Baza orzeczeń sądowych

...rt. 172 k.c. doszło jeszcze przed dniem 1 lutego 1989 r. a to oznacza, że to Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie służebność przesyłu. Dodać należy, że w okresie sprzed 1 lutego 1989 r., kiedy obowiązywał art. 128 k.c. (uchylony ustawą z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny ), wyrażający zasadę jednolitego funduszu własności państwowej, to wyłącznie Skarb Państwa, a nie przedsiębiorstwo państwowe był posiadaczem urządzeń przesyłowych i cudzej nieruchomości, na której je posadowiono i tylko on mógł...

...e mogło w ogóle dojść do zasiedzenia służebności przesyłu, gdyż właściciel nie może nabyć przez zasiedzenie służebności gruntowej na nieruchomości stanowiącej jego własność. W okresie obowiązywania art. 128 k.c., wyrażającego konstrukcję jednolitej własności państwowej, zasiedzenie własności przez przedsiębiorstwo państwowe na swoją rzecz, także w odniesieniu do działek stanowiących własność osób fizycznych, było niedopuszczalne. Bieg terminu zasiedzenia służebności polegającej na korzystaniu z linii przesyło...

...i na rzecz Skarbu Państwa, a więc w istocie były dzierżycielami w rozumieniu art. 338 k.c. co uniemożliwiało im nabycie na swoją rzecz własności ani innych praw rzeczowych. Obowiązujący do dnia 31.01.1989 r. art. 128 k.c. wyrażający zasadę jednolitego funduszu własności państwowej, uniemożliwiał państwowym osobom prawnym, sprawującym zarząd mieniem państwowym, nabycie jakichkolwiek praw do tego mienia, a zatem należy przyjąć, iż w okresie obowiązywania tego przepisu to Skarb Państwa, a nie przedsiębiorstwo państwowe, był...

...a oddana do użytku. Okresu tego nie można było jednak uznać za początek okresu posiadania urządzeń przesyłowych, gdyż do 1 lutego 1989 roku obowiązywała zasada jedności mienia ogólnonarodowego wynikająca z art. 128 § 1 Kc. Przedsiębiorstwa przesyłowe do tego czasu sprawowały zarząd nad urządzeniami przesyłowymi, zaś w sferze stosunków cywilnoprawnych urządzenia te były w posiadaniu Skarbu Państwa. Ewentualne zasiedzenie służebności związanych z posadowieniem tych urządzeń było możliwe jedynie na rzecz Skarbu Państwa. W...

...u energetycznego, który był przedsiębiorstwem państwowym oraz jaki wpływ na tę kwestię miał obowiązujący do dnia 1 lutego 1989 r. (data wejścia życie ustawy z 31 stycznia 1989 r. o zmianie Kodeksu cywilnego) art. 128 k.c., wyrażający zasadę jednolitego funduszu własności państwowej, która oznaczała, iż do tego czasu przedsiębiorstwa państwowe sprawowały zarząd mieniem państwowym w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa. Dopiero wprowadzenie zmian do Kodeksu cywilnego stworzyło z dniem 1 lutego 1989 r. dla państwowych osób prawnyc...

...jwyższego, z którego wynikają następujące wnioski: Do 1 lutego 1989 r. przedsiębiorstwo państwowe nie mogło nabyć na swoją rzecz służebności przez zasiedzenie z uwagi na obowiązujący do tego czasu przepis art. 128 k.c. wyrażający zasadę jednolitego funduszu własności państwowej, zgodnie z którą własność ogólnonarodowa przysługiwała niepodzielnie państwu, zaś państwowe osoby prawne wykonywały względem zarządzanych przez nie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia wynikające z własności państwowej. Przedsiębior...

...amach zarządu mieniem państwowym w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, a więc w istocie były dzierżycielami w stosunku do Skarbu Państwa w rozumieniu art. 338 k.c., co uniemożliwiało im, podobnie jak w przypadku art. 128 k.c., nabycie na swoją rzecz własności ani innych praw rzeczowych. Dopiero wprowadzenie zmian do kodeksu cywilnego stworzyło z dniem 1 lutego 1989 r. dla państwowych osób prawnych, a takimi były przedsiębiorstwa państwowe, możliwość nabywania dla siebie własności nieruchomości i innych praw rzeczowych. (zob. postan...

...tan faktyczny sprawy doprowadził do wniosku o tym, że w okresie od posadowienia gazociągu był on przedmiotem czynności wykonywanych przez przedsiębiorstwa państwowe. Z kolei obowiązujący do dnia 31.01.1989 roku art. 128 k.c. w pierwotnym brzmieniu wyrażał zasadę jednolitego funduszu własności państwowej, w myśl którego zgodnie z poglądem dominującym w praktyce, państwowe osoby prawne, nie miały żadnych praw podmiotowych do zarządzanego przez nie mienia, które mogłyby przeciwstawiać państwu (por. uchwała składu 7 sędziów SN...

...zględem zarządzanych przez nie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państwowej. Z dniem 1 lutego 1989 r. nastąpiła zmiana powyższych regulacji przewidująca nowe brzmienie przepisu art. 128 k.c., w myśl którego własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługuje Skarbowi Państwa albo innym państwowym osobom prawnym. Sąd miał na uwadze, iż w najnowszym orzecznictwie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2012 r., IV CSK 183 11, LEX nr 1130302) stwierdza się, iż nie ma żadnych podstaw do...

...stego użytkowania, w chwili objęcia służebności w posiadanie poprzednik prawny wnioskodawczym pozostawał posiadaczem w dobrej wierze. Uczestnicy wnieśli o oddalenie wniosku, wskazali na konieczność zastosowania art. 128 k.c. i jego nowelizacji z 1 lutego 1989 roku, jako jedynej daty od której można liczyć termin zasiedzenia w niniejszej sprawie. Ewentualnie zasiedzenie nie mogłoby nastąpić wcześniej niż 14 maja 2001 roku, tj. po upływie 30 lat posiadania urządzeń na użytkowaniu wieczystym, jednakże jest to niemożliwe albowiem użyt...

...przez przedsiębiorstwo państwowe z powyższą datą (...) w W.) i następnie przekazana innemu przedsiębiorstwu państwowemu(...) w dniu 20.01.1984r. Przedsiębiorstwa państwowe do dnia 31 stycznia 1989r. (do zmiany art. 128 k.c.) pozostające odrębnymi od Skarbu Państwa osobami prawnymi, zgodnie z zasadą jednolitego funduszu własności państwowej, jedynie zarządzały przekazanym im mieniem, nie mając do tego mienia żadnych praw podmiotowych ( por. postanowienie SN z dnia 6 września 2013 r., V CSK 440 12, Legalis i cyt. w nim orzecznictwo)....

...i przyjął, iż możliwość zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej służebności przesyłu powstała z dniem 1 września 1993 r. Przedsiębiorstwa państwowe bowiem do dnia 31 stycznia 1989r. (do zmiany art. 128 k.c.) pozostające odrębnymi od Skarbu Państwa osobami prawnymi, zgodnie z zasadą jednolitego funduszu własności państwowej, jedynie zarządzały przekazanym im mieniem, nie mając do tego mienia żadnych praw podmiotowych ( por. postanowienie SN z dnia 6 września 2013 r., V CSK 440 12, Legalis i cyt. w nim orzecznictwo)....

...stnego nieruchomości niezależnie od tego czy była to nieruchomość państwowa. To rozumowanie dotyczące posiadania samoistnego nieruchomości wykonywanego przez przedsiębiorstwo państwowe w okresie obowiązywania art.128 k.c. w pierwotnym brzmieniu można tym bardziej odnieść do posiadania w zakresie służebności przesyłowej. W konsekwencji prawidłowo przyjął Sąd Rejonowy, że Skarb Państwa może być uznany za posiadacza tych urządzeń oraz nieruchomości, na której się znajdują, w zakresie odpowiadającym służebności przesyłowe...

...73 r. i pozostawała w zarządzie tego Zakładu wykonywanym przezeń w imieniu własnym, ale na rzecz Skarbu Państwa zgodnie z obowiązującą do 1 lutego 1989 r. zasadą jednolitej własności państwowej wyrażoną w art. 128 kc. (dowód: dokument przyjęcia środka trwałego k. 71; plan linii napowietrznej (...) P.-K. k. 69-70, zeznania świadka R. B. k. 125-128). Z taką modernizacją zazwyczaj łączy się zmiana przebiegu linii, skoro w miejsce drewnianych słupów zostają wstawione słupy żelbetowe, zazwyczaj wyższe od dotychczasowych, co powo...

...okres eksploatacji urządzeń. W orzecznictwie zauważono także, iż nawet jeżeli założyć, że ze względu na obowiązującą w czasie instalacji urządzeń przesyłowych zasadę jednolitej własności państwowej (art. 128 k.c), przedsiębiorstwo energetyczne podjęło czynności budowy urządzeń przesyłowych w dobrej wierze i korzystało z nich jako należących do Skarbu Państwa, to przymiot dobrej wiary także w tym przypadku musi obejmować cały okres eksploatacji urządzeń, a wiec również, gdy zmienił się właściciel nieruchomości....

...dzenie zasiedzenia nieruchomości z dniem 10 grudnia 2007 roku w sytuacji gdy uczestnik wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej z dnia 15 października 2005 roku skutecznie przerwał bieg zasiedzenia, art. 338 w zw. z art. 128 k.c. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lutego 1989 roku poprzez błędną ich wykładnie, a w konsekwencji nieuwzględnienie, że w okresie od 10 grudnia 1987 roku do 1 lutego 1989 nie mógł biec na korzyść wnioskodawcy termin zasiedzenia albowiem poprzednik wnioskodawcy w tym okresie był jedynie dzierżycielem przedmioto...

.... W.), obejmująca działkę oznaczoną nr (...), dla której Sąd Rejonowy w L.prowadzi księgę wieczystą o nr (...), stanowiła własność Skarbu Państwa. Skarb Państwa był również – zgodnie z wynikającą z art. 128 k.c. zasadą jednolitości mienia państwowego - właścicielem sieci elektroenergetycznych, których elementy zlokalizowane zostały na działce nr (...). W jego imieniu administrowało Przedsiębiorstwo Państwowe Zakład (...) z siedzibą w S.. Wobec powyższego rozważania w niniejszej sprawie należy rozpocząć od stwierdze...

.....) 2 zostały wybudowane w 1977 r. przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo (...) w W.. Urządzenia te nigdy nie zostały przekazane do majątku Zakładu Energetycznego, ani jego następcy prawnego. W 1977 r. obowiązywał art. 128 k.c. – składający się z dwóch paragrafów – zgodnie z którym socjalistyczna własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługiwała niepodzielnie Państwu, a państwowe osoby prawne w granicach swej zdolności wykonywały w imieniu własnym względem zarządzanych przez nie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia...

...sierpnia 2013 roku wydany w sprawie o sygn. akt I ACa 292 13 publik. Lex nr 1363238). Odnosząc się do zarzutu wnioskodawczyni jakoby bieg terminu zasiedzenia przed dniem 1 lutego 1989 roku, czyli przed dniem uchylenia art. 128 k.c. będącego podstawą funkcjonowania zasady tzw. jednolitej własności państwowej w drodze ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1989 r. Nr 3, poz. 11) nie mógł być liczony na rzecz poprzednika prawnego uczestnika nie jest zasadny. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmowano zgo...

...wały w zarządzie Zakładu Energetycznego w W. wykonywanym przezeń w imieniu własnym, ale na rzecz Skarbu Państwa zgodnie z obowiązującą do 1 lutego 1989 r. zasadą jednolitej własności państwowej wyrażoną w art. 128 k.c. Sąd Okręgowy ocenił, że wprawdzie nie można przyjąć za Sądem Rejonowym, iż poprzednicy prawni uczestnika byli posiadaczami służebności w dobrej wierze, niemniej zwrócił uwagę, że ta okoliczność nie ma wpływu na trafność zaskarżonego orzeczenia, skoro faktycznie doszło do zasiedzenia przed wystąpieniem...

...eniami stanowił własność Skarbu Państwa. Służebność jest bowiem prawem polegającym na korzystaniu z rzeczy cudzej (art. 285 § 1 k.c), wobec zaś zasady jednolitej władzy państwowej (obowiązującej, w myśl art. 128 § 1 k.c, do 1 października 1990 r.), brak było podstaw do rozpoczęcia biegu zasiedzenia w cza­sie, gdy prawo własności przysługiwałoby Skarbowi Państwa. Właściciel nie może bowiem ustanowić czy też nabyć służebności na własnym gruncie, skoro korzysta z niego w najszerszym z możliwych zakresie. W niniejszej sp...

...CSK 435 10, wyrok z dnia 7 października 2011 r. II CSK 215 11, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2012 r. IV CSK 183 11) Ma to znaczenie kiedy termin zasiedzenia służebności upłynął przez zmianą art. 128 k.c. W takim przypadku należy stwierdzić zasiedzenie na rzecz Skarbu Państwa, a nie na rzecz państwowej osoby prawnej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2011 r. IV CSK 435 10). Sąd Najwyższy uznaje także zasadniczo dopuszczalność doliczenia do okresu zasiedzenia posiadania nieruchomości niepaństwowej wy...

...978 r. W dacie upływu terminu zasiedzenia obowiązywała zasada jednolitości mienia ogólnonarodowego (zwana też zasadą jednolitego funduszu własności państwowej jednolitości własności państwowej) wyrażona w art. 128 k.c. w jego pierwotnym brzmieniu W myśl tej zasady własność ogólnonarodowa jest jedna i przysługuje niepodzielnie Państwu, natomiast państwowe osoby prawne wykonują względem zarządzanych przez nie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państwowej. Z zasady tej wynikało, że własność...

...yło jedynie zarządcą. Wyjaśnił, że do dnia 1 lutego 1989 r. obowiązywała zasada jedności mienia ogólnonarodowego (tzw. jednolitej własności państwowej), którą w sferze stosunków cywilnoprawnych wyrażał art. 128 § 1 k.c. W granicach swej zdolności prawnej przedsiębiorstwa państwowe wykonywały uprawnienia związane z własnością nieruchomości we własnym imieniu, ale na rzecz Skarbu Państwa jako jedynego podmiotu własności państwowej (art. 128 § 2 kc). Wprawdzie z chwilą uchylenia art. 128 k.c., państwowe osoby prawne uzysk...

...ie, tj. od 02 października 1979 r. eksploatacją spornych sieci energetycznych zajmowały się przedsiębiorstwa państwowe, w tym Zakład (...), a następnie Zakład (...) w O.. Do czasu zmiany z dniem 1 lutego 1989r. art. 128 k.c., kiedy odstąpiono od zasady jednolitego funduszu własności państwowej, prawo własności mienia państwowego przysługiwało jedynie Skarbowi Państwa. Należało zatem uznać, że do tego czasu posiadaczem spornej służebności był właśnie Skarb Państwa w imieniu którego działały wskazane powyżej przedsiębiors...

...użebności przesyłu w ramach zarządu mieniem państwowym w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, a więc w istocie były dzierżycielami w rozumieniu przepisu art. 338 k.c., co uniemożliwiało im, podobnie jak przepis art. 128 k.c., nabycie na swoją rzecz własności ani innych praw rzeczowych (między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z 25 stycznia 2006 r. I CSK 11 05, z dnia 10 kwietnia 2008 r. IV CSK 21 08, z dnia 17 grudnia 2008 r. I CSK 171 08, OSNC 2010 1 15 i z dnia 10 grudnia 2010 r. III CZP 108 10 niepubl. oraz wyroki z dnia 8 czerwca 2...

...nizmów, wymagających do swego powstania pracy ludzkiej. Jako podstawę końcowego rozstrzygnięcia sprawy należy przyjąć przepisy art. 172 i 176 k.c. stosowane odpowiednio oraz obowiązujący do 31 stycznia 1989 r. art. 128 k.c. dotyczący jednolitej własności państwowej, stwierdzając, iż posiadanie służebności było wykonywane na rzecz Skarbu Państwa, który działał w zakresie dystrybucji energii elektrycznej w ramach dominium, tj. działalności gospodarczej, a nie imperium, czyli sprawowania władztwa publicznego, a zatem bieg terminu...

...przekonaniu Sądu Rejonowego przeszkodą do stwierdzenia zasiedzenia nie było również to, że nastąpiło ono na rzecz Skarbu Państwa. Sąd stwierdził, że konsekwencją obowiązującego do dnia 31 stycznia 1989 r. art. 128 k.c., który ustanawiał zasadę jednolitości własności państwowej, było sprawowanie przez przedsiębiorstwa państwowe jedynie zarządu operatywnego mieniem państwowym, co powodowało, że nie mogły one sprawować posiadania we własnym imieniu ani też korzystać ze skutków zasiedzenia. Nie stało to jednak na przeszkod...

...adny. W pierwszej kolejności należy odnieść się do podniesionej przez wnioskodawcę kwestii zgłoszenia wniosku o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie służebności na rzecz Skarbu Państwa. Stosownie do treści art. 128 k.c. w brzmieniu obowiązującym przed 1 lutego 1989 r. za samoistnego posiadacza mógł być uważany jedynie Skarb Państwa, a nie przedsiębiorstwo państwowe, które wykonywało wyłącznie zarząd operatywny majątkiem (por. postanowienie SN z dnia 25.01.2006 r., ICSK 11 05, uchwała SN z dn. 22.10.2009 r., III CZP 70,09, OS...

...nia energii elektrycznej. Ponieważ właścicielem przedsiębiorstwa energetycznego, a tym samym i urządzeń przesyłowych był Skarb Państwa, w świetle obowiązującego do dnia 31 stycznia 1989r. włącznie przepisu art. 128 §1 kc (statuującego tzw. zasadę jednolitości funduszu własności państwowej), należy przyjąć, że Skarb Państwa był jednocześnie posiadaczem służebności, a przedsiębiorstwo na majątek, którego zostały przekazane urządzenia przesyłowe sprawowało jedynie tzw. zarząd operacyjny tymi urządzeniami. W takiej syt...