zgłosił zarzut zatrzymania na wypadek niepodzielenia apelacji. Sąd Apelacyjny uznaje, że taki zarzut procesowy może być zgłoszony na każdym etapie postępowania (wyrok SN z 26.06.2003 r. V CKN 417 01). Zgodnie z art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. w przypadku umowy nieważnej ex tunc, każdej ze stron mających dokonać zwrotu świadczeń wzajemnych przysługuje prawo zatrzymania, dopóki druga strona nie zaoferuje zwrotu otrzymanego świadczenia lub nie zabezpieczy roszczenia o zwrot. Sąd aquem rozpoznający niniejszą sprawę ma świadomość...

...rzutu zatrzymania, warto podkreślić, że zagadnienie dotyczące skuteczności zarzutu zatrzymania w sprawach z umów kredytowych budzi kontrowersje zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie. Prawo zatrzymania statuuje art. 496 k.c. Zgodnie zaś z art. 497 k.c. przepis artykułu 496 k.c. stosuje się odpowiednio w razie rozwiązania lub nieważności umowy wzajemnej. Warunkiem uznania prawnej skuteczności zgłoszonego prawa zatrzymania jest w pierwszej kolejności uznanie, że umowa zawarta przez strony jest nieważna oraz że miała charakter wzajemny...

...ie w art.405 k.c. w związku z art.410 k.c., a co do odsetek – w art.455 k.c. w związku z art.481 k.c. Nie może odnieść skutku zarzut zatrzymania podniesiony przez pozwaną w postępowaniu apelacyjnym, a oparty na art.496 k.c. w związku z art.497 k.c. Powód sprzeciwiał się zastosowaniu prawa zatrzymania, co uzasadnił tym, że umowa kredytu nie ma charakteru wzajemnego. Wzajemność umowy kredytu (art. 487 § 2 k.c.) była przedmiotem licznych wypowiedzi judykatury. Choć początkowo wzbudzała wątpliwości, obecnie przeważa pogląd, zgodnie...

...om. Skuteczny natomiast okazał się podniesiony przez pozwanego piśmie procesowym z dnia 28 marca 2023 r. zarzut zatrzymania. Spełnione zostały bowiem ku temu przesłanki wynikające z przepisów art. 497 kc w zw. z art. 496 kc. Przyjmuje się obecnie, że umowę o kredyt bankowy należy zaliczyć do umów wzajemnych w rozumieniu art. 487 § 2 kc (zob. bliżej wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2017 r. w sprawie II CSK 281 16, LEX nr 2294390, a także: L. Węgrzynowski, „Teoria salda czy teoria dwóch kondykcji? Zasady rozliczeń z nieważnej...

...pełnomocnika powodów oraz rodzaj i zawiłość sprawy uzasadniają zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości minimalnej, 2) naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 497 k.c. w zw. z art. 496 k.c., art. 487 § 2 k.c. i art. 69 ust. 1 pr. bank. przez ich niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie zarzutu zatrzymania, w sytuacji gdy umowa kredytu bankowego nie ma charakteru wzajemnego, ponieważ świadczenia obu stosunku prawnego umowy o kredyt mają charakter jednorodzajowy oraz nieekwiwalentny, przez co pozwany nie b...

...zdaniem było to rozstrzygnięcie prawidłowe. Co do zatrzymania. Sąd Apelacyjny przyjął, że umowa kredytu jest umową wzajemną, i wobec tego uznał, że pozwany skutecznie zgłosił zarzut zatrzymania na podstawie art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. W mojej ocenie błędny jest w pierwszej kolejności pogląd o wzajemności umowy kredytu, a przedstawiona przez Sąd Apelacyjny na rzecz tego poglądu argumentacja prowadziłaby do uznania, że wszystkie umowy przewidujące jakąkolwiek formę odpłatności podlegają kwalifikacji jako umowy wzajemne....

...666). Zarzut prawa zatrzymania ma podwójny charakter. W zakresie prawa materialnego stanowi on jednostronne oświadczenie woli, prowadzące do zahamowania skuteczności roszczenia strony przeciwnej (art. 461 § 1 k.c., art. 496 k.c., art. 497 k.c.). Powołanie się na ten zarzut w trakcie procesu jest czynnością procesową o charakterze zarzutu merytorycznego. Sfera prawa materialnego pozostawiona jest swobodnemu uznaniu uprawnionego, a co za tym idzie, zgłaszanie opartych na nim zarzutów jest dopuszczalne na każdym etapie postępowania. Jeżeli wi...

...na skutek potrącenia doszło do wzajemnego umorzenia dochodzonej przez Powoda wierzytelności oraz wierzytelności Pozwanego o zwrot kwoty 41.050,76 złotych udzielonego Powodowi kredytu; 18) Sąd I instancji naruszył art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. poprzez ich niezastosowanie na skutek nieuwzględnienia zgłoszonego przez Pozwanego ewentualnego zarzutu zatrzymania, którego uwzględnienie w przypadku unieważnienia Umowy kredytu winno skutkować brakiem wymagalności roszczenia Powoda oraz koniecznością wskazania w Wyroku zastrzeżenia uzależni...

...w zwłoce wobec strony przeciwnej, t) z daleko posuniętej ostrożności procesowej, wyłącznie w razie nieuwzględnienia żadnego innego zarzutu naruszenia prawa materialnego, skutkującego zmianą wyroku - naruszenie art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. poprzez ich niezastosowanie w zakresie przedstawionej wykładni, tj. zasądzenia dochodzonego roszczenia o zapłatę bez jednoczesnego zastrzeżenia zwrotu świadczenia wzajemnego banku w postaci środków wypłaconych przez pozwanego powodowi. W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyr...

...ienia podniesionego w odpowiedzi na pozew zarzutu zatrzymania, Sąd nie powinien zasądzać w ogóle ustawowych odsetek za opóźnienie z uwagi na dylatoryjny charakter przedmiotowego zarzutu; Sąd I Instancji naruszył art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. oraz art. 498 k.c. w zw. z art. 203 1 k.p.c., a wszystkie w zw. z art. 455 k.c. poprzez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji nieuwzględnienie zgłoszonych przez Pozwanego w odpowiedzi na pozew - na wypadek unieważnienia stwierdzenia nieważności Umowy kredytu -zarzutu potrącenia oraz zarzutu...