Baza orzeczeń sądowych

...ie był zobowiązany do odprowadzenia dochodzonej kwoty, to dobrowolność świadczenia połączona z jego świadomością, że nie jest do tego zobowiązany stanowi przeszkodę do żądania zwrotu, z uwagi na brzmienie art. 411 pkt 1 k.c. Skarga kasacyjna powoda - oparta na podstawie pierwszej z art. 3983 k.p.c. - zawiera zarzut naruszenia art. 59 ust. 4 ustawy o komornikach, 410 § 2, 411 pkt 1, 60 k.c., i zmierza do uchylenia wyroku Sądu Apelacyjnego oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istota zar...

...ecz pozwanego (sprzedanie nieruchomości) nie wynikające z zobowiązania, jakie na chwilę jego spełniania rodziła umowa poręczenia. Mimo to, świadczenie powoda, z natury swojej nienależne, nie podlega zwrotowi. Z art. 411 pkt 1 k.c. wynika, że nie można żądać zwrotu świadczenia, jeśli 5 spełniający to świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany (wyjątki, które przepis wymienia nie mają w tym przypadku zastosowania). Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że wyczerpuje on przesłanki tego przepisu, skoro spełnien...

...znacznej odmowy zawarcia w tym przedmiocie aneksu. W rezu acie roboty te były świadczeniem nienależnym i powódka nie byłaby uprawniona do żądania zwrotu ich równowartości w świetle unormowania wynikającego z art. 411 pkt 1 k.c. 9 Sąd Okręgowy stwierdził także, że wobec braku podstaw do uznania odpowiedzialności pozwanej z tytułu wynagrodzenia powódki wykraczającego poza wynagrodzenie ryczałtowe ustalone w umowie z L., zbędne było dopuszczenie wnioskowanych przez powódkę dowodów z opinii biegłego i z zeznań świadków na okoli...

...cona w wykonaniu nieważnej umowy pożyczki pozostawała na koncie powoda, po jego zatem stronie nie było zubożenia. Sąd ten uznał, że w sprawie nie ma zastosowania art. 409 k.c. i nie można uwzględnić zarzutu z art. 411 pkt 2 k.c. Od powyższego wyroku apelację wniósł pozwany zarzucając naruszenie art. 120 § 1 k.c. w zw. z art. 118 k.c. oraz w zw. z art. 405 i 410 k.c. przez błędną wykładnię i zastosowanie polegające na uznaniu, że momentem, od którego roszczenie powódki stało się wymagalne była data 14 września 2006 r.; art. 4...

...2001 r., I PKN 408 00, OSNP 2003 nr 13, poz. 305). Sąd pierwszej instancji zbadał również, czy powodowa Spółka była upraw- niona do domagania się od pozwanej zwrotu nienależnego świadczenia z uwagi na treść art. 411 k.c. Mając na uwadze okoliczności sprawy Sąd Rejonowy rozważył, czy powodowa Spółka jako spełniająca świadczenie wiedziała, że nie była do świad- czenia zobowiązana oraz to czy wypłacone wynagrodzenie pozwanej za miesiące styczeń i luty 2005 r. czyniło zadość zasadom współżycia społecznego. W ocenie tego...

...ł pozwany, zaskarżając wyrok w cało- ści i podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwą wy- kładnię art. 42 § 1 i art. 291 § 1 k.p., art. 409 k.c. przez jego niewłaściwe zasto- sowanie, art. 411 pkt 2 k.c., oraz przepisów postępowania - art. 217 § 1, art. 227, art. 228 § 2, art. 232, art. 233 § 1 k.p.c., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości. Rozpoznając apelację Sąd Okręgowy powziął wątpliwości co do tego, czy sprawa powinna być rozpoznana w postępowaniu odrębnym d...

...ot z punktu widzenia zasad współżycia społecznego, czy sprawiedliwości społecznej. W ocenie Sądu Apelacyjnego, nie ma także racji skarżący formułując zarzuty w zakresie naruszenia prawa materialnego. Przepis art. 411 pkt 2 k.c. ma zastoso- wanie tylko wówczas, gdy ten, kto spełnił świadczenie nie był prawnie zobowiązany lecz można mu przypisać moralny obowiązek wobec przyjmującego świadczenie. W takich okolicznościach spełnienie świadczenia czyni zadość zasadom współżycia społecznego. Zasady współżycia społecznego wyra...

...ajątkami pozbawione podstawy prawnej. Strony nie wykazały, by zawierały umowy darowizny ani by istniał między nimi jakikolwiek inny stosunek zobowiązaniowy. Sąd Apelacyjny stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 411 pkt 1 k.c., wskazując, że dla konstrukcji nienależnego świadczenia niezbędne jest wykazanie, w wyniku jakiego zobowiązania świadczenie zostało spełnione. Nieistnienie stosunku zobowiązaniowego powoduje, że dokonane w ustalonych okolicznościach przesunięcia majątkowe pozbawione były podstawy prawnej i podlegają zwr...

...je na uwzględnienie, gdyż po przekazaniu otrzymanej kwoty siostrze pozwany nie jest już wzbogacony (art. 409 k.c.). Poza tym powódka nie może żądać zwrotu kwoty 21 210,50 zł ze względu na regulację zawartą w art. 411 pkt 1 k.c. Dysponując wyspecjalizowanymi komórkami, które zajmowały się sprawami finansowymi, miała bowiem świadomość tego, że przelana na konto pozwanego kwota 21 210,50 zł stanowi świadczenie nienależne. Apelacja powódki została przez Sąd Okręgowy w Ł. oddalona wyrokiem z dnia 6 października 2006 r. Sąd Okr...

...się o ich miarkowanie. Zauważył przy tym, że dłużnik, nawet płacąc obciążające go kary umowne, może zapobiec utracie prawa miarkowania kary umownej, czyniąc odpowiednie zastrzeżenie co do wysokości kary (art. 411 pkt 1 k.c.). W sprawie jest bezsporne, że powódka konsekwentnie kwestionowała wysokość kary obliczonej przez pozwaną. Reasumując tę część rozważań, Sąd Apelacyjny stwierdził, że potrącenie dokonane przez pozwaną nie pozbawiło powódki prawa ubiegania się o miarkowanie kar. Pozostaje więc, zdaniem Sądu Apelac...

...odszkodowawczych. Poza tym bezpodstawnie wzbogacony może bronić się tym, że jego wzbogacenie stało się nieaktualne (art. 409 k.c.), a ten, kto otrzymał nienależne świadczenie, powoływać się na przewidziane w art. 411 k.c. okoliczności wyłączające uprawnienie do zwrotu tego świadczenia. Nie jest też trafny podniesiony w skardze kasacyjnej argument, iż nie można pozwanego uznać za wzbogaconego, gdyż nie ma on tytułu własności do użytkowanego budynku szpitalnego. Zobowiązanie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia z tytułu poczynio...

...asądzenie na jego rzecz odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę (art. 45 § 1 k.p.). Sąd Rejonowy nie znalazł natomiast podstaw do uwzględnienia powództwa wzajemnego, podnosząc że w myśl art. 411 § 1 k.c., nie można żądać zwrotu nienależnego świadczenia, jeżeli spełniający je wiedział, iż nie był do świadczenia zobowiązany, chyba że spełnienie świadczenia nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej. Zwrotu świadczenia nie można żą...

...mogą się mieścić w ramach uzgodnionego wynagrodzenia; byłoby inaczej, gdyby pozwana, płacąc kwoty przewyższające sumę wymienioną w aneksie z dnia 13 października 1998 r., czyniła to z zastrzeżeniem zwrotu (art. 411 pkt 1 k.c.). Powołanie się na to, że tak ważna modyfikacja warunków umowy jak zmiana wysokości wynagrodzenia z kwoty 820 000 zł na kwotę 1 000 000 zł musiałaby znaleźć jednoznaczny wyraz w aneksie z dnia 28 października 1998 r., należy rozpatrywać już w płaszczyźnie wykładni dokonywanej według obiektywnego wzo...

Wyrok z dnia 13 czerwca 2007 r. II PK 356 06 Odpowiednie stosowanie art. 411 pkt 1 k.c. w związku z art. 300 k.p. w stosunkach między pracownikiem spełniającym nienależne świadczenie a wzbogaconym pracodawcą, powinno uwzględniać, że pracownik dbający o do- bro zakładu pracy i jego mienie (art. 100 § 2 pkt 4 k.p.) może czuć się zobowią- zany do spełnienia świadczenia, obawiając się o kondycję zakładu pracy, dzia- łając w poczuciu lojalności wobec pracodawcy i licząc na zwrot spełnionego świadczenia. Przewodniczący SN Józef I...

...iorstwa, do wysokości wartości przejętego mienia ustalonej według stanu z chwili przejęcia, a według cen z chwili zapłaty. 5 Nieważność czynności prawnej uzasadnia obowiązek zwrotu nienależnych świadczeń (art. 411 k.c. i art. 410 § 2 k.c.). Do świadczenia należnego nabywcy na podstawie przepisów o zwrocie świadczeń spełnionych w wyniku wykonania nieważnej umowy znajduje zastosowanie art. 3581 § 3 k.c., ale w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy zastosować należy ograniczenie odpowiedzialności przewidziane w art. 40 § 2 k.c....

...05, OSNP 2006 nr 15-16, poz. 239, istnieje zatem konieczność wydania wiążącej interpretacji charakteru odprawy-odszkodowania wypłaconej pozwanej na podstawie części III Pakietu Socjalnego w związku z art. 409 i 411 k.c. w związku z art. 300 k.p. Drugą okolicznością uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej (w części dotyczącej powództwa wzajemnego) jest istotne zagadnienie prawne dotyczące tego, czy pracodawca, wypłacając odszkodowanie za gwarantowane miesiące pa- kietowe, po przywróceniu pracownika do pracy obowiązany jest okr...

...uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że otrzymane przez pozwaną ponad ustalony w ustawie limit wynagrodzenie, w tym przyznane nagrody, było świadcze- niem nienależnym, co wobec braku przesłanek określonych w art. 411 k.c. winno „skutkować” powstaniem obowiązku zwrotu otrzymanych korzyści. Zasadniczym po- wodem oddalenia apelacji było uznanie przez Sąd Apelacyjny, że w sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 409 k.c., czyli pozwana nie miała obowiązku liczenia się z koniecznością zwrotu korzyści. Wykładnia ta...

...zynniki cenotwórcze z września 1991 r., a więc z okresu, kiedy została zawarta umowa o roboty budowlane objęte zleceniem podstawowym. Nie zachodziła przy tym, zdaniem Sądu Apelacyjnego, sytuacja, o której mowa w art. 411 pkt 1 k.c. Powołując się na poglądy wyrażone w orzecznictwie Sądu Najwyższego, Sąd drugiej instancji przyjął, iż wątpliwości dłużnika co do 5 obowiązku spełnienia świadczenia nie mogą być uznane za równoznaczne z jego pozytywną wiedzą o braku powinności świadczenia. W skardze kasacyjnej od powyższego wyr...

...łecznego. Za- sady współżycia społecznego są jedną z klauzul generalnych stosowanych w prawie cywilnym (por. np. art. 5 k.c., art. 56 k.c., art. 58 k.c., art. 65 k.c., art. 93 k.c., art. 140 k.c., art. 3531 k.c., art. 411 k.c., art. 56 k.r.o., art. 144 k.r.o.,) oraz w prawie pracy (art. 8 k.p., art. 1211 k.p., art. 253 k.p.). Klauzule generalne wyróżniają się spośród zwro- tów niedookreślonych tym, że odsyłają do systemu ocen lub norm o charakterze po- zaprawnym. Celowość odesłania w wielu przypadkach do systemu pozaprawnych 13 ocen...

...ępnego zachowania się Akademii oraz kwestii „stałości” względnie „w zakresie przedsiębiorstwa”, co do działalności powódki H.O. i przez uznanie za udowodnione kwoty 221 769,10. Zarzuciła też naruszenie art. 411 pkt 3 k.c. przez obniżenie zasądzonej kwoty, która została już spełniona oraz naruszenie art. 384, 365 § 1 i 363 § 1 k.p.c. przez zmianę prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 7 czerwca 2005 r. Zdaniem skarżącej w rozpoznawanej sprawie istnieje potrzeba wykładni przez Sąd Najwyższy pojęć „stale” i „w...

...art. 917 k.c. i art. 918 k.c. i cał- kowite pominięcie regulacji wynikających z art. 56 k.c., 58 k.c., 60 k.c., 61 k.c., 65 k.c., a także niewłaściwe zastosowanie i zinterpretowanie art. 405 k.c., 410 § 2 k.c. i art. 411 k.c. w związku z art. 300 k.p.; zarzucił również „błędną wykładnię, że odpa- dła podstawa prawna do otrzymania odprawy”, naruszenie art. 9 k.p. poprzez pomi- nięcie zakładowego układu zbiorowego pracy jako obowiązującego powoda źródła prawa pracy. Wskazał także na naruszenie prawa procesowego - art. 213...

...zm. Zdaniem Sądu Apelacyjnego nawet gdyby podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji, ze powód świadczył nienależnie na rzecz rodziny poszkodowanego, to dochodzenie zwrotu było wyłączone z uwagi na treść art. 411 pkt 1 k.c. Spełnienie przez powoda spornego świadczenia nie nastąpiło ani z zastrzeżeniem zwrotu ani w pozostałych okolicznościach objętych tym przepisem. W kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego powód zarzucił naruszenie art. 11 k.p.c. przez przyjęcie, że związanie wyrokiem karnym skazującym oznacza, że sąd cywilny...

...łościowego polegającego na przyjęciu, że potrącenie dokonane przez pozwanego podlegało rygorom z art. 35 § 1 i było niedopuszczalne. Ponadto stwierdził, że zarzuca ewentualnie naruszenia prawa materialnego – art. 411 pkt 1 k.c. przez niezastosowanie tego przepisu. Wskazał, że stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 sierpnia 2003 r. III CZP 48 03 nie jest trafne w związku z czym także wyrok opierający się na w w uchwale jest wadliwy. Skarżący poddał krytyce zaskarżony wyrok przy pomocy argumentów skierowanych...

...pisy o zaliczeniu wartości nieruchomości na poczet ceny sprzedaży, to powódka miała również prawo skorzystania ze zwolnienia od zapłaty wadium. Zdaniem Sądu Apelacyjnego w sprawie ma jednak zastosowanie przepis art. 411 pkt 1 k.c. Powódka i pozostali nabywcy wiedzieli, że do świadczenia nie byli zobowiązani, jednakże nie oświadczyli, że spełniają świadczenie z zastrzeżeniem zwrotu. Wyłącza to dopuszczalność żądania zwrotu świadczenia. W kasacji od powyższego wyroku, opartej na obu podstawach z d. art. 3931 k.p.c., powódka wni...

...w art. 3931 k.p.c. W ramach pierwszej z nich powódka zarzuciła naruszenie art. 3531 k.c., art. 65 k.c., art. 353 1 k.c., art. 354 § 2 k.c. w zw. z art. 354 § 1 k.c., art. 471 k.c., art. 410 § 2 k.c., art. 414 k.c., art. 411 pkt 1 k.c. Natomiast w ramach drugiej podstawy zarzuciła naruszenie art. 227 w zw. z art. 187 § 1 pkt. 2 k.p.c. oraz art. 6 k.c., art. 233 § 1 k.p.c., art. 386 § 4 k.p.c. W konkluzji wniosła o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie pow...

...wniosku. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pełnomocnik powoda wskazał na dwa istotne zagadnienia prawne zaistniałe na tle rozpoznawanej sprawy w kontekście treści art. 409 k.c. i art. 411 pkt 2 k.c. Czyni to zadość warunkom formalnym niezbędnym do nadania skar- dze kasacyjnej dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie chodzi o wyjaśnienie treści normatywnej art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. wprowadzonego w życie przez ustawę z dnia 22 grudnia 2004 r...

...ące się w przyjęciu, że pozwana wyzbywając się korzy- ści w postaci odprawy pieniężnej wypłaconej jej dobrowolnie przez powoda powinna była już w momencie jej otrzymania liczyć się z obowiązkiem zwrotu; 3) art. 411 pkt 1, 2 i 4 k.c., przez nieuwzględnienie, że wypłacenie odprawy pieniężnej nastąpiło do- browolnie przez powoda w dniu 26 września 2002 r., a więc w czasie wyraźnie po- przedzającym wydanie wyroku z dnia 16 grudnia 2002 r. przez Sąd Rejonowy, od wydania którego można byłoby hipotetycznie mówić o wierzytelności...

..., art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., a także art. 321 § 1 k.p.c., art. 382 k.p.c. i art. 386 § 1 k.p.c. oraz na naruszeniu prawa materialnego, a to art. 65 k.c., art. 535 k.c., art. 554 k.c., a także art. 411 pkt 1 k.c., wniosła o zmianę zakażonego wyroku i oddalenie apelacji powódki, bądź o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 4 Przystępując do oceny zarzutów procesowych, na wstępie należy zauważyć, że wyrok Sądu pierwszej instancji w części uwzględni...

...nownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Powódka domagała się zapłaty należności m.in. za roboty montażowe, twierdząc, ze pozwana dokonała niedopuszczalnego w świetle art. 411 k.c. potrącenia niezapłaconych wcześniej przez pozwaną faktur za fi ry, których pozwana nie odebrała. Sąd I instancji uwzględnił w tym zakresie roszczenie przyjmując, że pozwana nie mogła skutecznie odstąpić od umowy w części dotyczącej fi rów, ani nie doszło do jednostronnego ograniczenia przez pozwaną zakr...

...od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania za obie instancje, a także przed Sadem Najwyższym. Kasacja ma dwie podstawy określone w art. 3931 pkt 1 i 2 k.p.c. W zakresie pierwszej z nich zarzucono naruszenie art. 411 pkt 2 k.c., poprzez jego niezastoso- wanie do ustalonego stanu faktycznego, art. 405 k.c., poprzez ustalenie niewłaściwej wysokości świadczenia nienależnego; art. 476 i 481 k.c., przez przyjęcie, że pozwa- na pozostawała w zwłoce ze zwrotem świadczenia nienależnego od dnia jego wy- płaty przez stronę powodową, a nie...