Uchwalenie: Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej
Wejscie w życie: 20 luty 1997
Ostatnia Zmiana: 1 stycznia 2021
Ustawa o gospodarce komunalnej
Art. 10. 1. Poza sferą użyteczności publicznej gmina może tworzyć spółki prawa
handlowego i przystępować do nich, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące
warunki:
1) istnieją niezaspokojone potrzeby wspólnoty samorządowej na rynku lokalnym;
2) występujące w gminie bezrobocie w znacznym stopniu wpływa ujemnie na
poziom życia wspólnoty samorządowej, a zastosowanie innych działań i wynikających z obowiązujących przepisów środków prawnych nie doprowadziło do aktywizacji gospodarczej, a w szczególności do znacznego
ożywienia rynku lokalnego lub trwałego ograniczenia bezrobocia.
2. Poza sferą użyteczności publicznej gmina może tworzyć spółki prawa
handlowego i przystępować do nich również wówczas, jeżeli zbycie składnika mienia
komunalnego mogącego stanowić wkład niepieniężny gminy do spółki albo też
rozporządzenie nim w inny sposób spowoduje dla gminy poważną stratę majątkową.
3. Ograniczenia dotyczące tworzenia spółek prawa handlowego i przystępowania
przez gminę do nich, o których mowa w ust. 1 i 2, nie mają zastosowania do posiadania
przez gminę akcji lub udziałów spółek zajmujących się czynnościami bankowymi,
ubezpieczeniowymi oraz działalnością doradczą, promocyjną, edukacyjną i
wydawniczą na rzecz samorządu terytorialnego, a także innych spółek ważnych dla
rozwoju gminy, w tym prowadzących działalność w zakresie budownictwa
mieszkaniowego na wynajem, w tym również związany z uprawnieniem do nabycia
przez najemcę własności lokalu w przyszłości, oraz klubów sportowych działających
w formie spółki kapitałowej.
4. Poza sferą użyteczności publicznej województwo może tworzyć spółki prawa
handlowego na zasadach i w formach określonych w ustawie o samorządzie
województwa.
5. Tworzenie i przystępowanie do spółek prawa handlowego przez gminę w
przypadkach, o których mowa w ust. 13, lub województwo zgodnie z ust. 4, odbywa
się na zasadach gwarantujących zachowanie uczciwej i wolnej konkurencji oraz
przestrzeganie zasad równego traktowania, przejrzystości i proporcjonalności.
6. W celu utworzenia lub przystąpienia do spółki prawa handlowego przez gminę
w przypadkach, o których mowa w ust. 13, lub województwo zgodnie z ust. 4, gmina
lub województwo mogą zawrzeć porozumienie określające zasady utworzenia lub
przystąpienia do tej spółki.

Art. 10a. 1. W spółkach z udziałem jednostek samorządu terytorialnego działa
rada nadzorcza.
2. Do rad nadzorczych w spółkach z udziałem jednostek samorządu
terytorialnego stosuje się przepisy Kodeksu spółek handlowych, z zastrzeżeniem
przepisów niniejszej ustawy.
3. Kadencja członka rady nadzorczej w spółkach z większościowym udziałem
jednostek samorządu terytorialnego trwa 3 lata.
4. (uchylony)
5. Podmiot reprezentujący jednostkę samorządu terytorialnego lub komunalna
osoba prawna, w zakresie wykonywania praw z udziałów i akcji przysługujących tym
podmiotom, jako kandydata na członka organu nadzorczego wskazuje osobę, która
spełnia wymogi, o których mowa w art. 19 ust. 13 i 5 ustawy z dnia 16 grudnia 2016
r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1182, z późn.
zm.), z wyłączeniem wymogu posiadania pozytywnej opinii Rady do spraw spółek z
udziałem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych. Do członków organu
nadzorczego wskazanych przez podmiot reprezentujący jednostkę samorządu
terytorialnego lub komunalną osobę prawną stosuje się odpowiednio przepis art. 19
ust. 6 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym.
6. Członków zarządu spółek z udziałem jednostek samorządu terytorialnego
powołuje i odwołuje rada nadzorcza.
7. Podmiot reprezentujący jednostkę samorządu terytorialnego lub komunalna
osoba prawna, w zakresie wykonywania praw z udziałów i akcji przysługujących tym
podmiotom, są obowiązane podejmować działania mające na celu określenie, w
drodze uchwały walnego zgromadzenia lub zgromadzenia wspólników, w statucie
spółki, lub umowie spółki, wymogów, jakie musi spełniać kandydat na członka organu
zarządzającego, określonych w art. 22 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach
zarządzania mieniem państwowym.

Art. 10b. Przepis art. 10a stosuje się także do spółek zależnych od spółek
określonych w tym przepisie, w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek
handlowych, z tym że do członków rady nadzorczej spółki zależnej, reprezentujących
w tej spółce spółkę z udziałem jednostki samorządu terytorialnego stosuje się
odpowiednio przepis art. 19 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania
mieniem państwowym, z wyłączeniem posiadania pozytywnej opinii Rady do spraw
spółek z udziałem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych.

Art. 10c. 1. Jedna osoba może być członkiem rady nadzorczej tylko w jednej
spośród spółek, w których:
1) udział Skarbu Państwa przekracza 50% kapitału zakładowego lub 50% liczby
udziałów albo akcji;
2) udział jednostek samorządu terytorialnego przekracza 50% kapitału
zakładowego lub 50% liczby udziałów albo akcji;
3) udział państwowej osoby prawnej przekracza 50% kapitału zakładowego lub
50% liczby udziałów albo akcji;
4) udział komunalnej osoby prawnej przekracza 50% kapitału zakładowego lub
50% liczby udziałów albo akcji;
5) łączny udział podmiotów lub spółek, o których mowa w pkt 14, przekracza 50%
kapitału zakładowego lub 50% liczby udziałów albo akcji.
2. Ograniczenia, o których mowa w ust. 1, dotyczą także pełnomocnika
wspólnika, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o
komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników (Dz. U. z 2018 r. poz. 2170
oraz z 2019 r. poz. 492).
3. Ograniczenia, o których mowa w ust. 1, nie dotyczą osób określonych w art. 6
ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności
gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1393 oraz
z 2019 r. poz. 371 i 492) na zasadach wskazanych w tym przepisie.