Baza orzeczeń sądowych

...a pozwana M. P., zaskarżając go w całości w stosunku do żądania P. M. oraz w części dotyczącej odsetek wobec roszczenia J. W. i zarzucając mu: 1. błąd w zakresie stosowania prawa materialnego, tj. przepisów art. 993 k.c. w związku z art. 996 k.c. poprzez uznanie, iż dokonanie nieodpłatnego przysporzenia w ramach działu spadku poczynionego na rzecz wstępnego uprawnionego do zachowku nie stanowi darowizny, którą należy uwzględnić przy obliczaniu wartości spadku, podlegającego podziałowi i nieuwzględnienie powyższej wielkości w...

...go 2014 r., III CZP 95 13, do tej pory niepublikowaną). Artykuł 1000 kc reguluje problem uzyskania kwoty potrzebnej do uzupełnienia zachowku od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczaną do spadku (art. 993 - 995 kc), przy czym należy uznać, że odpowiedzialność obdarowanych ma charakter subsydiarny. Wprawdzie przepis stanowi o sumie pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku, nie powinno jednak budzić wątpliwości, że uprawniony do zachowku może kierować swoje roszczenia przeciwko obdarowanym także w sytuacji, gdy...

...e ustawy otrzymałaby cały spadek po matce. Podstawę do obliczenia należnego powódce zachowku stanowi zatem udział w 1 2 całości spadku. Kolejnym etapem obliczania zachowku jest ustalenie tzw. substratu zachowku (art. 993-995 k.c.). Ustalenie substratu zachowku wymaga przede wszystkim określenia czystej wartości spadku. Czysta wartość spadku stanowi różnicę pomiędzy stanem czynnym spadku, czyli wartością wszystkich praw należących do spadku, według ich stanu z chwili otwarcia spadku i cen z chwili orzekania o zachowku (por. uchwała s...

...powołania do spadku, bądź w postaci zapisu – przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo jego uzupełnienia. Przy obliczaniu zachowku w myśl art. 993 kc dolicza się darowizny dokonane przez spadkobiercę. Bezspornym było, że w dniach 23 i 24 września 2010 roku M. K., w imieniu której jako pełnomocnik działała I. S., zbyła dwie nieruchomości w P.: zabudowaną oraz rolną, dla których Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie prowadzi księgi wieczyste nr (...) i otrzymała za t...

...stawie umowy jego przekazania następcy zawartej na podstawie ustawy z 1977 r. i z 1982 r. podlega przewidzianym przez prawo spadkowe doliczeniom (na poczet schedy spadkowej - art. 1039 k.c. oraz do substratu zachowku - art. 993 k.c.). W orzecznictwie w odniesieniu do umowy przekazania gospodarstwa rolnego następcy zawieranej w reżimie ustawy z 1977 r. w zasadzie jednolicie przyjmowano, że nie jest ona rodzajem darowizny lecz samodzielnie uregulowanym typem umowy, do której nie stosuje się przepisów o darowiźnie. W uchwale z 31 lipca 1979 r., III...

...U. H. Po złożeniu tej opinii powódka ograniczyła powództwo do kwoty 514 566 zł. Sąd zwrócił uwagę, że przy obliczaniu zachowku dolicza się do spadku darowizny dokonane przez spadkodawcę (art. 991 § 1 i 2, art. 993 i 994 k.c.) Do spadku należało więc doliczyć wartość połowy działek nr 39 i 86 oraz całości działek nr 40 i 87, według oznaczenia z dnia dokonania darowizny. Zauważył, że wobec zmian dokonanych w 2008 r. oraz postawy pozwanego, który nie współdziałał z biegłą, określona została łączna wartość jedynie c...

...iż skoro powódce przypadł cały spadek tj 1 1, to tzw. ułamkową podstawę zachowku stanowi ½ tego, do czego była uprawniona jako jedyna spadkobierczyni ustawowa (art. 991 § 1 k.c.). Sąd wskazał, że zgodnie z art. 993 k.c. darowizny co do zasady dolicza się do spadku przy obliczaniu zachowku, zaś pozwani nie wykazali, aby przedmiot darowizny objęty sporem w niniejszej sprawie, był objęty hipotezą normy art. 994 k.c. (tj aby darowizna miała charakter zwyczajowo przyjętej w środowisku spadkodawcy czy drobnej). Bezsporne było też to,...

...ących ją praw, wynosi 180270,-zł. Zgodnie z art. 991§1 k.c. zachowek odpowiada połowie wartości udziału spadkowego, który przypadłby powódce przy dziedziczeniu ustawowym. Przy obliczaniu zachowku, stosownie do art. 993 k.c., dolicza się do spadku darowizny uczynione przez spadkodawcę, z wyjątkami, które jednak nie obejmują darowizny, o którą chodzi w sprawie. W tej sytuacji należało zasądzić na rzecz powódki 90135,-zł i oddalić jej powództwo w pozostałej części. Na podstawie art. 333§1 pkt 2 k.p.c. należało wyrokowi w czę...

...leżało wziąć pod uwagę przy ustalaniu substratu zachowku była nieruchomość lokalowa, stanowiąca przedmiot umowy darowizny zawartej przez spadkodawcę z pozwaną. Obowiązek doliczenia darowizny wynika z treści art. 993 k.c. Wartość przedmiotowej nieruchomości ustala się według stanu z jej dokonania, a według cen aktualnych. Wartość ta to 133.000 zł. Tym samym, powodowi należy się zachowek w wysokości 13.300 zł. Powyższych ustaleń nie podważają zarzuty pozwanej. Odnosząc się do kwestii finansowania przez nią wykupu mieszkania...

...jest, że powódka jako jedyna córka spadkodawczyni H. K., która w dacie śmierci była wdową zalicza się do kręgu osób uprawnionych do zachowku, a jej zachowek winien stanowić tzw. substratu zachowku. Zgodnie z art. 993 k.c., przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów i poleceń, natomiast dolicza się darowizny podlegające zaliczeniu zgodnie z zasadami art. 994 i n. k.c. Ustalenie substratu zachowku jest operacją czysto rachunkową, od wartości aktywów spadku odlicza się długi spadkowe, z wyjątkiem zapisów i poleceń oraz do...

...nej nr (...)położonej w B., ale na wyraźne żądanie powoda wartość powyższych nieruchomości i prawa użytkowania wieczystego Sąd nie uwzględnił przy obliczaniu zachowku. Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z art. 993 k.c. przy ustalaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę. Spadkodawczyni H. M. dokonała darowizn na rzecz swoich synów tj. powoda i pozwanych. Na podstawie umowy darowizny z dnia 22 grudnia 1999r. H. M. darowa...

....c. w zw. z art. 47 k.r.o. poprzez uznanie, że dokonanie podziału małżeńskiego majątku dorobkowego przez pozwaną i spadkodawcę umową majątkową małżeńską o podział majątku wspólnego jest darowizną oraz art. 993 k.c. i art. 995 § 1 k.c. przez przyjęcie, że nieruchomości objęte tym podziałem należy doliczyć do spadku. We wniesionej odpowiedzi na apelację powódka E. D. wniosła o oddalenie apelacji i o zasądzenie kosztów procesu. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja okazała się bezzasadna. Żaden z jej zarzutów...

...zachowku, ma przeciwko współspadkobiercom roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia (wyr. SN z dnia 13 lutego 2004 r., II CK 444 02, Lex nr 112873). Zgodnie z art. 993 k.c. przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę. Stosownie do art. 994 § 1, 2 i 3 k.c. przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyc...

...wek pomiędzy współspadkobiercami ustawowymi, w sytuacji kiedy jeden ze spadkobierców otrzymał darowiznę podlegającą doliczeniu do masy spadkowej dla potrzeb ustalenia wysokości zachowku. Stosownie do dyspozycji art. 993 k.c. do spadku dolicza się wszystkie darowizny poczynione przez spadkodawcę z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w art. 994 k.c. , który to przepis nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Skoro w skład spadku po M. W. nie wchodzą żadne istotne prawa i obowiązki majątkowe czysta wartość spadku jest w zasadzie zer...

...ła to darowizna dokonana przez oboje małżonków (rodziców M. R. (2) i M. G. (4)) na rzecz dzieci. Tym samym doliczeniu do spadku po zmarłym podlegała jedynie połowa wartości dokonanej darowizny, zgodnie bowiem z art. 993 k.c. do czystej wartości spadku dolicza się jedynie darowizny dokonane przez spadkodawcę. Przy obliczaniu wartości przedmiotu darowizny, Sąd Okręgowy powołując się na art. 995 k.c., uznał, że dla ustalenia jej wartości nie jest konieczne dokonanie wyceny nieruchomości kupionej w 1976 r., przedmiotem darowizny nie by...

...awnionymi do zachowku w rozumieniu art. 991 § 1 k.c. Udział spadkowy stanowiący podstawę do obliczenia zachowku ustala się na podstawie przepisów ogólnych (art. 931 i n. k.c.) z uwzględnieniem zasady ustalonej w art. 993 k.c. i udział ten mnoży się następnie przez jedną drugą lub dwie trzecie. Tak ustalony udział stanowi podstawę do określenia wysokości zachowku. Ustalenie wysokości udziału spadkowego wyrażonego odpowiednim ułamkiem przeprowadza się oddzielnie dla każdej osoby, której przysługuje prawo do zachowku. Strony nie po...

...000 zł i 8.900 zł; 14.228 zł - pożytki z nieruchomości położonej w Ł. przy ul. (...) za okres 1999-2004. 1 6 części z kwoty 952 136 zł wynosi 158.689,33 zł. Z tego względu na podstawie art. 991 § 2 w zw. z art. 993 k.c. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej na rzecz powoda z tytułu zachowku kwotę 158.689,33 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wyrokowania tj. 17 października 2012 r. Zasądzając odsetki od tej kwoty Sąd Okręgowy miał na uwadze, że obliczenie zachowku następuje na podstawie wartości spadku ustalonej według cen z daty...

...ie kwestionowała powyższej opinii. Wartość należnego zachowku ustala się według wyliczenia: wartość aktywów wchodzących w skład spadku minus wartość ewentualnych pasywów plus darowizny doliczane zgodnie z art. 993 k.c. do spadku. Następnie wylicza się udział spadkowy uprawnionego, gdyby dziedziczył z ustawy i potem wysokość samego zachowku. W niniejszej sprawie pozwany nie wykazał, aby istniały jakieś pasywa (długi spadkowe), które należałoby odjąć od aktywów spadku. Natomiast z uwagi na fakt braku aktywów wchodzących w s...

....c., regulujący zasady doliczania darowizny według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z daty ustalania zachowku. W konsekwencji polecił ustalić prawidłową wartość tej darowizny, rozliczyć ją zgodnie z art. 993 k.c. oraz ustalić obecną wartość ww. prawa do lokalu. W toku ponownego rozpoznania sprawy powód rozszerzył żądanie z kwoty 525.000,-zł do kwoty 620.000,-zł i w konsekwencji – w związku z zasądzoną już prawomocnym wyrokiem z dnia 22 czerwca 2004 r. kwotą 203.279,24,-zł – domagał się zasądzenia na swoją rzec...

...ymała darowiznę w wysokości 120.000.000 złotych, co przy obciążeniu darowizny służebnością pomniejsza jej wartość. Natomiast powód otrzymał darowiznę rzędu 120.000.000 – 150.000.000 złotych. Zgodnie z art. 993 k.c. przy obliczaniu zachowku dolicza się do spadku uczynione darowizny. Zgodnie natomiast z art. 995 k.c. wartość darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku. Wobec powyższego wartość majątku spadkowego jest zdeterminowana wartością darowizn (320.700 złotych -...

...e powyższe judykaty zostały wydane w związku z art. 1039 § 1 k.c., jednak treść tego przepisu oraz wydane orzeczenia pozwalają na zastosowanie analogicznej wykładni dla pojęcia „darowizna”, o którym mowa w art. 993 k.c. Za rozszerzonym rozumieniem pojęcia „darowizny” na gruncie tak art. 993 k.c. jak i art. 1039 § 1 k.c. przemawia nie tylko wykładnia systemowa, ale także funkcjonalna. Odwołał się także Sąd Okręgowy do celu jakiemu służy instytucja zachowku rozumiana jako urzeczywistnienie obowiązków moralnych jakie spadkoda...

...nia wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w S. przy ul. (...), oraz związanym z nim prawie własności posadowionego na tej nieruchomości budynku mieszkalnego Wskazał też Sąd, że stosownie do dyspozycji art. 993 k.c. przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny uczynione przez spadkodawcę. Z powyższego przepisu wynika więc, że zasadą jest, iż do spadku dolicza się wszystkie darowizny poczynione przez spadkodawcę z zastrzeżeniem...

...a odpowiadała wymogom art. 151 ugn w zw. z § 38 rozp. Rady Ministrów z dnia 21.09.2004r. w sprawie wyceny nieruchomość i sporządzana operatu szacunkowego oraz przede wszystkim normom art. 922, 924 i 925 kc w zw. z art. 993-995 kc, nakazującym obliczanie stanu czynnego spadku dla potrzeb określenia wysokości należnego zachowku według stanu spadku z chwili jego otwarcia, czyli w chwili śmierci spadkodawcy oraz cen z chwili ustalania zachowku. Stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie i doktrynie i Sąd Apelacyjny, orzekający w niniejszej sp...

...ł + 18 743 zł +33.149,85 zł =64 900,85 zł ) , a nie jak przyjął Sąd Okręgowy, że 83.643,85 zł. (13.008 zł + 37.486 zł + 33.149,85 zł = 83.643,85 zł). Sąd pierwszej instancji w sposób błędny zastosował art.993 k.c., ustalając substrat zachowku, czyli wartości stanowiącej podstawę ustalenia konkretnej sumy wyrażającej zachowek należny danemu uprawnionemu. Ustalenie substratu zachowku jest operacją czysto rachunkową, od wartości aktywów odlicza się długi spadkowe, a następnie dolicza do niej wartość darowizn uczynionych pr...

...dkowych. Przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicz się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę (art. 993 k.c.). Nie dolicza się jednak do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych (art. 994 § 1 k.c.). Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd doszedł do przekonania, że wpłata spadkodawcy oraz pozwanej na książeczkę mieszkaniową powoda w latach 60-tych była zwyczajowo przyjętą d...

...nia zachowku. Przystępując zatem w pierwszej kolejności do korekty wyliczenia należnego powódce zachowku po jej ojcu, należy wskazać, iż – w świetle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy oraz przepisów art. 993 i nast. k.c. – substratem tegoż zachowku jest wartość darowanego na rzecz pozwanego udziału wynoszącego 16 32 części we wcześniej opisanej nieruchomości położonej we wsi N.. Powyższy udział stanowi sumę: udziału 10 32 części ww. nieruchomości (należącego uprzednio do majątku osobistego G. O.) oraz udziału...

...raz zaznaczyła, że wobec braku składników masy spadkowej pozostającej do dyspozycji spadkobierców ustawowych, przy obliczaniu wartości spadku, a w konsekwencji wartości zachowku dolicza się do spadku darowizny (art. 993 k.c.). Z tego też przepisu powódka wywodzi swe roszczenie wobec pozwanej, skoro otrzymała ona między innymi od D. K. darowiznę w postaci nieruchomości położonej w L. przy ul. (...) (bliżej opisanej w pozwie) w roku 1999. Powódka nie uwzględniła jednakże okoliczności wynikających z przepisu art. 994 §1 k.c., że pr...

...d Okręgowy ustalił wartość masy spadkowej, w skład której wchodzi spółdzielcze własnościowe prawo do opisanego wyżej lokalu mieszkalnego o wartości 176.453 złote. Jednocześnie, mając na względzie treść art. 993 kc i art. 994 kc w zw. z art. 995 kc, przy obliczaniu zachowku do masy spadkowej doliczył wartość nieruchomości położonej w K. (188.778 zł), darowanej pozwanej przez spadkodawczynię w dniu 9 sierpnia 2002r., a zatem przed upływem 10 lat do chwili śmierci spadkodawczyni. Sąd Okręgowy nie podzielił bowiem poglądu pozw...

...sób zobowiązanych na podstawie art. 1000 § 1 i 2 k.c. będą miały ustalenia poczynione na podstawie kryteriów zawartych w art. 993-994 k.c. Wskazał, że K. S. otrzymał od spadkodawcy darowiznę, która zgodnie z art. 993 k.c. podlega doliczeniu do spadku przy obliczaniu zachowku. Sąd Okręgowy nie podzielił również stanowiska pozwanego, że poczyniona przez ojca na jego rzecz darowizna dokonana została bez obowiązku zaliczenia- stosownie do dyspozycji art. 1039 i nast. k.c. wskazując, że zasady wyliczenia zachowku i doliczania do nie daro...

...majątek wspólny darczyńców J. K. i H. K.. Ponieważ darowizna nieruchomości nie jest drobną darowizną, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, w rozumieniu art. 994 k.c., wartość tej darowizny, na podstawie art. 993 k.c. winna zostać doliczona do masy spadkowej. W przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna okoliczność, która uzasadniałaby pozbawienie powódki należnego jej zachowku. Do okoliczności takich należą przypadki, w których ustawa nakazuje traktować daną osobę tak jakby nie dożyła chwili otwarcia spadku (A. M., Umow...