Baza orzeczeń sądowych

...est to sprawa cywilna (w znaczeniu materialnym albo w znaczeniu formalnym) oraz że nie istnieje przepis szczególny, który by w tej sprawie cywilnej wyłączał kompetencję sądów powszechnych (art. 1 i w związku z art. 2 § 3 k.p.c.). Niedopuszczalność drogi sądowej zachodzi, gdy w konkretnej sprawie brak jednego z powyższych dwóch elementów, tj. gdy dana sprawa nie jest w ogóle sprawą cywilną lub gdy – będąc sprawą cywilną – została wyłączona spod kompetencji sądów powszechnych. Przy ocenie skutków niedopuszczalności drogi...

...tego charakteru cywilnoprawnego. Sprawa powstała w wyniku sporu pomiędzy stronami takiego cywilnoprawnego stosunku, jest więc sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.c. W sprawie tej dopuszczalna jest droga sądowa (art. 2 § 1 k.p.c.), nie została ona bowiem przez przepisy szczególne przekazana do właściwości innych organów (art. 2 § 3 k.p.c.). Brak przepisów przyznających konkretnym organom kompetencję do wydawania w takich sprawach decyzji administracyjnej oznacza brak legalnych podstaw do przyjęcia w nich drogi postępowania administra...

...Bez tych elementów tytuł nie nadaje się do wykonania, a jego przekazanie organowi egzekucyjnemu oznaczałoby powierzenie mu, przynajmniej w pewnym zakresie, rozstrzygnięcia sporu, co – rzecz jasna – naruszałoby art. 2 § 1 k.p.c. w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji (por. np. uzasadnienie uchwały Całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 1957 r., 1 CO 16 57, OSN 1959, nr 1, poz. 1). Postanowienie o ustanowieniu służebności drogi koniecznej jest orzeczeniem konstytutywnym, tworzącym – po uprawomocnieniu się – nowy stos...

...stały na przeszkodzie, lecz umożliwiały przepisy art. 1 w związku z art. 189 i art. 459 oraz art. 4778 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sądy powszechne powołane są do rozpoznawania spraw cywilnych (art. 2 k.p.c.). Wskazany - jako naruszony - art. 1 k.p.c. zawiera definicję sprawy cywilnej, która jest sprawą wynikającą ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz z prawa pracy. W rozumieniu tego przepisu sprawami cywilnymi są również sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz inne, do których...

...– jest dopuszczalna, chyba że przepisy szczególne przekazują rozpoznanie takiej sprawy do właściwości innych organów. Stwierdzenia te nie budzą żadnych zastrzeżeń, gdyż zgodne są z unormowaniem zawartym w art. 2 § 3 k.p.c. Nie można natomiast podzielić wewnętrznie sprzecznego stanowiska Sądu Apelacyjnego, że dochodzona przez stronę powodową należność jest „nadpłatą, mającą charakter wyłącznie cywilnoprawny", oraz że o nadpłacie tej orzeka na podstawie szczególnych przepisów organ administracyjny, a jednocześnie przy...

....g., rozpatrywany jest również zarzut zasiedzenia (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 1966 r., III CZP 16 66, OSNCP 1967, nr 1, poz. 4) – o tyle otwarta jest droga sądowa, zgodnie z ogólną regułą (art. 2 k.p.c.), we wszelkich sprawach o własność nieruchomości wchodzących w skład wspólnoty gruntowej, wywołanych zdarzeniami zaistniałymi po wejściu w życie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Może tu chodzić o różne zdarzenia (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 1974 r., III CRN 338 73, OSNCP 197...

...82 ust. 2 i art. 83 ustawy - nie wskazuje w wyraźny sposób, że organ administracji został umocowany do rozstrzygania o żądaniu o wykup lub zamianę nieruchomości przez wydanie decyzji administracyjnej. Skoro zaś art. 2 KPC statuuje zasadę nad- rzędności i domniemania drogi sądowej w sprawach cywilnych, to brak w art. 84 ust. 2 ustawy wyraźnego przekazania roszczeń określonych w art. 84 ust. 1 na drogę administracyjną przemawia za przyjęciem drogi postępowania przed sądami po- wszechnymi w tych sprawach. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższ...

...z uznanie, że żądanie powodów nie znajduje uzasadnienia z uwagi na niespełnienie przez powodów warunków koniecznych dla uzyskania prawa użytkowania wieczystego spornej nieruchomości. Zarzucili także naruszenie art. 2 k.p.c. przez uznanie, że decyzja oddająca powodom nieruchomość w użytkowanie nie stanowiła przeszkody dla wytoczenia powództwa o ustanowienie na rzecz powodów prawa własności czasowej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zagadnieniem o zasadniczym znaczeniu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest kwestia, czy nas...

...rowanych przez organy samorządu terytorialnego przeciwko właścicielowi lub użytkownikowi z tytułu opłat wynikających z podwyższenia wartości nieruchomości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 2 § 1 k.p.c., do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do sądów szczególnych oraz Sąd Najwyższy. Zgodnie z art. 2 § 3 k.p.c., w postępowaniu sądowym nie są rozpoznawane sprawy cywilne przekazane przepisami szczególnymi do właściwości innych organów. Wynikające z art...

...pie- czeń społecznych zdefiniowana w ostatnio wymienionym przepisie jest bowiem sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 KPC, do której rozpoznania nie jest powołany Naczelny Sąd Administracyjny, lecz sądy powszechne (art. 2 § 1 KPC). Sprawa udzielenia zezwolenia na zmianę statutu nie jest też sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych „należącą do właściwości sądów szczególnych”, do których należy nie- wątpliwie zaliczyć sąd administracyjny, bowiem musiałaby to być sprawa w rozumie- niu art. 476 § 2 i 3 KPC przekazana ustawą...

...ących. Wnioski te nie zostały w kasacji podważone, co przesądza o prawidłowości zastosowania prawa materialnego (art. 58 § 1 w związku z art. 16 ust. 2 u.z.t.). Asumpt do wysunięcia w kasacji zarzutu naruszenia art. 2 § 3 k.p.c. dało stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu orzeczenia Sądu Apelacyjnego, jakoby art. 6 ustawy o znakach towarowych dotyczył także nabycia praw z rejestracji wynikających z czynności prawnej. Poglądu tego nie można podzielić. Wymieniony przepis rozstrzyga o przesłankach uwzględnianych przy ubieganiu się o rejes...

...(por. art. 109 tej ustawy). Sprawa dyscyplinarna nie będąc sprawą cywilną, co do zasady nie podlega postępowaniu unormowanemu w Kodeksie postępowania cywilnego (art. 1 KPC) ani właściwości sądów powszechnych (art. 2 § 1 KPC). Jeżeli ustawa o służbie cywilnej w jej art. 119 ust. 2 i ust. 3 ustanowiła w spra- wie dyscyplinarnej postępowanie odwoławcze przed sądem, to jest to wyłączna pod- stawa prawna, po pierwsze dla właściwości sądu i po drugie, dla zakresu zastoso- 4 wania przepisów postępowania cywilnego. W pierwszej z tych k...

...w pojęciu spraw z zakresu prawa pracy (art. 476 § 1 KPC.) i tym samym w rozumieniu sprawy cywilnej w ujęciu art. 1 KPC ale jego rozpoznanie wyłączone zo- stało z drogi sądownictwa powszechnego zgodnie z zasadą z art. 2 § 1 KPC, że do rozpoznawania spraw cywilnych nie są powołane sądy powszechne, o ile sprawy te należą do właściwości sądów szczególnych oraz z korespondującą z nią regułą z art. 2 § 3 KPC, w myśl której nie są rozpoznawane w postępowaniu sądowym sprawy cywilne, jeżeli przepisy szczególne przekazują je do w...

...łecznej z dnia 17.10. 1975 roku w sprawie zasad i trybu orzekania o uszczerbku na zdrowiu oraz wypłacania świadczeń z tytułu wypadku pracy, w drodze do pracy i z pracy oraz z tytułu chorób zawodowych, w związku z art. 2 § 3 k.p.c., skutkującym nieważność postępowania (art. 378 § 2 i 379 pkt. 1 w związku z art. 39311 , 476 § 1 pkt. 3 i 464 k.p.c.) oraz przepisu art. 233 § 1 k.p.c. przez postępowanie sprzeczne z jego treścią i uchybienie te mogły mieć wpływ na wynik sprawy”, wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie...

...wy cywilne)". Z kolei art. 2 w § 1 KPC stanowi, że do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. Zgodnie z art. 2 § 3 KPC w postępowaniu sądowym nie są roz- poznawane sprawy cywilne przekazane przepisami szczególnymi do właściwości innych organów. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego decydująca dla oceny konstytucyjności tych przepisów jest interpretacja pojęcia "sprawa cywilna". Wobec wyliczenia w po- wołanym art. 1 KPC kilku kon...

...pracy, o jakiej mowa w art. 1 KPC, a więc sprawą cywilną. Do rozpoznania spraw cywilnych powołane są sądy powszech- ne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyż- szy (art. 2 § 1 KPC). Okoliczność, że przepis art. 69 KP wyłącza w odniesieniu do stosunku pracy na podstawie powołania stosowanie niektórych przepisów dotyczą- cych trybu postępowania przy rozwiązywaniu umów o pracę, a z rozpatrywania spo- rów ze stosunku pracy część dotyczącą orzekania o bezskuteczności wypowiedzeń, o p...

...został naruszony w zaskarżonym wyroku, bo Sąd Pracy słusznie uznał, iż sprawy wniesione przez powódkę pozostają ze sobą w związku. Zarzut naruszenia art. 219 KPC strona pozwana łączy z zarzu- tem naruszenia art. 2 KPC i twierdzeniem, że sprawa wypowiedzenia umowy o pracę powódce nie należy do drogi sądowej, a wobec tego nie mogła być w ogóle przed- miotem rozpoznania sądowego (przed sądem powszechnym) i w konsekwencji nie mogła też zostać połączona do rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą dotyczącą roszczenia powódki o...

...a członka rady nadzorczej spółki radiofonii publicznej. Skoro spór wynika ze stosunku prawnego, którego podmioty nie mają równorzędnej pozycji, to do jego rozpoznania nie są powołane sądy powszechne (art. 1 i art. 2 § 1 k.p.c.). Z tych względów Sąd Apelacyjny – poza korektą orzeczenia o kosztach procesu – oddalił zażalenie jako bezzasadne (art. 385 w związku z art. 397 § 2 k.p.c.). Powód zaskarżył postanowienie Sądu Apelacyjnego kasacją, w której – powołując się na obydwie podstawy z art. 3931 k.p.c. – zgłosił wnios...

...acyjnych, występuje w kodeksie postępowania cywilnego bardzo często, co jest zresztą zupełnie zrozumiałe, bo „rozpoznawanie” (rozstrzyganie, rozpatrywanie) spraw jest podstawową funkcją sądów powszechnych (art. 2 § 1 k.p.c. w związku z art. 2 i nast. ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o ustroju sądów powszechnych, jedn. tekst: Dz.U. z 1994 r. Nr 7, poz.137 ze zm., oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji). W znaczeniu zbiorczym pojęcie to zostało użyte w tytule „Postępowanie rozpoznawcze”, nadanym części pierwszej kodeksu; nauka prawa pr...

...pozwana mogła skutecznie podnieść zarzut niedopuszczalności drogi sądowej przed sądami powszechnymi. W kasacji opartej na obu podstawach z art. 3931 k.p.c. powód zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 2 § 1 k.p.c. przez jego pominięcie oraz art. 697 § 2 k.p.c. przez jego zastosowanie w sytuacji uchylenia przez strony zapisu na sąd polubowny, art. 15 § 2 k.p.c. wskutek uznania się przez Sąd za niewłaściwy, mimo że w toku postępowania stał się właściwy, oraz art. 328 § 2 w związku z art. 361 k.p.c. przez niewyjaśni...

...asesor, jak i prokurator pozostają w stosunku pracy, świadczą pracę na podstawie stosunku pracy, nie zaś na podstawie stosunku administracyjnoprawnego. Sprawa ze stosun- ku pracy jest sprawą cywilną w rozumieniu art. 2 § 1 KPC, do rozpoznania której jest 4 właściwy sąd powszechny. Sprawy ze stosunku pracy są bowiem wprost wymienione w art. 1 KPC, w którym określono sprawy unormowane w tym Kodeksie (formułując definicję sprawy cywilnej). Zgodnie z art. 2 § 3 KPC nie są rozpoznawane w postę- powaniu sądowym sprawy cywilne tylko wówc...

...ąd Okręgowy zauważył, że skoro powód kwestionuje swoją odpowiedzialność na podstawie przepisów prawa cywilnego, to jego roszczenie ma charakter cywilnoprawny, co przemawia za dopuszczalnością drogi sądowej (art. 2 § 1 k.p.c.). Zdaniem Sądu Najwyższego, trafne jest drugie z wyrażonych zapatrywań, szczególnie w aspekcie prawa do sądu i prawa do powództwa. Powód nie twierdził, że należność pozwanej Gminy za pobyt jego syna w izbie wytrzeźwień nie istnieje, lecz wywodził, że nie ponosi za nią odpowiedzialności. Powołując si...

...stwa, jako wywodząca się z prawa finansowego (budżetowego), pozostającego tradycyjnie poza sferą prawa cywilnego, nie ma charakteru sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 k.p.c., a zatem nie należy do drogi sądowej (art. 2 § 1 k.p.c.). Jest także oczywiste, że organ udzielający dotacji, Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, zajmuje w stosunku do podmiotu uprawnionego do otrzymania dotacji pozycję organu działającego z mocy władzy zwierzchniej, a więc pozycję nadrzędną, co wyklucza istnienie między stronami stosunku cywi...

...(wyrok z dnia 9 lipca 1999 r., III CKN 98 99, OSNC 2000, nr 2, poz. 35). Sąd Najwyższy, mając powyższe na względzie, orzekł, jak w sentencji (art. 39313 §1 k.p.c. w brzmieniu sprzed 1 lipca 2000 r. i art. 108 § 2 k.p.c. w związku z art. 39319 i 391 k.p.c. w brzmieniu sprzed 1 lipca 2000 r. i w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekuc...

...anie z art. 177 Konstytucji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. sąd odrzuci pozew, jeżeli droga sądowa jest niedopuszczalna. Z art. 2 k.p.c. wynika, że droga sądowa jest dopuszczalna w sprawach cywilnych, jeżeli do ich rozpoznania właściwe są sądy. Pojęcie spraw cywilnych jest zdefiniowane w art. 1 k.c. Chodzi tu zarówno o sprawy cywilne w znaczeniu materialnym (wynikające ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pr...

...kup lub zmianę nieruchomości na podsta- wie art. 84 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środo- wiska (jednolity tekst: Dz.U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm.) powołane są sądy powszechne (art. 2 § 1 KPC). U z a s a d n i e n i e Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do Sądu Najwyższego o wyjaśnienie zagadnienia prawnego wskazanego w sentencji uchwały. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż w orzecznictwie dotyczącym artykułu 84 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (jednolity 2 tek...

...eniu do żądania zgłoszonego przez powoda jest bowiem przedwczesna. Pojęcie dopuszczalności drogi sądowej w rozumieniu art. 199 § 1 pkt 1 KPC należy analizować odnosząc się przede wszystkim do treści art. 1 i art. 2 KPC. Art. 1 KPC zawiera legalną definicję „sprawy cywilnej“ jako przedmiotu sądowego postępowania cywilnego. W treści przepisu zostały wymienione rodzaje spraw uznane za „sprawy cywilne“. Wśród tych spraw znalazły się również sprawy wynika- jące ze stosunków z zakresu prawa pracy. Wymienione w art. 1 KPC spraw...

...ji nieprawdziwych, niepełnych lub zebranych w sposób sprzeczny z ustawą. W ocenie Sądu żądanie to nie należy do kategorii spraw cywil- nych w rozumieniu art. 1 KPC lub przekazanych sądom powszechnym na podstawie art. 2 § 1 KPC, wobec czego pozew podlega na mocy art. 199 § 1 pkt 1 KPC odrzu- ceniu z powodu niedopuszczalności drogi sądowej. Na orzeczenie to powód wniósł zażalenie, które Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu oddalił postanowieniem z dnia 23 sierpnia 1999 r. [...]. W jego motywach Sąd Apelacy...

...ydaniem decyzji, zachodzi przeszkoda rozpoznania ich przez sąd. 4 O niedopuszczalności drogi sądowej dla rozpoznania roszczeń zgłaszanych po raz pierwszy przed sądem i nie rozpoznanych przez organ rentowy decyduje art. 2 § 3 KPC, a o orzeczeniu sądu w tym zakresie rozstrzyga art. 464 § 1 zdanie drugie oraz art. 47710 § 2 KPC; niedopuszczalność drogi sądowej nie powoduje więc odrzu- cenia pozwu, lecz przekazanie sprawy do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Spo- łecznych. W konsekwencji, przy rozpoznaniu kasacji Sąd Najwyższy nie zajmowa...

...zin bowiem organ rentowy nie udowodnił, że pou- czył wnioskodawczynię o okolicznościach powodujących zawieszenie prawa do emerytury. Naruszenie prawa procesowego polega na orzeczeniu wbrew zasadzie okreś- lonej w art. 2 KPC i art. 14 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodar- czej (Dz.U. Nr 41, poz. 324 ze zm.) w zakresie należącym do właściwości organów administracyjnych, które decydują o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gos- podarczej. W orzeczeniu z dnia 23 listopada 1998 r. Urząd Miasta Ł. stwierdził, że...