Baza orzeczeń sądowych

...była „nieruchomością państwową”, tymczasem przedmiotowa nieruchomość stanowiła wówczas własności Skarbu Państwu. Jak podkreślił Sąd I instancji okoliczność, że w dacie wejścia w życie nowelizacji art. 128 k.c., a więc z chwilą, kiedy przedsiębiorstwa państwowe uzyskały możliwość posiadania we własnym imieniu nieruchomości państwowych, brak jest podstaw do przyjęcia słuszności tezy, że osoby wchodzące w skład organów przedsiębiorstw państwowych mogły i winny obejmować świadomością, że posiadanie gruntów S...

...nabycie przez niego, w drodze zasiedzenia, prawa służebności przesyłu. Do dnia 31 stycznia 1989 r. przedsiębiorstwo państwowe wykonywało bowiem tylko zarząd (w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lutego 1989 r. art. 128 § 1 k.c. stanowił, że socjalistyczna własność ogólnonarodowa przysługuje niepodzielnie państwu), a zatem wykonywanie prawa służebności przesyłu nie było wykonywane na jego rzecz, ale na rzecz Skarbu Państwa. Podzielić należało bowiem stanowisko Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 9 grudnia 2009 r., IV CSK 291 2009,...

...nie Skarbowi Państwa może przysługiwać prawo własności mienia państwowego, w wyniku czego państwowe osoby prawne uzyskały zdolność prawną w zakresie nabywania składników majątkowych na własność. Zmiana art. 128 k.c. dokonana tą ustawą nie spowodowała jednak przekształcenia przysługujących państwowym osobom prawnym - z mocy przepisów Kodeksu cywilnego i ustaw szczególnych - uprawnień do części mienia ogólnonarodowego, pozostających w ich zarządzie w dniu wejścia w życie tej ustawy. Dopiero w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 2...

...bowiem uprawnienia właściciela którym był wówczas Skarbu Państwa, w ramach różnie nazywanych form władania (tzw. "zarządu", "trwałego zarządu" czy "użytkowania"). Zatem Dzielnicowy (...), z uwagi na treść art. 128 k.c., przed dniem l lutego 1989 r., nie mógł być posiadaczem samoistnym nieruchomości, gdyż był nim Skarb Państwa, w którego imieniu państwowa jednostka organizacyjna władała nieruchomością. Zdaniem Sądu Rejonowego, okres samoistnego posiadania przez poprzedników prawnych wnioskodawcy, należy liczyć od dnia 28 li...

...iwie zatem nieruchomość, na której posadowiono stację transformatorową (grunt z budynkiem) była własnością państwową w świetle obowiązującej wówczas zasady jednolitej własności państwowej, wywodzonej z art. 128 k.c. Zasada jednolitej własności państwowej (mienia państwowego), zwana także zasadą jednolitego funduszu własności państwowej, była różnie rozumiana. Kontrowersja dotyczyła statusu prawnego państwowych osób prawnych względem mienia państwowego znajdującego się w zarządzie tych osób. W orzecznictwie Sądu Naj...

...zo-rozwojowych. Z chwilą wejścia w życie tej ustawy Instytut uzyskał użytkowanie wieczyste gruntów pozostających w jego zarządzie. Należy mieć również na uwadze, iż obowiązujący do dnia 1 lutego 1989 roku art. 128 k.c., stanowił, że własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługuje niepodzielnie Państwu (§ 1), zaś w granicach swej zdolności prawnej państwowe osoby prawne wykonują w imieniu własnym względem zarządzanych przez nie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państwowej (§). Przepis t...

...orzystały ze służebności przesyłu w ramach zarządu mieniem państwowym w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, a więc w istocie były dzierżycielami w rozumieniu art. 338 k.c., co uniemożliwiało im, podobnie jak art. 128 k.c., nabycie na swoją rzecz własności ani innych praw rzeczowych (por. między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 25 stycznia 2006 r. I CSK 11 05, Biul. SN 2006, nr 5, str. 11; 10 kwietnia 2008 r. IV CSK 21 08; 17 grudnia 2008 r. I CSK 171 08, OSNC 2010 1 15; 10 grudnia 2010 r., III CZP 108 10; 13 października 2...

...yższego z dnia 12 lutego 2015 roku (IV CSK 280 14), wedle którego przedsiębiorstwa państwowe wykonywały posiadanie mogące doprowadzić do zasiedzenia służebności gruntowej, z tym zastrzeżeniem, że pod rządem art. 128 k.c. nabycie takiego prawa następowało do jednolitego funduszu własności państwowej. Tymczasem apelująca swe stanowisko wywodziła właśnie z okoliczności braku przedłożenia przez wnioskodawcę stosownych dokumentów. W ocenie Sądu II instancji, skarżąca zdaje się nie zauważać, iż wnioskodawca załączył do akt...

...i na rzecz Skarbu Państwa, a więc w istocie były dzierżycielami w rozumieniu art. 338 k.c., co uniemożliwiało im nabycie na swoją rzecz własności ani innych praw rzeczowych. Obowiązujący do dnia 31.01.1989 r. art. 128 k.c. wyrażający zasadę jednolitego funduszu własności państwowej, uniemożliwiał państwowym osobom prawnym, sprawującym zarząd mieniem państwowym, nabycie jakichkolwiek praw do tego mienia, a zatem należy przyjąć, iż w okresie obowiązywania tego przepisu to Skarb Państwa, a nie przedsiębiorstwo państwowe, był...

...i na rzecz Skarbu Państwa, a więc w istocie były dzierżycielami w rozumieniu art. 338 k.c., co uniemożliwiało im nabycie na swoją rzecz własności ani innych praw rzeczowych. Obowiązujący do dnia 31.01.1989 r. art. 128 k.c. wyrażający zasadę jednolitego funduszu własności państwowej, uniemożliwiał państwowym osobom prawnym, sprawującym zarząd mieniem państwowym, nabycie jakichkolwiek praw do tego mienia, a zatem należy przyjąć, iż w okresie obowiązywania tego przepisu to Skarb Państwa, a nie przedsiębiorstwo państwowe, był...

...ocnika skarżących, że bieg terminu wymaganego do zasiedzenia należy liczyć najwcześniej od dnia 1 lutego 1989 roku. Zanim nastąpiły w 1989 roku przekształcenia ustrojowe w Polsce, w ustawodawstwie obowiązywał art. 128 k.c., który przewidywał niepodzielność własności państwowej, która należała do Skarbu Państwa. Ten podmiot był właścicielem majątku. Istniejące wówczas przedsiębiorstwa państwowe wykonywały – na co wskazywano w orzecznictwie i w nauce prawa – t.z.w. operatywny zarząd mienia państwowego. Były one dzierż...

...eści odpowiadającej służebności przesyłu doszło zatem wraz z upływem terminu 30-letniego od dnia 31 grudnia 1955 r. W ocenie Sądu Rejonowego do zasiedzenia doszło na rzecz Skarbu Państwa. Stosownie do treści art. 128 k.c. w brzmieniu obowiązującym przed 1 lutego 1989 r. za samoistnego posiadacza mógł być uważany jedynie Skarb Państwa, a nie przedsiębiorstwo państwowe, które wykonywało wyłącznie zarząd operatywny majątkiem. Natomiast wnioskodawca wykazał w sposób jednoznaczny swe następstwo prawne po Skarbie Państwa w zakres...

...udowy właścicielem nieruchomości był Skarb Państwa, stąd w celu jej posadowienia nie było potrzeby wydawania decyzji ograniczającej prawo własności, gdyż z uwagi na zasadę jednolitej własności państwowej (art. 128 k.c.) jako Skarb Państwa jako właściciel mógł wybudować własne urządzenia na swoich gruntach. Uczestniczka jest następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego, które wybudowało urządzenia elektroenergetyczne na nieruchomości wnioskodawczyni. Na skutek przekształceń społeczno – polityczno – gospodarczych, z d...

...ń na korzystnie z gruntów zajętych pod budowę i posadowienie linii energetycznych, które wywierałyby skutki obligacyjne, mogące kształtować stosunki pomiędzy samodzielnymi podmiotami gospodarczymi po uchyleniu art. 128 k.c., a więc po dniu 1 lutego 1989 r., po zniesieniu zasady jednolitej własności państwowej. Konkludując Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, iż pozwany nie złożył oryginałów dokumentów ani poświadczonych kserokopii, a zatem strona pozwana nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi legalność przeprowad...

...Nr 1, poz. 15, z dnia 13 października 2011r., V CSK 502 10, nie publ. i z dnia 9 lutego 2012r., III CZP 93 11, nie publ. oraz wyrok z dnia 9 grudnia 2009r., IV CSK 291 09). Z dniem 1 lutego 1989r., w wyniku nowelizacji art. 128 kc, dokonanej ustawą z dnia 31 stycznia 1989r., doszło do uchylenia konstrukcji jednolitej własności państwowej, dzięki czemu państwowe osoby prawne uzyskały zdolność prawną do nabywania prawa własności. Ustawa ta nie przekształciła jednak ex lege stosunków własnościowych państwowych osób prawnych w stosunku d...

...daniu uczestnika i jego poprzedników prawnych od 1971 roku i są nadal eksploatowane. Sąd podkreślił, że w latach od 1964 do 1989 obowiązywała zasada jednolitej własności państwowej, którą wyrażała treść art. 128 k.c. w jego pierwotnym brzmieniu. W czasie obowiązywania tego przepisu przyjmowano powszechnie, że własność ogólnonarodowa przysługuje niepodzielnie Państwu. Jednostki organizacyjne Skarbu Państwa i państwowe osoby prawne wykonywały jedynie uprawnienia wynikające z własności państwowej. W konsekwencji także posiad...

...cielem wszystkich urządzeń energetycznych i wszystkich składników przedsiębiorstwa przesyłowego, jak i tego przedsiębiorstwa, skoro w tym czasie istniała zasadna jednolitej własności państwowej (dawna treść art. 128 kc). Tym samym w dacie budowy tych urządzeń właściciel nieruchomości wyrażał niewątpliwie zgodę na takie jej posadowienie, sam dokonując inwestycji. Zatem jego posiadanie ocenić należy jako posiadanie w dobrej wierze. Ten charakter posiadania służebności decyduje o charakterze posiadania przez cały jego okres, a z...

...czestniczka upatrywała początku biegu zasiedzenia w 1975 r., to jest od daty nabycia węzła cieplnego do majątku jej poprzednika prawnego, z czym Sąd się nie zgodził. Stosownie bowiem do wówczas obowiązującego art. 128 k.c., socjalistyczna własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługiwała niepodzielnie Państwu (§ 1), a państwowe osoby prawne jedynie w granicach swej zdolności prawnej wykonywały w imieniu własnym względem zarządzanych przez nie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państwowej (§ 2...

...tem zdolności prawnej osób prawnych (tutaj – - państwowych osób prawnych). Poprzez takie wyrażenie odstąpiono od wcześniejszej zasady, że „własność państwowa przysługuje niepodzielnie Państwu” (dawny art. 128 k.c.). Zatem utworzonym i wyposażonym w majątek państwowym osobom prawnym (a nie Skarbowi Państwa) przysługuje własność i inne prawa majątkowe. Nie stoi temu na przeszkodzie fakt pierwotnego wyposażenia majątkowego państwowych osób prawnych przez Skarb Państwa. Tym bardziej stanowi „majątek własny” państwowyc...

...nie Skarbowi Państwa może przysługiwać prawo własności mienia państwowego, w wyniku czego państwowe osoby prawne uzyskały zdolność prawną w zakresie nabywania składników majątkowych na własność. Zmiana art. 128 kc dokonana tą ustawą nie spowodowała przekształcenia przysługujących państwowym osobom prawnym - z mocy przepisów kodeksu cywilnego i ustaw szczególnych - uprawnień do części mienia ogólnonarodowego, pozostających w ich zarządzie w dniu wejścia w życie wymienionej ustawy. Przekształcenie zarządu, w odniesieniu...

...zględem zarządzanych przez nie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państwowej. Z dniem 1 lutego 1989 r. nastąpiła zmiana powyższych regulacji przewidująca nowe brzmienie przepisu art. 128 k.c., w myśl którego własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługuje Skarbowi Państwa albo innym państwowym osobom prawnym. Sąd Rejonowy miał na uwadze, iż w najnowszym orzecznictwie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2012 r., IV CSK 183 11) stwierdza się co prawda, iż nie ma żadnych podstaw...

...z dnia 15 kwietnia 1966 roku (I CR 80 66, OSNCP 1967, nr 2, poz. 24), w którym sąd ten uznał, że chociaż posiadanie wykonywane przez jednostkę państwową stanowi - w myśl zasady wypowiedzianej w treści przepisu art. 128 § 1 k.c. - posiadanie państwowe, to jednak w wypadku, gdy jego przedmiot znajduje się w zarządzie państwowej osoby prawnej, na zewnątrz to ta osoba prawna, a nie Skarb Państwa występuje - zgodnie z art. 128 § 2 k.c. - jako posiadacz. Przedsiębiorstwo państwowe mogło zatem występować z roszczeniem przewidzianym w tre...

...można przyjąć, aby Gmina N. mogła być samoistnym posiadaczem nieruchomości już w latach sześćdziesiątych XX wieku. Obowiązywała wówczas zasada jednolitej własności państwowej (skodyfikowana następnie w art. 128 k.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lutego 1989 roku). Gminy jako odrębne osoby prawne istniały do 1950 roku (por. dekret (...) Komitetu (...) z dnia 23 listopada 1944 roku o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego, Dz. U. z 1944 roku, Nr 14, poz. 74). Następnie gminy były jedynie jednostkami or...

...yła posiadaczem nieruchomości w dobrej wierze. Do dnia 27 maja1990 r. właścicielem gruntu był Skarb Państwa, a przedsiębiorstwo państwowe (...) władało nią w imieniu własnym, ale jako emanacja właściciela (art. 128 k.c. w brzmieniu sprzed dnia 1 lutego 1989 r.). Zatem nakłady, jakie czyniła strona powodowa na nieruchomość do dnia 9 maja 1989 r. były nakładami Skarbu Państwa na własną nieruchomość. Strona pozwana stała się właścicielem nieruchomości dopiero z dniem 27 maja 1990 r. Zatem strona powodowa miałaby prawo domagani...

...jedno z ostatnich orzeczeń Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2016 r. (V CSK 224 15), w którym wyrażono pogląd, który Sąd Okręgowy w pełni podziela, że skoro państwowe osoby prawne wykonywały na podstawie art. 128 § 2 k.c. w imieniu własnym względem zarządzanego mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państwowej według reguł prawa cywilnego, to granice tego wykonywania mieściły się w dyspozycji normy art. 140 k.c. Do atrybutu korzystania z rzeczy tradycyjnie zalicza się następujące uprawnienia: do posiadan...

...orzystały ze służebności przesyłu w ramach zarządu mieniem państwowym w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, a więc w istocie były dzierżycielami w rozumieniu art. 338 k.c., co uniemożliwiało im, podobnie jak art. 128 k.c., nabycie na swoją rzecz własności ani innych praw rzeczowych (porównaj między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 25 stycznia 2006 r. I CSK 11 05, ; 10 kwietnia 2008 r. IV CSK 21 08, ; 17 grudnia 2008 r. I CSK 171 08, OSNC 2010 1 15; 10 grudnia 2010 r., III CZP 108 10, ; 13 października 2011 r., V CSK 502 1...

...przedsiębiorstwo. Poza dyskusją pozostaje okoliczność, iż w okresie przed transformacją ustrojową kategoria własności państwowej miała inny charakter i znaczenie. Zgodnie z obowiązującym wówczas przepisem art. 128 § 1 k.c. socjalistyczna własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługiwała niepodzielnie Państwu. Rola przedsiębiorstw państwowych w takim rozumieniu prawnym też była inna. W granicach swej zdolności prawnej państwowe osoby prawne wykonywały w imieniu własnym, względem zarządzanych przez siebie części mienia o...

...dacza służebności gruntowej odpowiadającej służebności przesyłu ze względu na obowiązującą do tej daty zasadę jednolitego funduszu własności państwowej wyrażoną w obowiązującym do 31 stycznia 1989 r. art. 128 k.c.. Posiadaczem urządzeń przesyłowych oraz nieruchomości obciążonej w zakresie odpowiadającym służebności przesyłu był w tym okresie Skarb Państwa. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że doliczenie okresu posiadania służebności występującego przed dniem 1 lutego 1989 r. wymaga wykazania po tej dacie, że posiadanie s...

...to właściciel ( por. np. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 października 1961 r., I CO 20 61, OSN 1962, Nr 2, poz. 41). Stanowisko to zostało uwzględnione przez ustawodawcę, który w art. 128 § 2 k.c., unormował, że państwowe osoby prawne wykonują w imieniu własnym względem zarządzanych przez nich części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państwowej. Przedsiębiorstwo (...) miało zatem, wbrew twierdzeniom pozwanego, uprawnienie do zawarcia z powodem Z. K. (1) umowy najmu, albowiem...