Baza orzeczeń sądowych

...2010 r. zawarł z M. P. i jego żoną Z. P. (1) umowę dożywocia, na podstawie której przeniósł na spółkę nieruchomość gruntową w zamian za dożywotnie utrzymanie siebie i osoby bliskiej, stosownie do treści art. 908 § 2 k.c. Obowiązek zapewnienia dożywotniego utrzymania polegał m.in. na zorganizowaniu pogrzebu odpowiadającego zwyczajom miejscowym, temu z nich które umrze ostatnie, w tym pochowanie go na jego koszt w grobie nr 16 przy alei 52 cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim w W. przy ul. (...). (umowa dożywocia - akt notarialny § 2...

...ć art. 305 2 § 1 k.c. uznał za zasadne w nieznacznej części. Mimo, że Sąd I instancji podzielił wywód pozwanej, iż powódka korzysta z przedmiotowej działki na podstawie umowy dożywocia regulowanej przepisami art. 908 - 916 k.c., to biorąc pod uwagę charakter, zakres i przedmiot tegoż prawa nie odmówił mu ochrony analogicznej do ochrony własności. Z istotne dla oceny roszczeń powódki uznano dwie okoliczności. Po pierwsze fakt, iż (...) Sp. z o.o. w P. stała się właścicielem infrastruktury energetycznej posadowionym m.in. na dzi...

...której przedmiot na podstawie art. 993 kc podlega doliczeniu do spadku. Za darowiznę w rozumieniu tak art. 1039 § 1 kc, jak i art. 993 kc można uznać bowiem także umowę dożywocia. Umowa ta została uregulowana w art. 908 § 1 kc i jej istotą jest zobowiązanie jednej strony do przeniesienia własności nieruchomości na rzecz nabywcy i zobowiązania z drugiej strony przez nabywcę do zapewnienia zbywcy dożywotniego utrzymania. Wprawdzie umowa dożywocia wymaga świadczenia obu stron, jednak świadczenia nabywcy nie zawsze można zakwalifikować...

...uprawnienia objęte treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tych uprawnień.” Ustawodawca w powołanym art. 913 § 1 i 2 k.c. zezwala na zmianę lub rozwiązanie umowy o dożywocie (art. 908 k.c.), w sytuacjach gdy w pewnych okolicznościach trudne lub wręcz niemożliwe będzie utrzymywanie stosunku dożywocia. Jednakże ustawodawca jako podstawowe uprawnienie kształtuje prawo do żądania zmiany świadczeń na dożywotnią rentę, natomiast rozwiązanie umowy o dożywocie ustawodawca nakazuje traktować jako sytua...

...W ocenie Sądu Apelacyjnego pod pozorną umową sprzedaży w rzeczywistości została ukryta inna umowa, zbliżona do umowy dożywocia. Elementy przedmiotowo istotne dla zawarcia umowy dożywocia zostały sprecyzowane w art. 908 kc. Jak zasadnie przyjmuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego umowa o dożywocie ukryta pod pozorną umową sprzedaży nieruchomości zawartą w formie aktu notarialnego jest nieważna, jeżeli istotne postanowienia umowy o dożywocie nie zostały objęte tą formą szczególną (por. uchwała Sądu Najwyższego z 22 maja 20...

...ść zabudowanej nieruchomości rolnej, położonej we wsi W. w gminie G., o obszarze 8 hektarów 77 arów (gospodarstwo rolne) przenoszą na rzecz syna D. K. w zamian za dożywotnie utrzymanie, stosownie do postanowień art. 908 k.c., to jest w zamian za zapewnienie miesz­kania, wyżywienia, ubrania, światła i opału, pielęgnacji w chorobie i sprawienie własnym kosztem pogrzebu odpowiadającego zwyczajom miejscowym, na co D. K. wyraził zgodę. Dodatkowo pozwany ustanowił nieodpłatnie i dożywotnio na rzecz rodziców M. i C. K. służebność oso...

...kowych kosztów utrzymania spadkodawcy w kwocie 25.000 zł. Zgodzić się wprawdzie należy z apelacją, iż umowa sprzedaży z dnia 20 listopada 2003 r. nie może być utożsamiana z umową dożywocia, o której mowa w art. 908 k.c., bowiem gwarantowała ona spadkodawcy jednie prawo zamieszkiwania w budynku mieszkalnym posadowionym na sprzedawanej nieruchomości. Z umowy tej wynika zatem jedynie to, że spadkodawca miał zapewnione dożywotnie prawo do mieszkania w sprzedawanym budynku, co zdaniem Sądu Apelacyjnego w okolicznościach sprawy można inte...

...nkiem a krewnymi drugiego małżonka trwa mimo ustania małżeństwa. Jeśli chodzi o argument Sądu I instancji, że akt notarialny nie nakładał na pozwaną obowiązku opieki nad powodami (nie było to dożywocie – art. 908 i nast. k.c., o którym wspomina później Sąd, ale służebność osobista mieszkania – art. 296 k.c.) to jednak w świetle zasad współżycia społecznego należy zważyć, że pozwana jako osoba de facto obdarowana wina nawet jeśli nie opiekować się powodami, to co najmniej interesować się ich losem, stanem zdrowia, p...

...szającym się stanie zdrowia i o potrzebie bezpośredniej opieki nad nią. Po dokonaniu powyższych ustaleń Sąd Okręgowy stwierdził, że strony zawarły w dniu 30 marca 2010 roku umowę dożywocia, o której mowa w art. 908 k.c. Wskazał, że strony były zgodne w tym zakresie, który dotyczył obowiązków stron wynikających z tej umowy. Ustnie bowiem ustaliły, że głównymi obowiązkami pozwanych będzie uiszczanie co miesiąc na rzecz powódki kwoty 300 złotych miesięcznie, a także zorganizowanie jej pochówku, przy czym jej zwłoki miały...

...eż położonej we wsi M., gm. W. Miała, dla której Sąd Rejonowy w T. prowadzi księgę wieczystą nr (...). Zdaniem Sądu, umowa ta, wbrew stanowisku pozwanego, nie stanowiła umowy dożywocia uregulowanej w treści art. 908 k.c. Zauważyć należy, iż sporna umowa stanowi dokument urzędowy. Wedle bowiem treści art. 2 § 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie, czynności notarialne, dokonane przez notariusza zgodnie z prawem, mają charakter dokumentu urzędowego. Zgodnie zaś z art. 244 § 1 k.p.c, dokumenty urzędowe, sporządzon...

...zeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny. W dniu 21.07.2009 r. strony zawarły umowę o dożywocie, na mocy której M. P. w zamian za dożywocie o treści określonej w art. 908 k.c. przeniosła na pozwanych prawo użytkowania wieczystego i własność budynku mieszkalnego znajdującego się w G. na ul. (...), ustalono, że prawo dożywocia obejmować będzie również prawo do dożywotniego i nieodpłatnego zamieszkiwania przez powódkę w jednym pokoju, kuchni, łazience, wc i przedpokoju usytuowanych...

...nie wymaga stałej opieki, ale w razie takiej potrzeby w domu tym mieszka przecież jej syn P. L.. Uwagi apelacji o potrzebie zapewnienia powódce dożywocia są chybione, gdyż sprowadzają się do powtórzenia treści art. 908 § 1 kc, ale dotyczy on innej umowy tj. umowy o dożywocie, a strony zawarły umowę darowizny. Jak wyżej wskazano, powódka nie wymaga stałej opieki, a to, że pozwany nie odwiedził jej w szpitalu, gdy przebywała ona tam w 2011r., nie może źle świadczyć o pozwanym, gdyż z zeznań zgłoszonych przez powódkę świadków...

...tpliwości co do tego, że obdarowaną jest pozwana. Nadto, należało zauważyć, iż pozwana ustanowiła na rzecz powódki jedynie osobistą służebność mieszkania, nie zawierała z nią natomiast umowy dożywocia (art. 908 k.c. i n.), zatem nie ma ona obowiązku pielęgnacji powódki i pomagania jej w chorobie. Nie jest również krewną powódki, w związku z czym nie ciąży na niej ustawowy obowiązek alimentacyjny (art. 128 k.r.o. i n.). Obowiązek troski o zdrowie i higienę powódki ciąży zatem w pierwszej kolejności na jej synach, którzy...

...ewykonane do daty zbycia nieruchomości (vide: Elżbieta Niezbecka Komentarz do art. 914 k.c. LEX). W realiach niniejszej sprawy przy założeniu, że powód, M. S. i pozwany J. S. zawarli umowę dożywocia w rozumieniu art. 908 § 1 k.c. pozwany J. S. odpowiadałby za świadczenia niewykonane do dnia do 21 października 2008r. tj. do daty zawarcia przez J. S. umowy darowizny przedmiotowej nieruchomości na rzecz A. S.. Podkreślić nadto należy, że do 2008r. pozwany J. S., A. S. i powód mieszkali razem (vide: wyjaśnienia powoda - k. 159 akt). Z zezn...

...obowiązanie pozwanych do złożenia oświadczenia woli w sprawie przeniesienia własności przedmiotów darowizny – „z powrotem” na powodów, nie stanowi roszczenia, wynikającego z przepisów umowy o dożywocie art. 908 i in. k.c. . W przypadku bowiem tej umowy zerwanie węzłów kontraktowych między stronami następuje w drodze powództwa o rozwiązanie umowy dożywocie art. 913 § 2 k.c. , a nie poprzez odwołanie darowizny art. 898 § 1 k.c. , czego konsekwencją jest możliwość żądania, aby Sąd zobowiązał obdarowanego do złożenia...

...ża taką czynność prawną do stypizowanej w k.c. umowy dożywocia (art. 908 i n.). Ustanowione na rzecz pozwanej B. S. prawo ma jednak charakter czysto rzeczowy, podczas gdy w przypadku tzw. prostej umowy dożywocia (art. 908 § 1 k.c.), dożywotnik nabywa uprawnienia obligacyjne o charakterze rozszerzonym (erga omnes), a do obciążenia nieruchomości tym prawem stosuje się odpowiednio przepisy o prawach rzeczowych ograniczonych (art. 910 § 1 zd. 2 k.c.), jakkolwiek w wypadku tzw. złożonej umowy dożywocia, w jego skład mogą wejść również u...

...arca 2003 r. pozwani A. i J. P. przenieśli na rzecz pozwanej N. P. prawo własności nieruchomości stanowiących gospodarstwo rolne położone w W., C. i W. w gminie R. w zamian za dożywotnie utrzymanie, stosownie do art. 908 kc polegające na przyjęciu zbywców jako domowników, dostarczaniu im wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła, opału, zapewnieniu odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w chorobie oraz sprawieniu własnym kosztem pogrzebu, a roczną wartość dożywocia określiły strony na 2.000 zł. Wartość rynkowa zbytych nieruchomośc...

...powyższych ustaleń Sąd Okręgowy zważył, iż powództwo C. i M. W. jako bezzasadne należało oddalić w całości. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że obowiązki zobowiązanego z umowy dożywocia wynikają z art. 908 § 1 k.c. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że obowiązkiem nabywcy nieruchomości jest w zasadzie spełnianie takich świadczeń na rzecz dożywotnika, które zaspokoją jego potrzeby w taki sposób, aby nie musiał on przyczyniać się do zdobywania środków na zaspokojenie niezbędnych wymagań. Odwołując się do t...

...ego żony objętych umową dożywocia nie mogą być podstawą odwołania darowizny. Przypomnieć w związku z tym należy, że poza świadczeniami wynikającymi z istoty i funkcji dożywocia, a określonymi w ustawie w art. 908 § 1 k.c., nabywca nieruchomości może w umowie o dożywocie zobowiązać się do ustanowienia na rzecz zbywcy użytkowania, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebności mieszkania lub innej służebności osobistej, albo do spełniania powtarzających się świadczeń w pieniądzach lub w rze...

...miejsce strony stosunku zobowiązaniowego, a tym samym wygaśnięcie zobowiązania może wynikać z: - umowy stron, np. przy zleceniu (art. 747 i 748 kc); - z natury i celu zobowiązania, jak np. przy umowie dożywocia (art. 908 kc i nast.), umowie o pracę wobec śmierci pracownika; - z ustawy, np. gdy chodzi o zobowiązania odszkodowawcze z tytułu czyny niedozwolonego oparte na art. 445 § 1 i 2 kc. Do spadku nie należą prawa i obowiązki przechodzące na określone osoby, niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami (art. 922 § 2 kc), co przew...

...umowie z dnia 26.04.2007 r. służebności mieszkania (polegającej na korzystaniu z pomieszczenia na I piętrze) na rzecz Z. M.. Owa służebność nie została bowiem ustanowiona w ramach odpłatnej umowy dożywocia z art. 908 kc, lecz dokonana została samodzielnie w ramach swego rodzaju „darowizny obciążliwej” połączonej z ustanowieniem służebności mieszkania na rzecz spadkodawcy-darczyńcy. Tym samym pozwanego, jako obdarowanego, uznać należało za osobę odpowiedzialną z tytułu roszczeń o zachowek w ramach art. 1000 § 1 kc, w sytua...

...miejsce strony stosunku zobowiązaniowego, a tym samym wygaśnięcie zobowiązania może wynikać z: - umowy stron, np. przy zleceniu (art. 747 i 748 kc); - z natury i celu zobowiązania, jak np. przy umowie dożywocia (art. 908 kc i nast.), umowie o pracę wobec śmierci pracownika; - z ustawy, np. gdy chodzi o zobowiązania odszkodowawcze z tytułu czynu niedozwolonego oparte na art. 445 § 1 i 2 kc. Do spadku nie należą prawa i obowiązki przechodzące na określone osoby, niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami (art. 922 § 2 kc), co przew...

...skarżących, wymaga ograniczenia zakresu podmiotowego użytkowania i służebności do kręgu uprawnionych z umowy dożywocia (dożywotników). Uzasadniając to stanowisko skarżący odwołują się przede wszystkim do art. 908 § 2 k.c., zaliczającego do treści prawa dożywocia użytkowanie, służebność mieszkania lub inną służebność osobistą oraz prawo do powtarzających się świadczeń. Z tego unormowania wywodzą zapatrywanie o treści § 3 art. 1000 k.p.c., jako odnoszącego się tylko do praw przysługujących dożywotnikowi – w prze...

...18 lutego1969 r., I CR 94 69, OSNCP 1969, nr 12, poz. 225). Trafny jest natomiast zarzut obrazy art. 913 § 2 k.c. w zw. z art. 913 § 1 k.c. Treść dożywocia została określona przepisem względnie obowiązującym (art. 908 § 1 k.c.) W ramach dożywocia nabywca nieruchomości zobowiązany jest zwykle zapewnić dożywotnikowi utrzymanie tj. przyjąć go jako domownika, dostarczyć mu wyżywienia ubrania światła opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie. Obowiązkiem nabywcy nieruchomości w ramach tego stosunku jest więc...

...rt. 88 ust. 1 ustawy z 1990 r., jeżeli w umowie z następcą nie postanowiono inaczej, rolnik – po przeniesieniu własności gospodarstwa rolnego na następcę – może żądać od niego świadczeń przewidzianych w art. 908 § 1 k.c., w zakresie uzasadnionym potrzebami rolnika i członków jego rodziny oraz warunkami majątkowymi i osobistymi następcy. W umowie z dnia 1 marca 1988 r. określono obowiązki pozwanego wobec powodów – rodziców (§ 3). Chodzi o dożywotnią i bezpłatną służebność mieszkania, składającą się z jednego pokoju...

...instancji – wyrazu nagannego zachowania pozwanej i chęci krzywdzenia powódki. Kasację od wyroku złożyła powódka. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 908 § 1 k.c. i art. 913 § 2 k.c. Na tej podstawie domagała się zmiany zaskarżonego wyroku i wyroku sądu pierwszej instancji przez uwzględnienie powództwa w całości, ewentualnie uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania Sąd Najwyższy zważył, co następuje:...

...k nie jest zbywcą nieruchomości, musi pozwać łącznie zbywcę nieruchomości i dożywotnika. Pogląd ten należy w pełni podzielić. W stosunku prawnym dotyczącym dożywocia zastrzeżonego na rzecz osoby trzeciej (art. 908 § 2 k.c.) relacje między stronami takiej umowy są na tyle skomplikowane, że potrzeba pozwania zbywców łącznie z dożywotnikiem jest wręcz oczywista. Poza tym stwierdzić należy, że nie można bez udziału dożywotnika, a więc podmiotu stosunku materialnoprawnego, na tle którego wyniknął spór, rozwiązać umowy real...

...stwierdzeniu nabycia spadku po Piotrze Antonim K. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przez umowę dożywocia dożywotnik zobowiązuje się do przeniesienia na rzecz swojego kontrahenta własności nieruchomości (art. 908 § 1 k.c.), jeżeli zatem własność dożywotnika wynika z dziedziczenia w części ułamkowej, to przedmiotem umowy są konkretnie określone udziały we własności poszczególnych nieruchomości, a nie udział w spadku. Kontrahent dożywotnika nie jest jego następcą uniwersalnym, ale nabywa własność rzeczy lub udział w...