Baza orzeczeń sądowych

...Dz. U. nr 63, poz. 494 ze zm. - dalej „ustawa o p.g.l.”). Ze względu na przewidzianą do 1989 r., zarówno przez ówczesną ustawę konstytucyjną, jak i kodeks cywilny zasadę jedności własności państwowej (d. art. 128 k.c.), zarówno grunty lasów państwowych, w ramach przedsiębiorstwa państwowego, dziś Skarbu Państwa, jak i mienie państwowego przedsiębiorstwa energetycznego nie stanowiło własności tych podmiotów (przedsiębiorstw) w rozumieniu art. 140 k.c. Różnie był wówczas traktowany charakter prawny do mienia państwowego z...

...wy organ administracji zarządził powszechną elektryfikację i w odpowiedni sposób ją ogłosił oraz że osoby zakładające urządzenia posiadały upoważnienie, o którym mowa w art. 4 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 128 § 2 k.c., obowiązującym do dnia 31 stycznia 1990 r., oraz art. 6 i art. 21 ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494 ze zm. – dalej: „u.p.g.l.”), przedsiębiorstwa lasów państwowych wykonywały administrację państwowego gospodarstwa leśnego, w skład którego wchodz...

...cza służebności jest wykazanie tej okoliczności, zwłaszcza to, że uprawnienie ma trwały charakter. Jeżeli nawet założyć, ze względu na obowiązującą w tym czasie zasadę jednolitej własności państwowej (art. 128 k.c.), że przedsiębiorstwo energetyczne podjęło czynności budowy urządzeń przesyłowych w dobrej wierze i korzystało z tych urządzeń jako należących do Skarbu Państwa, to przymiot dobrej wiary rozumianej, jako błędne, ale usprawiedliwione w danych okolicznościach przeświadczenie posiadacza służebności o przys...

...ma skarżący, że decyzje, z których pozwana wywodzi swe uprawnienie, nie odnosiły skutków w sferze prawa rzeczowego. Wydane one bowiem zostały w dacie obowiązywania zasady jednolitości własności przemysłowej (art. 128 k.c.). Według tej zasady państwo było jedynym właścicielem całego mienia państwowego i zachowało w stosunku do tego mienia pełnię uprawnień właściciela, niezależnie od tego, w czyim zarządzie mienie to się znajdowało. Zatem dopuszczenie przedsiębiorstwa państwowego prowadzącego zakład energetyczny do korzysta...

...cza służebności jest wykazanie tej okoliczności, zwłaszcza to, że uprawnienie ma trwały charakter. Jeżeli nawet założyć, ze względu na obowiązującą w tym czasie zasadę jednolitej własności państwowej (art. 128 k.c.), że przedsiębiorstwo energetyczne podjęło czynności budowy urządzeń przesyłowych w dobrej wierze i korzystało z tych urządzeń jako należących do Skarbu Państwa, to przymiot dobrej wiary rozumianej, jako błędne, ale usprawiedliwione w danych okolicznościach przeświadczenie posiadacza służebności o przys...

...go, gdyż były one rozstrzygnięciami organizacyjnymi dokonywanymi przez Państwo w stosunku do mienia państwowego. Wydane bowiem zostały w dacie obowiązywania zasady jednolitości własności państwowej. Zgodnie z art. 128 k.c. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lutego 1989r. własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługiwała niepodzielnie Państwu, zaś w granicach swojej zdolności prawnej państwowe osoby prawne wykonywały w imieniu własnym względem zarządzanych przez siebie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z...

...2006 r., V CSK 296 06, nie publ.; z dnia 25 listopada 2008 r., II CSK 346 08, nie publ.). Na koniec, jeśli nawet założyć, że ze względu na obowiązującą w owym czasie zasadę jednolitej własności państwowej (art. 128 k.c.) przedsiębiorstwo energetyczne podjęło czynności budowy urządzeń przesyłowych w dobrej wierze i korzystało z tych urządzeń jako należących do Skarbu Państwa, to przymiot dobrej wiary rozumianej, jako błędne, ale usprawiedliwione w danych okolicznościach przeświadczenie posiadacza służebności o przysługuj...

...służebności w dobrej wierze, nie zobowiązanego do zapłaty właścicielowi wynagrodzenia za korzystanie ze służebności; 6 - niewłaściwe zastosowanie art. 292 k.c. i art. 177 k.c. w zw. z art. 352 § 2 k.c. oraz art. 128 k.c. polegające na uznaniu, że pozwana nabyła służebność na spornych gruntach przez zasiedzenie. We wnioskach skarżący domagał się uchylenia w całości zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi, a ponadto zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Pozwany w...

...adnienie prawne, wiążące się z samoistnym posiadaniem jako przesłanką zastosowania art. 231 k.c. oraz charakterem władania nieruchomością przez przedsiębiorstwo państwowe wykonywanego w okresie obowiązywania art. 128 k.c., przy uwzględnieniu wstecznej mocy stwierdzenia nieważności aktu nacjonalizacyjnego. Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów postanowił przejąć sprawę do rozpoznania. Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, zważył, co następuje: Sąd Apelacyjny, ponownie rozpoznając s...

...adania oraz dobrej lub złej wiary. Z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 3, poz. 11 – dalej: "ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r."), która znowelizowała art. 128 k.c. i umożliwiła państwowym osobom prawnym nabywanie własności nieruchomości, można uznać – w ocenie Sądu – że rozpoczęło się posiadanie służebności przez poprzednika prawnego wnioskodawcy, prowadzące do zasiedzenia. Dopiero zatem od tego dnia należy doliczać bieg terminu zasiedzenia, do którego nie możn...

...Skarbu Państwa w sposób pozwalający na nabycie przez niego służebności gruntowej. W skardze kasacyjnej wnioskodawczyni zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 172, 176, 177, 285, 292 i 348-351 w związku z art. 128 k.c. przez przyjęcie, że do okresu posiadania wykonywanego po dniu 31 stycznia 1989 r. przez osobę prawną mającą przed dniem 1 lutego 1989 r. status państwowej osoby prawnej nie można zaliczyć okresu posiadania wykonywanego przez Skarb Państwa przed dniem 1 lutego 1989 r. oraz naruszenie art. 20, 32 i 64 Konstytucji, a...

...opodabnia je zgoda zawarta w wymienionym wyżej piśmie Ministerstwa Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 19 czerwca 1071 r. W związku z obowiązującą w dacie inwestycji zasadą jednolitości mienia państwowego (art. 128 k.c.) sąd przyjął, że poprzednik prawny pozwanej budując linie energetyczne przebiegające nad nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa, a pozostającymi w zarządzie Lasów Państwowych, za porozumieniem ówczesnych władz resortowych, w dobrej wierze realizował wyłącznie swoje obowiązki wynikające z...

...r., II CRN 100 96, OSNC 1996, nr 12, poz. 165, z dnia 7 stycznia 1997 r., I CKN 41 96, OSNC 1997, nr 5, poz. 59). To rozróżnienie, wynikające z obowiązującej wówczas zasady jedności mienia ogólnonarodowego (zob. art. 128 k.c. skreślony przez 8 art. 1 pkt 23 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r., Dz.U. Nr 55, poz. 321), uszło uwagi Sądu Apelacyjnego, który odwołując się do wywodów Trybunału Konstytucyjnego zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 listopada 1999 r., U 6 99, przeoczył, że dotyczyły one możliwości ustanowienia w drodze decyzj...

...o wnioskodawcy, (który był przedsiębiorstwem państwowym) za samoistnego posiadacza nieruchomości w zakresie służebności (art. 352 §1 k.c.). W tym przedmiocie Sąd Rejonowy wskazał datę 2.II.1989 r. (uchylenie art. 128 k.c.), a Sąd Okręgowy – 21.10.2001 r. uzyskanie prawa użytkowania wieczystego. Pomijając w tym miejscu rozbieżności tych dat, sądy obu instancji uznały, że do tego czasu poprzednik prawny wnioskodawcy – jako przedsiębiorstwo państwowe sprawował jedynie zarząd mieniem ogólnonarodowym, co czynił w imieniu i na rz...

...ch przedmiotowej nieruchomości w ujęciu 6 historycznym. Jest bezsporne, że nieruchomość ta przeszła na własność Skarbu Państwa w 1952 r. i weszła w skład zasobu „jednolitej własności państwowej” (por. art. 128 k.c.). Można jedynie zauważyć, iż ówcześnie istniał nadmiar przepisów umożliwiających „reprywatyzację”. Pozwana Parafia nie może przy tym powoływać się w postępowaniu sądowym na „wywłaszczenie”, bo nie podważyła we właściwym trybie decyzji administracyjnej o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu...

...I księgi wieczystej, jako właściciela nieruchomości gruntowej. Zmieniony stan prawny nie pozostawał bez wpływu na status przedsiębiorstwa państwowego władającego tą nieruchomością, określany wówczas przez art. 128 § 2 k.c. Według tego przepisu, państwowe osoby prawne w granicach swej zdolności prawnej wykonywały w imieniu własnym względem zarządzanych przez nie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państwowej. W takim wypadku władanie odpowiadające treści uprawnień właścicielskich stanowiło w...

...wanej Spółki „D.(...)” jest art. 526 k.c. Wyrok Sądu Apelacyjnego w części oddalającej powództwo zaskarżyła powódka wnosząc skargę kasacyjną. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: - art. 128 k.c. w związku z art. 34 k.c., przez przyjęcie, że w okresie do 1.II.1989 r. przedsiębiorstwom państwowym nie mógł przysługiwać przymiot posiadacza samoistnego w stosunku do mienia przekazanego przez Skarb Państwa; - art. 225, 224, 230 k.c. przez ich niezastosowanie; - art. 5 k.c. przez niezastosowanie. Wskazując na te...

...189 k.p.c., że prawo własności nieruchomości przysługuje powodowej spółce było niemożliwe. Od powyższego wyroku powód wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego - art. 189 k.p.c., art. 128 k.c. w brzmieniu obowiązującym w dniu 6 grudnia 1989 r., art. 2 ust 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, art. 5 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. o zmianie ustawy – przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracowni...

...g.), w brzmieniu obowiązującym do 4 grudnia 1990 r., grunty państwowe mogły być oddawane państwowej osobie prawnej tylko w zarząd. Ustawą z 31 stycznia 1989 r. o zmianie kodeksu cywilnego zmieniony został m.in. art. 128 k.c., który do 1 lutego 1989 r. stanowił normatywną podstawę zasady jedności własności państwowej. W wyniku tej zmiany od 1 lutego 1989 r. państwowa osoba prawna mogła nabywać mienie na własność oraz być podmiotem innych praw do mienia. Samo znowelizowanie art. 128 k.c. nie prowadziło jednak do uregulowania stosun...

...ipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego, jedn. tekst: Dz.U. z 1988 r. Nr 26, poz. 183 ze zm.). W myśl zasady jednolitego funduszu własności ogólnonarodowej (państwowej), którą wyrażał art. 128 § 1 k.c. w pierwotnym brzmieniu, własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługiwała niepodzielnie państwu. Zasada ta przetrwała do dnia 1 lutego 1989 r., kiedy weszła w życie ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy kodeks cywilny (Dz.U. Nr 3, poz. 11), nadająca nowe brzmienie art. 128 § 1 k.c., według kt...

...jej wykupu. Zdaniem Sądu Okręgowego, roszczenie to przysługuje wobec Skarbu Państwa a nie Spółki Akcyjnej „O.”. Zgodnie bowiem z zasadą jedności mienia państwowego, wynikającą z obowiązującego wówczas art. 128 k.c., przydzielone przedsiębiorstwom państwowym mienie pozostawało tylko w ich zarządzie, a wszystko, co przedsiębiorstwa te nabywały, nabywały na rzecz Skarbu Państwa, który z tych względów był legitymowany biernie w sprawie z powództwa wytoczonego na podstawie art. 231 § 2 k.c. Skoro przedsiębiorstwo państwowe n...

...nie wyklucza przypisaniu mu cechy samowoli w rozumieniu art. 344 § 1 k.c. i w konsekwencji złej wiary posiadacza. Nie ma podstaw do wyłączenia możliwości nabycia praw majątkowych przez Skarb Państwa pod rządem art. 128 k.c. również przez zasiedzenie, skoro przepis art. 33 i 34 k.c. stanowi o jego podmiotowości prawnej dotyczącej również mienia należącego do innych państwowych osób prawnych. Czynności zmierzające do nabycia, tj. czynności prawne oraz inne zdarzenia (posiadanie), z którymi prawo łączy skutek w postaci zmian własn...

...h cywilnoprawnych sytuacja przedsiębiorstwa państwowego była zatem porównywalna z sytuacją innych podmiotów prawa cywilnego. Nawet w okresie obowiązywania zasady jednolitego funduszu własności państwowej (por. art. 128 § 1 k.c. w brzmieniu sprzed pierwszej nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 31 stycznia 1989 r., Dz.U. nr 3, poz. 11) powszechnie podkreślano samodzielność przedsiębiorstw państwowych. Zgodnie z art.128 § 2 k. c. w ówczesnym brzmieniu w granicach swej zdolności prawnej państwowe osoby prawne wykonywały w imieniu własny...

...a się do obowiązującej – w dacie objęcia w posiadanie spornego pomieszczenia – konstytucyjnej zasady jedności własności państwowej (jednolitego funduszu własności państwowej) realizowanej na gruncie k.c. (art. 128 k.c.) w myśl której państwo było jedynym właścicielem całego mienia państwowego i zachowywało w stosunku do tego mienia pełnię uprawnień właściciela niezależnie od tego, w czyim zarządzie mienie to się znajduje; w szczególności państwo zachowywało uprawnienia także co do mienia znajdującego się w zarządzi...

...nabycie służebności nastąpiło nie na rzecz wnioskodawcy, lecz Skarbu Państwa, który wówczas był faktycznym właścicielem nieruchomości władnącej, będącej tylko w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego (art. 128 k.c. obowiązujący w dniu 1 stycznia 1985 r.). Sąd Okręgowy odmiennie niż Sąd Rejonowy uznał, że wspomniana inwestycja elektryczna nie była samowolą budowlaną, wręcz odwrotnie zrealizowana została po uzyskaniu zezwolenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K., a więc spełnieniu wymagań przewidzianych w przepisach...

...zacyjna. Pod względem podmiotowym funkcjonowanie prawa wieczystego użytkowania, będącego prawem na rzeczy cudzej, miało więc charakter ograniczony, co było konsekwencją zasady jednolitej własności państwowej (art. 128 k.c. w brzmieniu sprzed dnia 1 lutego 1989 r.). Zasada ta polegała na tym, że Państwo zachowywało niepodzielnie własność mienia, mimo iż poszczególne jego składniki były przekazywane różnym państwowym jednostkom organizacyjnym, również takim, które miały osobowość prawną (np. przedsiębiorstwom państwowym)....

...nie Skarbowi Państwa może przysługiwać prawo własności mienia państwowego, w wyniku czego państwowe osoby prawne uzyskały zdolność prawną w zakresie nabywania składników majątkowych na własność. Zmiana art. 128 k.c. dokonana tą ustawą nie spowodowała przekształcenia przysługujących państwowym osobom prawnym – z mocy przepisów kodeksu cywilnego i ustaw szczególnych – uprawnień do części mienia ogólnonarodowego, pozostających w ich zarządzie w dniu wejścia w życie wymienionej ustawy. Przekształcenie zarządu, w odnie...

...samiającą przekazywanie przedsiębiorstw lub zakładów w 1973 r. z czynnością prawną, o której mowa w tym przepisie. Trafne zwrócenie przez Sąd uwagi na obowiązujące wówczas prawo wymaga rozważenia przepisu art. 128 § 2 k.c., w myśl którego państwowe osoby prawne wykonywały uprawnienia płynące z własności państwowej względem zarządzanych przez nie części mienia. Przekazanie dokonane na podstawie § 1 albo § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administr...

...stanowiącymi własność Skarbu Państwa lub gminy (związku międzygminnego). Porządkuje stan prawny tych nieruchomości i ustala go na dzień 5 grudnia 1990 r. Pozostaje w bezpośrednim związku ze zmianą brzmienia art. 128 KC ustawą z dnia 31 stycznia 1989 r., której istotą było odejście od zasady, że własność co do mienia państwowego przysługuje jedynie Skarbowi Państwa. Kierując się powyższymi motywami Sąd Najwyższy, stosownie do art. 39312 KPC, orzekł jak w sentencji. ========================================