Baza orzeczeń sądowych

...aną w drodze zasiedzenia. Przedsiębiorstwo państwowe „Zakład Energetyczny K.” w K., utworzone dnia 1 stycznia 1989 r., nie zostało „automatycznie uwłaszczone” na majątku Skarbu Państwa ani wskutek zmiany art. 128 k.c. (od dnia 1 lutego 1989 r.), ani późniejszego uchylenia tego przepisu. Sąd Okręgowy nie znalazł też podstawy do zastosowania art. 5 k.c. Pozwana wniosła apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 29 października 2010 r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że powództwo oddalił i zas...

...możliwe jest wykonywanie posiadania w imieniu i na rzecz innej osoby, mogące prowadzić do nabycia własności nieruchomości. Wystarczy wskazać, że w czasie obowiązywania zasady jednolitej własności państwowej (art. 128 6 k.c.) państwowa osoba prawna nie mogła nabyć przez zasiedzenie własności nieruchomości na swoją rzecz, lecz jedynie na rzecz Skarbu Państwa, wykonywała bowiem posiadanie nie na swoją rzecz, ale na rzecz Skarbu Państwa. Rozważając jednak, czy możliwe jest wykonywanie przez wiernych posiadania za kościelną osobę...

...400 08 i II CSK 470 08). 10 W orzecznictwie podkreślono także, iż nawet jeżeli założyć, że ze względu na obowiązującą w czasie instalacji urządzeń przesyłowych zasadę jednolitej własności państwowej (art. 128 k.c.), przedsiębiorstwo energetyczne podjęło czynności budowy urządzeń przesyłowych w dobrej wierze i korzystało z nich jako należących do Skarbu Państwa, to przymiot dobrej wiary rozumianej jako błędne, ale usprawiedliwione w danych okolicznościach przeświadczenie posiadacza służebności o przysługującym mu pr...

...konywane przez poprzednika prawnego wnioskodawcy, jakim było przedsiębiorstwo państwowe nie stanowiło posiadania samoistnego, które w tym czasie należało do Skarbu Państwa, ze względu na obowiązujący wówczas art. 128 k.c. i wynikającą z niego zasadą jedności własności państwowej. Rozpoczęcie biegu zasiedzenia 3 służebności w niniejszej sprawie nastąpiło dopiero w 1989 r., a więc nie doszło jeszcze do zasiedzenia. Rozpoznając apelację Sąd Okręgowy zaaprobował rozstrzygnięcie i oddalenie wniosku, ale uzasadnił to głównie...

...o charakteru i nie wlicza się go do okresu zasiedzenia. Dlatego, zdaniem Sądu, nie upłynął okres samoistnego posiadania, który można było liczyć od uchylenia zasady jednolitej własności państwowej zawartej w art. 128 k.c., od kiedy przedsiębiorstwa państwowe mogły nabywać na swoją rzecz prawo własność i inne prawa rzeczowe. Według Sądu Rejonowego, wątpliwości budziło również spełnienie przesłanki zwiększenia użyteczności nieruchomości władnącej. Sąd Okręgowy nie uwzględnił apelacji wnioskodawczyni tylko z tej przycz...

...do korzystania z cudzej nieruchomości. Stan taki obejmować musi cały okres eksploatacji urządzeń, nawet po zmianie właściciela nieruchomości, zaistniałej po uchyleniu zasady jednolitej własności państwowej (art. 128 k.c.). Do wyłączenia dobrej wiary może dojść przez ujawnienie się takich okoliczności, które u przeciętnego człowieka powinny wzbudzić poważne wątpliwości, że nie przysługuje mu prawo do korzystania z rzeczy w dotychczasowym zakresie, co wywołuje konsekwencje w zakresie roszczeń uzupełniających, przewidziane a...

...użebności. Wskazał jednak, że zasiedzenie – w ustalonych okolicznościach rozpoznawanej sprawy – mogło nastąpić z dniem 1 stycznia 1985 r. na rzecz Skarbu Państwa jako właściciela mienia ogólnonarodowego (art. 128 k.c.). Jednocześnie przyjął, że Sąd Rejonowy nie mógł z urzędu stwierdzić zasiedzenia na rzecz Skarbu Państwa, bo odesłanie z art. 610 k.p.c. nie sięgało tak daleko. Sąd Okręgowy zgłosił ponadto zastrzeżenia co do treści wniosku, zwracając uwagę na nieprecyzyjne określenie treści służebności, niedające...

...sie budowy linii energetycznych zarówno przedmiotowe nieruchomości jak i przedsiębiorstwo energetyczne stanowiły własność Skarbu Państwa, to nie oznacza to, że przymiot dobrej wiary istniał także po uchyleniu art. 128 k.c. W orzecznictwie wskazuje się, że nieuregulowanie, po zmianach w stosunkach własnościowych, kwestii korzystania ze spornych gruntów, oznacza brak tytułu prawnego (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z 3 kwietnia 2009 r., II CSK 400 08, z 24 lipca 2009 r., II CSK 121 09, z 20 sierpnia 2009 r., II CSK166 09). Sąd Najwy...

...0 grudnia 2007 r., z uwagi na sprawy o zasiedzenie służebność spornej linii elektroenergetycznej. Oceniając wniosek o zasiedzenie służebności Sąd Rejonowy podkreślił, że zgodnie z ówcześnie obowiązującym art. 128 k.c. własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługiwała niepodzielnie Państwu (§ 1), zaś państwowe osoby prawne w granicach swej zdolności prawnej wykonywały jedynie w imieniu własnym względem zarządzanych przez nie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państwowej (tzw. zasada jedno...

...rce energetycznej. Poza tym, regulacja ta dotyczyła osób fizycznych, a nie jednostek gospodarki uspołecznionej, a taki status miało wówczas „P. M. I. P. W.”, które było inwestorem ciepłociągu. Pod 4 rządem art. 128 k.c. prawo własności mienia państwowego przysługiwało wyłącznie Skarbowi Państwa, który jedynie wyposażał przedsiębiorstwa państwowe w mienie niezbędne do ich funkcjonowania. Przepis ten został uchylony z dniem 1 października 1990 r. przez art. 1 pkt 23 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy – Kodeks cy...

...nwestycji, a uprawdopodabnia to zgoda zawarta w piśmie Ministerstwa Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 19 czerwca 1971 r. W związku z obowiązującą w dacie inwestycji zasadą jednolitości mienia państwowego (art. 128 k.c.), 4 Sąd przyjął, że poprzednik prawny pozwanej budując za porozumieniem ówczesnych władz resortowych linie energetyczne przebiegające nad nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa, a pozostającymi w zarządzie Lasów Państwowych, w dobrej wierze realizował swoje obowiązki wynikające z ustawy z...

...(Skarbu Państwa) z dzierżeniem. Takie poglądy od dawna nie były głoszone, nawet w warunkach, najpierw kwestionowanej po 1980 roku, a następnie zniesionej w 1990 roku zasady jedności własności państwowej (dawny art. 128 k.c.). Wywód na ten temat, który stał się podstawą podniesionego w skardze zagadnienia prawnego jest oparty na wadliwych założeniach i całkowicie niezasadny, nawet wtedy, gdy przepisy prawa rzeczowego w kodeksie cywilnym powiąże się na użytek tej sprawy z art. 34 dekretu z 1946 roku, jak to czyni się w skardze kasacy...

...m terminu zasiedzenia powinien być ustalony na podstawie stanu rzeczywistego, a sąd nie jest związany w tym zakresie stanowiskiem wnioskodawcy. Kategoryczne stwierdzenie przez Sąd Okręgowy, że w świetle regulacji art. 128 k.c. i zasady jednolitej własności państwowej przedsiębiorstwa państwowe były jedynie dzierżycielami nieruchomości lub ograniczonych praw rzeczowych i z tego względu wykonywały wypływające stąd uprawnienia w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, budzi zastrzeżenia wobec występujących w tym zakresie w orzecznictwie i...

...ich nie posiadała nieruchomości przez okres niezbędny do nabycia jej własności przez zasiedzenie. 4 Stanowisko to wskazuje na wadliwe rozumienie zasady jednolitej własności państwowej, którą wyrażała treść art. 128 k.c. w jego pierwotnym brzmieniu. W czasie obowiązywania tego przepisu przyjmowano powszechnie, że własność ogólnonarodowa przysługuje niepodzielnie Państwu. Jednostki organizacyjne Skarbu Państwa i państwowe osoby prawne wykonywały jedynie uprawnienia wynikające z własności państwowej. W konsekwencji także posiad...

...nych, z zastrzeżeniem umożliwiającym doliczenie do biegnącego terminu zasiedzenia okresu władania nieruchomością przez poprzedników wnioskodawcy, po czwarte – do dnia 31 stycznia 1989 r. zgodnie z wyrażoną w art. 128 k.c. zasadą jedności mienia ogólnonarodowego (państwowego) mienie Zakładu, jako państwowe było własnością Skarbu Państwa. Mając na względzie te okoliczności Sąd Okręgowy stwierdził, że Skarb Państwa do dnia 31 stycznia 1989 r. był właścicielem zarówno nieruchomości władnącej, jak i obciążonej, co oznac...

...to, że przyjęcie, iż przedsiębiorstwo energetyczne zajęło sporne grunty w związku z budową sieci energetycznej – ze względu na obowiązującą w tym czasie zasadę jednolitej własności państwowej (uchylony art. 128 k.c.) – w dobrej wierze nie oznacza, że przymiot dobrej wiary istnieje – w zakresie roszczeń uzupełniających – także po likwidacji zasady jednolitej własności państwowej i spowodowanych tym zmian w stosunkach własnościowych. Nieuregulowanie po tych zmianach kwestii korzystania ze spornych gruntów – w sytuacji n...

...135). Odnosząc się do zarzutu pozwanej, że linie zostały zbudowane na gruntach Skarbu Państwa, Sąd Okręgowy stwierdził, że do roku 1990 obowiązywała zasada jedności własności państwowej. Zgodnie jednak z art. 128 § 2 k.c. w brzmieniu obowiązującym do 31 stycznia 1989 r. państwowe osoby prawne we własnym imieniu wykonywały uprawnienia płynące z własności państwowej względem zarządzanej przez nie części mienia ogólnonarodowego. Stosunki majątkowe między przedsiębiorcami państwowymi i innymi osobami państwowymi miały ch...

...m udzielił poprzednikowi prawnemu pozwanej zezwolenia na użytkowanie przedmiotowych gruntów pod budowę linii energetycznych. Na podstawie obowiązującej wówczas zasady jednolitości mienia narodowego, wyrażonej w art. 128 k.c. Sąd Apelacyjny uznał, że w wyniku pobudowania sieci nie doszło do ingerencji w cudze prawo własności. Dodatkowy argument na rzecz przyjętego stanowiska wyprowadził z unormowania art. 2 ustawy dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, stwierdzającego, że przepisy tej ustawy nie dotycz...

...ębiorstwo energetyczne, którym właściciel gruntu – Skarb Państwa posłużył się przy budowie sieci energetycznej kraju, dochowując wymaganego wówczas trybu postępowania. Biorąc pod uwagę ówczesne brzmienie art. 128 k.c. (obowiązującego do 1 lutego 1989 r.), ustanawiającego zasadę jednolitego funduszu własności państwowej, Sąd Okręgowy uznał, że na skutek pobudowania sieci energetycznych nie doszło do ingerencji w cudze prawo własności. Ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 49...

...owy postanowieniem z dnia 13 maja 2008 r. zmienił orzeczenie Sądu pierwszej instancji i oddalił wniosek. Sąd drugiej instancji przyjął za własne ustalenia Sądu Rejonowego stwierdził jednak, że do chwili zmiany art. 128 k.c., który do dnia 1 lutego 1989 r. stanowił 3 normatywną podstawę zasady jednolitości własności państwowej, władztwo przedsiębiorstw państwowych nad nieruchomościami i innym mieniem Skarbu Państwa miało charakter dzierżenia w rozumieniu art. 338 k.c. i dopiero od dnia 1 lutego 1989 r. państwowe osoby prawne mia...

...o uprawnia go między innymi do zabudowy nieruchomości stosownie do planu zagospodarowania przestrzennego. Jeśli nawet założyć ze względu na obowiązującą w tym czasie zasadę jednolitej własności państwowej (art. 128 k.c.), że przedsiębiorstwo energetyczne 7 (poprzednik prawny) podjęło czynności budowy urządzeń przesyłowych w dobrej wierze i korzystało z tych urządzeń jako należących do Skarbu Państwa, to przymiot dobrej wiary rozumianej, jako błędne, ale usprawiedliwione w danych okolicznościach przeświadczenie posiadacza s...

...Dz. U. nr 63, poz. 494 ze zm. - dalej „ustawa o p.g.l.”). Ze względu na przewidzianą do 1989 r., zarówno przez ówczesną ustawę konstytucyjną, jak i kodeks cywilny zasadę jedności własności państwowej (d. art. 128 k.c.), zarówno grunty lasów państwowych, w ramach przedsiębiorstwa państwowego, dziś Skarbu Państwa, jak i mienie państwowego przedsiębiorstwa energetycznego nie stanowiło własności tych podmiotów (przedsiębiorstw) w rozumieniu art. 140 k.c. Różnie był wówczas traktowany charakter prawny do mienia państwowego z...

...wy organ administracji zarządził powszechną elektryfikację i w odpowiedni sposób ją ogłosił oraz że osoby zakładające urządzenia posiadały upoważnienie, o którym mowa w art. 4 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 128 § 2 k.c., obowiązującym do dnia 31 stycznia 1990 r., oraz art. 6 i art. 21 ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494 ze zm. – dalej: „u.p.g.l.”), przedsiębiorstwa lasów państwowych wykonywały administrację państwowego gospodarstwa leśnego, w skład którego wchodz...

...cza służebności jest wykazanie tej okoliczności, zwłaszcza to, że uprawnienie ma trwały charakter. Jeżeli nawet założyć, ze względu na obowiązującą w tym czasie zasadę jednolitej własności państwowej (art. 128 k.c.), że przedsiębiorstwo energetyczne podjęło czynności budowy urządzeń przesyłowych w dobrej wierze i korzystało z tych urządzeń jako należących do Skarbu Państwa, to przymiot dobrej wiary rozumianej, jako błędne, ale usprawiedliwione w danych okolicznościach przeświadczenie posiadacza służebności o przys...

...ma skarżący, że decyzje, z których pozwana wywodzi swe uprawnienie, nie odnosiły skutków w sferze prawa rzeczowego. Wydane one bowiem zostały w dacie obowiązywania zasady jednolitości własności przemysłowej (art. 128 k.c.). Według tej zasady państwo było jedynym właścicielem całego mienia państwowego i zachowało w stosunku do tego mienia pełnię uprawnień właściciela, niezależnie od tego, w czyim zarządzie mienie to się znajdowało. Zatem dopuszczenie przedsiębiorstwa państwowego prowadzącego zakład energetyczny do korzysta...

...cza służebności jest wykazanie tej okoliczności, zwłaszcza to, że uprawnienie ma trwały charakter. Jeżeli nawet założyć, ze względu na obowiązującą w tym czasie zasadę jednolitej własności państwowej (art. 128 k.c.), że przedsiębiorstwo energetyczne podjęło czynności budowy urządzeń przesyłowych w dobrej wierze i korzystało z tych urządzeń jako należących do Skarbu Państwa, to przymiot dobrej wiary rozumianej, jako błędne, ale usprawiedliwione w danych okolicznościach przeświadczenie posiadacza służebności o przys...

...go, gdyż były one rozstrzygnięciami organizacyjnymi dokonywanymi przez Państwo w stosunku do mienia państwowego. Wydane bowiem zostały w dacie obowiązywania zasady jednolitości własności państwowej. Zgodnie z art. 128 k.c. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lutego 1989r. własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługiwała niepodzielnie Państwu, zaś w granicach swojej zdolności prawnej państwowe osoby prawne wykonywały w imieniu własnym względem zarządzanych przez siebie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z...

...2006 r., V CSK 296 06, nie publ.; z dnia 25 listopada 2008 r., II CSK 346 08, nie publ.). Na koniec, jeśli nawet założyć, że ze względu na obowiązującą w owym czasie zasadę jednolitej własności państwowej (art. 128 k.c.) przedsiębiorstwo energetyczne podjęło czynności budowy urządzeń przesyłowych w dobrej wierze i korzystało z tych urządzeń jako należących do Skarbu Państwa, to przymiot dobrej wiary rozumianej, jako błędne, ale usprawiedliwione w danych okolicznościach przeświadczenie posiadacza służebności o przysługuj...

...służebności w dobrej wierze, nie zobowiązanego do zapłaty właścicielowi wynagrodzenia za korzystanie ze służebności; 6 - niewłaściwe zastosowanie art. 292 k.c. i art. 177 k.c. w zw. z art. 352 § 2 k.c. oraz art. 128 k.c. polegające na uznaniu, że pozwana nabyła służebność na spornych gruntach przez zasiedzenie. We wnioskach skarżący domagał się uchylenia w całości zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi, a ponadto zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Pozwany w...

...adnienie prawne, wiążące się z samoistnym posiadaniem jako przesłanką zastosowania art. 231 k.c. oraz charakterem władania nieruchomością przez przedsiębiorstwo państwowe wykonywanego w okresie obowiązywania art. 128 k.c., przy uwzględnieniu wstecznej mocy stwierdzenia nieważności aktu nacjonalizacyjnego. Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów postanowił przejąć sprawę do rozpoznania. Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, zważył, co następuje: Sąd Apelacyjny, ponownie rozpoznając s...