Uchwalenie: Ustawa z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających
Wejscie w życie: 28 stycznia 2001
Ostatnia Zmiana: 18 kwietnia 2020
Ustawa o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających
Art. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) banku spółdzielczym – należy przez to rozumieć bank będący spółdzielnią, do
którego w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie oraz w ustawie z dnia
29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 2357) zwaną dalej
„ustawą – Prawo bankowe”, stosuje się przepisy ustawy z dnia 16 września
1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2018 r. poz. 1285 oraz z 2019 r. poz. 730,
1080 i 1100) zwaną dalej „ustawą – Prawo spółdzielcze”;
2) banku zrzeszającym – należy przez to rozumieć bank w formie spółki akcyjnej,
utworzony przez banki spółdzielcze, jeżeli bank ten zrzesza co najmniej jeden
bank spółdzielczy na zasadach określonych w art. 16 oraz posiada kapitał założycielski wynoszący co najmniej czterokrotność kwoty określonej w art. 32 ust. 1 ustawy – Prawo bankowe lub dwukrotność tej kwoty w przypadku banku,
którego działalność ogranicza się wyłącznie do świadczenia usług na rzecz
zrzeszonych banków (apeksowy bank zrzeszający);
3) zrzeszeniu – należy przez to rozumieć zrzeszenie działające na podstawie
niniejszej ustawy, utworzone przez bank lub banki spółdzielcze i bank
zrzeszający;
4) uprawnionych osobach – należy przez to rozumieć osoby, które:
a) od dnia przekształcenia Banku Gospodarki Żywnościowej w spółkę akcyjną
do dnia wejścia w życie ustawy przepracowały łącznie co najmniej 3 lata
w BGŻ Spółka Akcyjna, banku spółdzielczym lub banku regionalnym
i zrzeszającym działającym na podstawie ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r.
o restrukturyzacji banków spółdzielczych i Banku Gospodarki
Żywnościowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. poz. 369, z 1995 r.
poz. 704, z 1996 r. poz. 496, z 1997 r. poz. 770 i 939 oraz z 2000 r.
poz. 1252),
b) przepracowały łącznie co najmniej dziesięć lat w państwowo-spółdzielczym
Banku Gospodarki Żywnościowej bądź w Banku Gospodarki
Żywnościowej Spółka Akcyjna, a z którymi rozwiązano stosunek pracy
w którymkolwiek z tych banków wskutek przejścia na emeryturę lub rentę
albo z przyczyn określonych w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia
1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków
pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (Dz. U. z 2002 r. poz. 980,
1146 i 1679 oraz z 2003 r. poz. 844),
c) po przepracowaniu łącznie co najmniej dziesięciu lat
w państwowo-spółdzielczym Banku Gospodarki Żywnościowej bądź
w Banku Gospodarki Żywnościowej Spółka Akcyjna, zostały przejęte przez
inne zakłady pracy w trybie art. 231 Kodeksu pracy;
5) (uchylony)
6) systemie ochrony – należy przez to rozumieć system ochrony instytucjonalnej
uznany przez Komisję Nadzoru Finansowego;
7) zrzeszeniu zintegrowanym – należy przez to rozumieć zrzeszenie zintegrowane
uznane przez Komisję Nadzoru Finansowego;
8) rozporządzeniu nr 575/2013 – należy przez to rozumieć rozporządzenie
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r.
w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm
inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz. Urz.
UE L 176 z 27.06.2013, str. 1);
9) rozporządzeniu delegowanym nr 2015/61 – należy przez to rozumieć
rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 2015/61 z dnia 10 października
2014 r. uzupełniające rozporządzenie nr 575/2013 w odniesieniu do wymogu
pokrycia wypływów netto dla instytucji kredytowych (Dz. Urz. UE L 11
z 17.1.2015, str. 1).

Art. 2a. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, równowartość kwot wyrażonych
w euro oblicza się w złotych według średniego kursu euro ogłaszanego przez
Narodowy Bank Polski, obowiązującego w ostatnim dniu roku, za który zostało
sporządzone ostatnie sprawozdanie finansowe banku spółdzielczego.

Art. 2b. 1. W posiedzeniu zarządu oraz rady nadzorczej banku spółdzielczego
oraz jednostki zarządzającej systemem ochrony można również uczestniczyć przy
wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość;
odmiennego postanowienia statutu nie stosuje się.
2. Zarząd oraz rada nadzorcza banku spółdzielczego i jednostki zarządzającej
systemem ochrony mogą podejmować uchwały w trybie pisemnym lub przy
wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość;
odmiennego postanowienia statutu nie stosuje się.
3. Członek banku spółdzielczego i jednostki zarządzającej systemem ochrony
może uczestniczyć w walnym zgromadzeniu, zebraniu przedstawicieli albo grup
członkowskich również przy wykorzystaniu środków bezpośredniego
porozumiewania się na odległość; odmiennego postanowienia statutu nie stosuje się.
4. Posiedzenia walnego zgromadzenia, zebrania przedstawicieli albo grup
członkowskich banków spółdzielczych i jednostek zarządzających systemami ochrony mogą być zwoływane przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość; odmiennego postanowienia statutu nie stosuje się.
5. Uchwały walnego zgromadzenia, zarządu, rady nadzorczej, zebrań grup
członkowskich banków spółdzielczych i jednostek zarządzających systemami
ochrony mogą być podejmowane w trybie pisemnym lub przy wykorzystaniu środków
bezpośredniego porozumiewania się na odległość; odmiennego postanowienia statutu
lub regulaminów nie stosuje się.
6. Przepisy ust. 15 stosuje się w okresie obowiązywania stanu zagrożenia
epidemicznego, stanu epidemii, stanu wyjątkowego albo stanu klęski żywiołowej oraz
w okresie do 90 dni następujących po ich odwołaniu.
7. W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii,
stanu wyjątkowego albo stanu klęski żywiołowej oraz w okresie do 90 dni
następujących po ich odwołaniu do formy i trybu zwoływania posiedzeń organów,
o których mowa w ust. 5, przepisów art. 37 § 3 i art. 39 § 4 ustawy – Prawo
spółdzielcze nie stosuje się.
Art. 5. 1. Bank spółdzielczy prowadzi działalność na terenie powiatu, w którym
znajduje się jego siedziba, oraz na terenie powiatów, w których w dniu wejścia w życie
ustawy znajdują się jego placówki wykonujące czynności bankowe, o których mowa
w art. 6 ust. 1.
1a. Bank spółdzielczy posiadający kapitał założycielski wyższy niż
równowartość 1 000 000 euro, lecz niższy niż równowartość 5 000 000 euro może
prowadzić działalność na terenie województwa, w którym znajduje się jego siedziba, oraz na terenie powiatów, w których znajdują się jego placówki wykonujące czynności bankowe, o których mowa w art. 6 ust. 1.
1b. Bank spółdzielczy posiadający kapitał założycielski o równowartości co
najmniej 5 000 000 euro może prowadzić działalność na obszarze całego kraju.
2. Bank spółdzielczy, za zgodą banku zrzeszającego, z którym zawarł umowę
zrzeszenia, może prowadzić działalność także na terenie powiatów sąsiadujących
z terenem określonym w ust. 1 i ust. 1a. Działalność obejmująca inne powiaty niż
sąsiadujące wymaga uzyskania zgody Komisji Nadzoru Finansowego.
3. W przypadku łączenia się banków spółdzielczych działających na różnych
terenach, teren działania banku przejmującego ulega powiększeniu o teren działania
banku przejętego w dniu połączenia.
4. Zmiana statutu banku spółdzielczego będąca wynikiem dostosowania terenu
działania do terenu określonego w ust. 1 lub rozszerzenia terenu działania w związku
z połączeniem, o którym mowa w ust. 3, nie wymaga zezwolenia Komisji Nadzoru
Finansowego.
5. Ograniczeń, o których mowa w ust. 1a i 2, nie stosuje się do banku
spółdzielczego będącego uczestnikiem systemu ochrony, w przypadku:
1) gdy bank ten jest stroną umowy o utworzeniu konsorcjum bankowego,
z zastrzeżeniem, iż siedziba kredytobiorcy powinna znajdować się w zakresie
działania przynajmniej jednego z uczestników konsorcjum;
2) udzielania kredytów jednostkom podporządkowanym bankowi zrzeszającemu
w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 42 ustawy z dnia 29 września 1994 r.
o rachunkowości (Dz. U. z 2019 r. poz. 351, 1495, 1571, 1655 i 1680) lub
jednostkom, na które bank zrzeszający wywiera znaczący wpływ w rozumieniu
art. 3 ust. 1 pkt 36 tej ustawy;
3) wykonywania czynności bankowych z członkami banku spółdzielczego;
4) wykonywania czynności bankowych z jednostką zarządzającą systemem
ochrony.

Art. 5a. 1. Bank spółdzielczy, którego kapitał założycielski obniżył się poniżej
wartości określonej w art. 5 ust. 1a i 1b, jest obowiązany niezwłocznie powiadomić
o tym fakcie Komisję Nadzoru Finansowego, która w związku z tym obniżeniem
może ograniczyć zakres działalności banku związany z wysokością kapitału
założycielskiego.
2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do banku, o którym mowa w art. 1
ust. 2, również w przypadku obniżenia kapitału założycielskiego poniżej wartości
określonej w tym przepisie.
3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, w przypadku gdy określony poziom
kapitału założycielskiego zostanie zachowany po przeliczeniu na złote kwot
wyrażonych w euro, z zastosowaniem średniej arytmetycznej średnich kursów euro
ogłaszanych przez Narodowy Bank Polski, obowiązujących w dni robocze roku, za
który zostało sporządzone ostatnie sprawozdanie finansowe banku spółdzielczego.

Art. 5b. W banku spółdzielczym źródło funduszu zasobowego, a w banku
zrzeszającym – źródło kapitału zapasowego lub rezerwowego stanowią bezzwrotne
wpłaty wnoszone:
1) przez bank zrzeszający na fundusz zasobowy lub rezerwowy zrzeszonego banku
spółdzielczego;
2) z funduszu pomocowego, o którym mowa w art. 22g ust. 1, na fundusz
zasobowy, kapitał zapasowy lub rezerwowy banku – uczestnika systemu
ochrony;
3) przez jednego z uczestników systemu ochrony na fundusz zasobowy, kapitał
zapasowy lub rezerwowy banku – uczestnika systemu ochrony;
4) przez jednostkę zarządzającą, o której mowa w art. 22d ust. 1 pkt 2, na fundusz
zasobowy, kapitał zapasowy lub rezerwowy banku – uczestnika systemu
ochrony.
Art. 6. 1. Banki spółdzielcze, po uzyskaniu zgodnie z ustawą – Prawo bankowe
zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego, mogą wykonywać następujące czynności
bankowe:
1) przyjmowanie wkładów pieniężnych płatnych na żądanie lub z nadejściem
oznaczonego terminu oraz prowadzenie rachunków tych wkładów;
2) prowadzenie innych rachunków bankowych;
3) udzielanie kredytów;
4) udzielanie i potwierdzanie gwarancji bankowych;
5) przeprowadzanie bankowych rozliczeń pieniężnych;
6) udzielanie pożyczek pieniężnych;
7) udzielanie pożyczek i kredytów konsumenckich w rozumieniu przepisów
odrębnej ustawy;
8) operacje czekowe i wekslowe;
9) świadczenie usług płatniczych oraz wydawanie pieniądza elektronicznego
w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U.
z 2019 r. poz. 659, 730 i 1495);
10) nabywanie i zbywanie wierzytelności pieniężnych;
11) przechowywanie przedmiotów i papierów wartościowych oraz udostępnianie
skrytek sejfowych;
12) udzielanie i potwierdzanie poręczeń;
13) wykonywanie innych czynności bankowych w imieniu i na rzecz banku
zrzeszającego.
2. Czynności bankowe, o których mowa w ust. 1 pkt 3, 4, 6, 7 i 12, banki
spółdzielcze mogą wykonywać z osobami fizycznymi zamieszkującymi lub
prowadzącymi przedsiębiorstwo na terenie działania banku spółdzielczego lub
z osobami prawnymi i jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości
prawnej, a posiadającymi zdolność prawną, mającymi siedzibę lub jednostki
organizacyjne na terenie działania banku spółdzielczego. Czynności, o których mowa
w ust. 1 pkt 4 i 12, banki spółdzielcze mogą wykonywać w zakresie i trybie
uzgodnionym z bankiem zrzeszającym.
2a. W szczególnie uzasadnionych przypadkach bank spółdzielczy będący
uczestnikiem systemu ochrony może wykonać czynność bankową z osobą fizyczną,
osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej
a posiadającą zdolność prawną, mającymi miejsce zamieszkania lub siedzibę poza
terenem jego działania, po uzyskaniu zgody organu zarządzającego tym systemem
ochrony.
3. (uchylony)
Art. 10. 1. Każdy członek banku spółdzielczego obowiązany jest posiadać co
najmniej jeden zadeklarowany i wpłacony udział. Minimalną wysokość udziału
członkowskiego określa statut. Udzielenie kredytu, pożyczki pieniężnej, gwarancji lub
poręczenia może być uwarunkowane w statucie banku koniecznością zadeklarowania
i wpłacenia przez kredytobiorcę, pożyczkobiorcę, osobę, której ma być udzielone
poręczenie lub gwarancja, co najmniej jednego udziału w tym banku.
2. (uchylony)

Art. 10a. Członek banku spółdzielczego może wypowiedzieć udziały objęte
ponad liczbę udziałów, których zadeklarowania wymaga statut obowiązujący w chwili
wypowiedzenia. Wypowiedzenie powinno być dokonane w formie pisemnej pod
rygorem nieważności. Termin i okres wypowiedzenia tych udziałów określa statut.

Art. 10b. 1. Członek banku spółdzielczego przed ustaniem członkostwa nie
może żądać zwrotu wpłat na udziały, z wyjątkiem wpłat przekraczających liczbę
udziałów, których zadeklarowania wymaga statut obowiązujący w chwili żądania
zwrotu. Zwrot tych wpłat nie może nastąpić przed zatwierdzeniem sprawozdania
finansowego za rok, w którym członek wystąpił z żądaniem, oraz w przypadku gdy
jego udziały zostały przeznaczone na pokrycie strat spółdzielni. Sposób i termin
zwrotu określa statut.
2. Członek banku spółdzielczego nie może żądać zwrotu wpłat przekraczających
liczbę udziałów, których zadeklarowania wymaga statut obowiązujący w chwili
żądania zwrotu, przed upływem okresu wypowiedzenia udziałów. Zwrot tych wpłat
nie może nastąpić przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego za rok, w którym
upłynął termin wypowiedzenia udziałów, oraz w przypadku gdy jego udziały zostały
przeznaczone na pokrycie strat spółdzielni. Sposób i termin zwrotu określa statut.

Art. 10c. 1. Statut może przewidywać, że zarząd banku spółdzielczego będzie
uprawniony do wstrzymania albo ograniczenia zwrotu wpłat na udziały.
1a. Podejmując decyzję, o której mowa w ust. 1, zarząd banku spółdzielczego
zwraca uwagę w szczególności na:
1) ogólną sytuację banku pod względem finansowym, płynnościowym oraz pod
względem wypłacalności;
2) wymogi w zakresie funduszy własnych, o których mowa w art. 92
ust. 1 rozporządzenia nr 575/2013, wymogi nałożone na podstawie art. 138 ust. 1
pkt 2 i 2a ustawy – Prawo bankowe, oraz wymóg, o którym mowa w art. 55 ust. 4
ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad
systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym
(Dz. U. z 2019 r. poz. 483).
2. Wstrzymanie albo ograniczenie zwrotu wpłat na udziały następuje w drodze
uchwały zarządu. Zarząd informuje członków żądających zwrotu wpłat na udziały
o podjętej uchwale, w sposób i w terminie określonych w statucie. Przepisu art. 32
ustawy – Prawo spółdzielcze nie stosuje się.
3. W przypadku ustania przesłanek będących podstawą wstrzymania albo
ograniczenia zwrotu wpłat na udziały zarząd banku może dokonać wypłat członkom
żądającym zwrotu wpłat na udziały. Zwrot tych wpłat nie może nastąpić przed
zatwierdzeniem sprawozdania finansowego za rok, w którym ustały te przesłanki, oraz
w przypadku gdy jego udziały zostały przeznaczone na pokrycie strat spółdzielni.
Sposób i termin zwrotu określa statut.

Art. 10d. 1. Udziały członkowskie w banku spółdzielczym są niezbywalne.
2. Spadkobierca zmarłego członka banku spółdzielczego dziedziczy udziały,
jeżeli jest członkiem banku spółdzielczego lub złożył deklarację przystąpienia do
banku spółdzielczego. Jeżeli spadkobierców jest więcej niż jeden, powinni oni
wskazać jednego spośród siebie, który będzie wykonywał uprawnienia wynikające
z udziałów.
3. Członek może, w deklaracji przystąpienia do banku spółdzielczego lub
w pisemnym oświadczeniu złożonym bankowi spółdzielczemu, wskazać osobę, której
po jego śmierci bank spółdzielczy jest obowiązany wypłacić udziały oraz inne
należności związane z udziałami. Udziały oraz należności te nie wchodzą do spadku
po zmarłym członku. Wskazanie osoby uprawnionej do otrzymania udziałów
i należności może być w każdym czasie zmienione lub odwołane przez członka banku
spółdzielczego.
4. Spadkobiercy dziedziczącemu udziały przysługuje roszczenie o przyjęcie
w poczet członków banku spółdzielczego bez obowiązku wniesienia wpisowego.
Przyjęcie w poczet członków następuje ze skutkiem od dnia śmierci spadkodawcy.
W razie odmowy przyjęcia w poczet członków, a także w razie niezłożenia deklaracji
przystąpienia do banku spółdzielczego przez spadkobiercę bank spółdzielczy jest
obowiązany wypłacić spadkobiercy równowartość przypadających mu udziałów
zmarłego członka na zasadach określonych w statucie.

Art. 10e. Przepisy art. 10b i art. 10c stosuje się odpowiednio w przypadku
wykluczenia, wykreślenia lub skreślenia członka banku spółdzielczego.
Art. 16. 1. Banki spółdzielcze zrzeszają się na podstawie umowy zrzeszenia
z jednym bankiem zrzeszającym. Bank spółdzielczy zobowiązany jest do posiadania
lub nabycia w terminie 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy co najmniej jednej akcji
banku zrzeszającego. Bank zrzeszający zapewni bankowi spółdzielczemu możliwość
nabycia co najmniej jednej akcji.
2. Bank zrzeszający zawiera z bankiem spółdzielczym umowę, o której mowa
w ust. 1, według jednolitego wzoru dla danego zrzeszenia, zatwierdzonego przez
Komisję Nadzoru Finansowego. Projekt umowy bank zrzeszający zobowiązany jest
przedstawić Komisji Nadzoru Finansowego.
3. Komisja Nadzoru Finansowego podejmuje decyzję w sprawie zatwierdzenia
projektu umowy, o którym mowa w ust. 2, w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania
projektu. Komisja Nadzoru Finansowego odmawia zatwierdzenia projektu, jeżeli
umowa naruszałaby przepisy prawa, interesy klientów albo nie gwarantowałaby
bezpieczeństwa gromadzonych w bankach zrzeszenia środków. Każda zmiana umowy
wymaga zgody Komisji Nadzoru Finansowego.
4. Bank spółdzielczy może wypowiedzieć umowę zrzeszenia z zachowaniem
6-miesięcznego okresu wypowiedzenia.
4a. Zamiar wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 4, bank spółdzielczy jest
obowiązany zgłosić Komisji Nadzoru Finansowego. Komisja Nadzoru Finansowego
w terminie miesiąca od dnia otrzymania zgłoszenia o zamiarze wypowiedzenia –
w przypadku gdy to wypowiedzenie mogłoby prowadzić do naruszenia przepisów
prawa, interesów klientów lub zagrożenia bezpieczeństwa gromadzonych środków w banku spółdzielczym – może zalecić podjęcie działań zmierzających do usunięcia tych nieprawidłowości.
4aa. Do zgłoszenia, o którym mowa w ust. 4a, bank spółdzielczy dołącza
informację o zamiarze zawarcia umowy zrzeszenia z innym bankiem zrzeszającym na
warunkach określonych w ust. 1, utworzenia z innym bankiem zrzeszenia albo
prowadzenia działalności poza zrzeszeniem.
4ab. W przypadku banku spółdzielczego zrzeszonego na zasadach określonych
w ust. 1, który zamierza prowadzić działalność poza zrzeszeniem, Komisja Nadzoru
Finansowego odmawia wyrażenia zgody na prowadzenie przez ten bank działalności
poza zrzeszeniem, jeżeli bank ten nie posiada kapitału założycielskiego na poziomie
równowartości co najmniej 5 000 000 euro, nie spełnia ogólnych wymogów
ostrożnościowych w odniesieniu do kwestii wymienionych w art. 1 rozporządzenia
nr 575/2013, realizuje program postępowania naprawczego albo występują przesłanki
określone w art. 142 ust. 1 ustawy – Prawo bankowe, albo nie jest należycie
przygotowany organizacyjnie do rozpoczęcia działalności poza zrzeszeniem.
4b. W przypadku braku realizacji zaleceń, o których mowa w ust. 4a, Komisja
Nadzoru Finansowego może zastosować środki określone w art. 138 ustawy – Prawo
bankowe.
5. (uchylony)
6. W przypadku wypowiedzenia przez bank spółdzielczy umowy zrzeszenia
bank zrzeszający, na pisemne żądanie banku spółdzielczego zgłoszone do dnia upływu
terminu wypowiedzenia, jest obowiązany zapewnić wykonywanie czynności,
o których mowa w art. 19 ust. 2, na rzecz banku spółdzielczego za określoną
w odrębnej umowie odpłatnością odpowiadającą charakterowi tych czynności, przez
okres co najmniej 24 miesięcy od dnia rozwiązania umowy zrzeszenia, jednak nie
dłużej niż do dnia zawarcia przez bank spółdzielczy umowy zrzeszenia z innym
bankiem zrzeszającym.
Art. 22. 1. Członkowie zarządów i rad nadzorczych banków spółdzielczych,
zarządów i rad nadzorczych banków zrzeszających, jak też osoby zajmujące
stanowiska kierownicze w tych bankach, nie mogą zajmować się interesami
konkurencyjnymi.
2. Przez osoby zajmujące stanowiska kierownicze rozumie się pracowników
podlegających bezpośrednio członkom zarządu, a w szczególności osoby zajmujące
stanowisko głównego księgowego i kierownika (dyrektora) oddziału, z wyłączeniem
radców prawnych.

Art. 22a. 1. Celem funkcjonowania systemu ochrony jest zapewnienie płynności
i wypłacalności każdego jego uczestnika na zasadach określonych w ustawie
i w umowie systemu ochrony, w szczególności przez udzielanie pożyczek, gwarancji
i poręczeń na warunkach określonych w umowie systemu ochrony.
2. Umowa systemu ochrony określa zakres odpowiedzialności uczestnika
systemu ochrony za zobowiązania wynikające z gwarantowania płynności
i wypłacalności innych uczestników systemu ochrony.

Art. 22b. 1. Banki zrzeszające lub banki spółdzielcze lub bank zrzeszający oraz
zrzeszone z nim banki spółdzielcze mogą utworzyć system ochrony na podstawie
umowy systemu ochrony. Banki, które utworzyły system ochrony, są jego
uczestnikami. Uczestnikami systemu ochrony są również banki zrzeszające i banki
spółdzielcze, które przystąpią do systemu ochrony po jego utworzeniu.
2. Uczestniczenie w systemie ochrony i wystąpienie z niego wymagają w banku
spółdzielczym zgody walnego zgromadzenia albo zebrania przedstawicieli, a w banku
zrzeszającym – zgody walnego zgromadzenia.
3. Banki, o których mowa w ust. 1, zawierają umowę systemu ochrony według
projektu dla danego systemu ochrony zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru
Finansowego. Bank zrzeszający albo inny podmiot działający w imieniu banków na
podstawie udzielonego przez nie upoważnienia przedstawia Komisji Nadzoru
Finansowego projekt umowy systemu ochrony z wnioskiem o jego zatwierdzenie oraz
o uznanie systemu ochrony. Stroną postępowania jest wyłącznie ten bank albo ten
podmiot.
4. Komisja Nadzoru Finansowego wydaje decyzje w sprawie zatwierdzenia
projektu umowy systemu ochrony, o którym mowa w ust. 3, oraz uznania systemu
ochrony, w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania projektu umowy systemu ochrony.
5. Komisja Nadzoru Finansowego odmawia zatwierdzenia projektu umowy
systemu ochrony, o którym mowa w ust. 3, i uznania systemu ochrony, jeżeli
projektowana umowa systemu ochrony naruszałaby przepisy prawa, interesy
uczestników systemu ochrony, nie zapewniałaby bezpieczeństwa środków
gromadzonych u uczestników systemu ochrony lub nie byłyby spełnione warunki
określone w art. 113 ust. 7 rozporządzenia nr 575/2013.
6. Decyzja o uznaniu systemu ochrony może określać:
1) termin, od którego system ochrony powinien funkcjonować zgodnie z umową
systemu ochrony;
2) dodatkowe warunki, których spełnienie zapewni bezpieczeństwo
funkcjonowania systemu ochrony;
3) termin, po upływie którego decyzja wygaśnie, jeżeli warunki, o których mowa
w pkt 2, nie zostaną spełnione.
7. W przypadku gdy funkcjonowanie systemu ochrony narusza przepisy prawa,
zagraża interesom jego uczestników, nie zapewnia bezpieczeństwa środków
gromadzonych u uczestników systemu ochrony, jest niezgodne z umową systemu
ochrony lub w przypadku niespełnienia warunków określonych w art. 113
ust. 7 rozporządzenia nr 575/2013 Komisja Nadzoru Finansowego może uchylić
decyzję o uznaniu systemu ochrony.
8. Uchylenie decyzji o uznaniu systemu ochrony może nastąpić również w razie
stwierdzenia, że:
1) system ochrony przestał spełniać warunki określone w decyzji;
2) decyzja o uznaniu systemu ochrony została wydana na podstawie fałszywych
dokumentów, nieprawdziwych oświadczeń lub wskutek innych działań
sprzecznych z prawem.
9. Zmiana umowy systemu ochrony wymaga zmiany zatwierdzonego projektu
umowy systemu ochrony. Przepisy ust. 36 stosuje się odpowiednio.
10. Umowa zrzeszenia, która spełnia wymagania dla umowy systemu ochrony,
może zostać przekształcona w umowę systemu ochrony. Do przekształcenia przepisy
ust. 28 stosuje się odpowiednio.
11. W przypadku uchylenia przez Komisję Nadzoru Finansowego decyzji
o uznaniu systemu ochrony, jeżeli są spełnione wymogi określone w art. 16,
dotychczasowi uczestnicy systemu ochrony są zrzeszeni na podstawie obowiązującej
ich umowy zrzeszenia.
12. W zrzeszeniu, w którym został utworzony system ochrony do którego
przystąpił bank zrzeszający, dotychczasowa umowa zrzeszenia w odniesieniu do
banków, które nie przystąpiły do systemu ochrony, wygasa w terminie 36 miesięcy od
dnia zawarcia umowy systemu ochrony.

Art. 22c. Wypowiedzenie umowy systemu ochrony wymaga formy pisemnej
pod rygorem nieważności. Przepisy art. 16 ust. 4a–4b i 6 stosuje się odpowiednio.
Wypowiedzenie następuje z zachowaniem co najmniej 24-miesięcznego okresu wypowiedzenia.

Art. 22d. 1. Systemem ochrony zarządza:
1) bank zrzeszający albo
2) jednostka zarządzająca systemem ochrony, utworzona w tym celu przez
uczestników systemu ochrony, zwana dalej „jednostką zarządzającą”.
2. Jednostkę zarządzającą tworzy się w formie spółki akcyjnej albo spółdzielni
osób prawnych, do których w zakresie nieuregulowanym niniejszą ustawą stosuje się
odpowiednio przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 505, 1543, 1655, 1798 i 2217) albo ustawy – Prawo spółdzielcze,
z wyłączeniem art. 37 tej ustawy.
3. Każdy z uczestników systemu ochrony jest obowiązany objąć i posiadać, do
dnia rozwiązania albo wygaśnięcia umowy systemu ochrony, co najmniej minimalną
liczbę akcji albo udziałów jednostki zarządzającej, określoną w jej statucie i umowie
systemu ochrony.
4. Akcjonariuszem albo członkiem jednostki zarządzającej może być tylko
uczestnik systemu ochrony zarządzanego przez tę jednostkę. Akcjonariusze albo
członkowie jednostki zarządzającej, w okresie wypowiedzenia przez nich umowy
systemu ochrony, na walnym zgromadzeniu nie mogą wykonywać łącznie prawa głosu
z więcej niż 24% akcji albo udziałów.

Art. 22e. 1. Organami systemu ochrony zarządzanego przez jednostkę
zarządzającą są:
1) walne zgromadzenie akcjonariuszy albo walne zgromadzenie członków
jednostki zarządzającej;
2) rada nadzorcza jednostki zarządzającej;
3) zarząd jednostki zarządzającej.
2. Organami systemu ochrony zarządzanego przez bank zrzeszający są:
1) walne zgromadzenie akcjonariuszy banku zrzeszającego;
2) rada zrzeszenia;
3) zarząd banku zrzeszającego.
3. Organy, o których mowa w:
1) ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 – są zgromadzeniami uczestników systemu ochrony;
2) ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 – są organami nadzorującymi system ochrony;
3) ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 3 – są organami zarządzającymi systemem ochrony.
4. Umowa systemu ochrony może przewidywać powołanie organów innych niż
wymienione w ust. 1 i 2.
5. W umowie systemu ochrony określa się zasady zapewnienia organom
jednostki zarządzającej warunków wykonywania zadań związanych
z funkcjonowaniem systemu ochrony, w szczególności w zakresie pomieszczeń, łącz
telekomunikacyjnych i obsługi biurowej, oraz zasady pokrywania związanych z tym
kosztów.
6. Umowa systemu ochrony może zobowiązać jednego z uczestników systemu
ochrony do zapewnienia organom jednostki zarządzającej warunków, o których mowa
w ust. 5.
7. W przypadku systemu ochrony zarządzanego przez bank zrzeszający umowa
systemu ochrony określa także sposób organizacyjnego wyodrębnienia organu
zarządzającego systemem ochrony i organu nadzorującego ten system od organu
zarządzającego i organu nadzorczego uczestnika systemu ochrony, zapewniający
niezależność i samodzielność działania organów systemu ochrony.

Art. 22f. 1. Członkowie rady nadzorczej jednostki zarządzającej są powoływani
przez zgromadzenie uczestników systemu ochrony.
2. Organ nadzorujący system ochrony zawiadamia Komisję Nadzoru
Finansowego o swoim składzie oraz jego zmianie niezwłocznie po jego powołaniu
albo zmianie.
2a. Członkowie zarządu jednostki zarządzającej powinni mieć wiedzę,
umiejętności i doświadczenie odpowiednie do pełnionych przez nich funkcji i
powierzonych im obowiązków oraz dawać rękojmię należytego wykonywania tych
obowiązków. Rękojmia, o której mowa w zdaniu poprzedzającym, odnosi się w
szczególności do reputacji, uczciwości i rzetelności danej osoby oraz zdolności do
prowadzenia spraw jednostki zarządzającej w sposób ostrożny i stabilny. Do oceny
rękojmi ostrożnego i stabilnego zarządzania jednostką zarządzającą stosuje się
odpowiednio przepisy art. 22aa ust. 1012 ustawy – Prawo bankowe.
3. Członkowie zarządu jednostki zarządzającej są powoływani, za zgodą Komisji
Nadzoru Finansowego, przez radę nadzorczą jednostki zarządzającej albo
zgromadzenie uczestników systemu ochrony stosownie do postanowień umowy
systemu ochrony albo statutu jednostki zarządzającej. Z wnioskiem o wyrażenie
zgody występuje rada nadzorcza jednostki zarządzającej. Przepisy art. 22b oraz art. 30
ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo bankowe stosuje się odpowiednio.
4. Szczegółowy zakres i sposób działania organów systemu ochrony, w tym tryb
zwoływania posiedzeń oraz sposób i warunki podejmowania uchwał, czas trwania ich
kadencji, liczbę oraz zasady powoływania i odwoływania członków organów oraz
zakres ich niezbędnych kwalifikacji określa umowa systemu ochrony.

Art. 22g. 1. W banku zrzeszającym albo jednostce zarządzającej tworzy się
fundusz pomocowy w celu zapewnienia środków na finansowanie zadań systemu
ochrony w zakresie pomocy finansowej dla uczestników systemu ochrony mającej na
celu poprawę ich wypłacalności i zapobieżenie upadłości.
2. Fundusz pomocowy jest tworzony z wpłat uczestników systemu ochrony
wnoszonych kwartalnie w wysokości i na zasadach określonych w umowie systemu
ochrony, a także z innych źródeł przewidzianych w tej umowie.
3. Wpłata dokonywana przez uczestnika systemu ochrony na fundusz pomocowy
nie może być niższa niż wysokość obniżki składki, o której mowa w art. 286 ust. 1
ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie
gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (Dz. U. z 2019 r. poz.
795, z późn. zm.), wynikająca z różnicy pomiędzy składką wyliczoną dla banku będącego uczestnikiem systemu ochrony oraz oszacowaną wielkością składki, w przypadku gdy bank ten nie uczestniczyłby w systemie ochrony.
3a. Bankowy Fundusz Gwarancyjny przedstawia uczestnikom systemu ochrony
wyliczoną różnicę, o której mowa w ust. 3. Informacja ta jest przekazywana do
wiadomości uczestnika systemu ochrony oraz organu zarządzającego systemem
ochrony.
4. Szczegółowe zasady zarządzania funduszem pomocowym określa umowa
systemu ochrony.

Art. 22h. 1. W banku zrzeszającym albo jednostce zarządzającej tworzy się
mechanizmy pomocy płynnościowej dostosowane do struktury organizacyjnej
systemu ochrony.
2. Szczegółowe zasady tworzenia mechanizmów pomocy płynnościowej oraz
zasady zarządzania takimi mechanizmami określa umowa systemu ochrony.

Art. 22i. 1. Do zadań organu zarządzającego systemem ochrony należy
w szczególności:
1) reprezentowanie systemu ochrony na zasadach określonych w umowie systemu
ochrony;
2) zarządzanie systemem ochrony na zasadach określonych w umowie systemu
ochrony;
3) podejmowanie działań koniecznych do zapewnienia bezpieczeństwa depozytów
gromadzonych u uczestników systemu ochrony i zgodności ich działalności
z postanowieniami umowy systemu ochrony.
2. Zasady dostępu uczestników systemu ochrony do informacji o ryzyku utraty
przez uczestnika systemu ochrony płynności i wypłacalności, identyfikowanym,
mierzonym albo szacowanym przez organ zarządzający systemem ochrony, określa
umowa systemu ochrony.
3. Organ zarządzający systemem ochrony sporządza sprawozdanie, o którym
mowa w art. 113 ust. 7 lit. e rozporządzenia nr 575/2013, według stanu na koniec
każdego roku obrotowego. Sprawozdanie jest zatwierdzane przez organ nadzorujący
system ochrony albo zgromadzenie uczestników systemu ochrony.
4. Na podstawie umowy systemu ochrony banki będące uczestnikami tego
systemu powierzają organowi zarządzającemu systemem ochrony wykonywanie w ramach systemu ochrony czynności kontroli wewnętrznej, o której mowa w art. 9c ust. 2 pkt 3 i art. 9d ust. 2 ustawy – Prawo bankowe. Jednostka organizacyjna
wykonująca czynności kontroli wewnętrznej podlega bezpośrednio organowi
zarządzającemu systemem ochrony, z tym że w zakresie czynności kontroli
wewnętrznej podejmowanych wobec organu zarządzającego systemem ochrony i osób
podległych temu organowi podlega ona organowi nadzorującemu system ochrony.
5. Organ zarządzający systemem ochrony sporządza, według stanu na koniec
każdego kwartału, informację o systemie ochrony oraz przekazuje ją niezwłocznie do
Komisji Nadzoru Finansowego. Informacja o systemie ochrony obejmuje: raport
dotyczący ryzyka systemu ochrony, bilans, rachunek zysków i strat, informację
o środkach zgromadzonych w funduszu pomocowym i ich wykorzystaniu oraz
sprawozdanie z działalności kontroli wewnętrznej w tym systemie.
6. Organ zarządzający systemem ochrony może zlecać wykonywanie czynności
faktycznych pozostających w zakresie jego kompetencji jednostkom lub komórkom
organizacyjnym poszczególnych uczestników systemu ochrony na zasadach
określonych w umowie systemu ochrony.
7. W celu realizacji zadań określonych w ust. 1 pkt 3, organ zarządzający
systemem ochrony lub osoby przez niego upoważnione są uprawnione do:
1) wstępu na teren nieruchomości, obiektu, lokalu lub ich części, gdzie jest
prowadzona działalność uczestnika systemu ochrony, w dniach i godzinach,
w jakich jest lub powinna być prowadzona ta działalność;
2) żądania pisemnych lub ustnych informacji i wyjaśnień oraz okazania
dokumentów lub innych nośników informacji, jak również udostępnienia danych
związanych z działalnością uczestnika systemu ochrony, a organy uczestnika
systemu ochrony i jego pracownicy są obowiązani udzielać żądanych wyjaśnień
i informacji oraz niezbędnej pomocy.
8. Uczestnicy systemu ochrony są obowiązani, na żądanie organu zarządzającego
systemem ochrony lub osób przez niego upoważnionych, udzielać informacji
niezbędnych do wykonywania zadań określonych w ust. 1, w tym również informacji
objętych tajemnicą bankową w rozumieniu art. 104 ustawy – Prawo bankowe.
9. Organy systemu ochrony mogą wykorzystywać informacje określone
w ust. 8 wyłącznie w celu realizacji zadań systemu ochrony.

Art. 22j. 1. Organ zarządzający systemem ochrony może nakazać uczestnikowi
systemu ochrony zaprzestanie działań naruszających prawo lub postanowienia umowy
systemu ochrony oraz wezwać uczestnika systemu ochrony do usunięcia
stwierdzonych uchybień w wyznaczonym terminie.
2. W przypadku niezaprzestania działań naruszających prawo lub postanowienia
umowy systemu ochrony albo nieusunięcia w wyznaczonym terminie uchybień,
o których mowa w ust. 1, organ zarządzający systemem ochrony może zastosować
wobec uczestnika systemu ochrony inne środki określone w umowie systemu ochrony.
3. W przypadku stwierdzenia, że działalność uczestnika systemu ochrony jest
wykonywana z rażącym naruszeniem przepisów prawa lub postanowień umowy
systemu ochrony w stopniu stwarzającym niebezpieczeństwo zaprzestania
regulowania zobowiązań przez tego uczestnika, organ zarządzający systemem
ochrony, niezależnie od zastosowania środków określonych w umowie systemu
ochrony, może:
1) wystąpić do właściwego organu uczestnika systemu ochrony o odwołanie
członków zarządu lub rady nadzorczej tego uczestnika odpowiedzialnych za
stwierdzone uchybienia;
2) zaskarżyć do sądu uchwałę walnego zgromadzenia albo zebrania przedstawicieli,
w terminie 30 dni od dnia jej powzięcia, w drodze powództwa o jej uchylenie,
jeżeli uchwała narusza przepisy prawa lub postanowienia umowy systemu
ochrony; zaskarżenie uchwały wstrzymuje jej wykonanie.
4. Organ zarządzający systemem ochrony może wystąpić do Komisji Nadzoru
Finansowego o ustanowienie:
1) kuratora nadzorującego wykonanie programu postępowania naprawczego przez
uczestnika systemu ochrony – w przypadku gdy program obejmuje pomoc
finansową udzielaną temu uczestnikowi ze środków funduszu pomocowego,
o którym mowa w art. 22g ust. 1;
2) zarządu komisarycznego w banku będącym uczestnikiem systemu ochrony –
w przypadku gdy uczestnik systemu ochrony nie sporządził lub nie realizuje
programu naprawczego lub jego realizacja okaże się nieskuteczna albo jeżeli
uczestnik systemu ochrony rażąco lub uporczywie narusza przepisy prawa lub
postanowienia umowy systemu ochrony.
5. Zarząd komisaryczny, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, powołuje się na okres
niezbędny do realizacji programu postępowania naprawczego albo do czasu
zaprzestania dokonywania naruszeń przepisów lub postanowień umowy systemu
ochrony oraz usunięcia skutków powstałych naruszeń.
6. Zastosowanie środków, o których mowa w ust. 14, następuje w drodze
uchwały organu zarządzającego systemem ochrony. Organ zarządzający systemem
ochrony informuje uczestników systemu ochrony o podjętych uchwałach w sposób
i w terminie określonych w umowie systemu ochrony.
7. W przypadku zastosowania wobec uczestnika systemu ochrony środków,
o których mowa w ust. 1 lub 2, uczestnikowi systemu ochrony przysługuje odwołanie
do organu nadzorującego system ochrony. Odwołanie wnosi się w terminie 7 dni od
dnia doręczenia uchwały organu zarządzającego systemem ochrony.
8. Organ nadzorujący system ochrony jest obowiązany rozpatrzyć odwołanie
w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania. Wniesienie odwołania nie wstrzymuje
wykonania środków, o których mowa w ust. 1 lub 2, chyba że organ zarządzający
systemem ochrony postanowi inaczej.
9. Organ zarządzający systemem ochrony niezwłocznie informuje Komisję
Nadzoru Finansowego o zastosowaniu wobec uczestników systemu ochrony środków,
o których mowa w ust. 13.

Art. 22k. Organ zarządzający systemem ochrony sporządza, według stanu na
koniec każdego kwartału, sprawozdanie o zastosowaniu środków, o których mowa
w art. 22j ust. 13, oraz przekazuje je niezwłocznie do Komisji Nadzoru Finansowego.

Art. 22l. Organ nadzorujący system ochrony, na wniosek organu zarządzającego
systemem ochrony, jeżeli jest to niezbędne do przywrócenia właściwego
funkcjonowania systemu ochrony, po uprzednim zawiadomieniu Komisji Nadzoru
Finansowego, może wystąpić do zarządu uczestnika systemu ochrony o zwołanie,
w terminie określonym w statucie, walnego zgromadzenia lub zebrania
przedstawicieli w celu ustalenia sytuacji finansowej tego uczestnika, podjęcia uchwał
o sposobie pozyskania środków w celu zwrotu pożyczki oraz utworzeniu rezerwy na
pokrycie środków wypłaconych z funduszu pomocowego, o którym mowa w art. 22g
ust. 1. Uchwały, o których mowa w zdaniu pierwszym, przedstawia się organowi
zarządzającemu systemem ochrony. Jeżeli zarząd uczestnika systemu ochrony nie zwoła walnego zgromadzenia lub zebrania przedstawicieli, może być ono zwołane przez organ zarządzający systemem ochrony. Koszty zwołania i odbycia walnego
zgromadzenia obciążają tego uczestnika systemu ochrony.

Art. 22m. W przypadku zwołania walnego zgromadzenia lub zebrania
przedstawicieli na podstawie art. 22l, organ nadzorujący system ochrony nie może
wypowiedzieć umowy systemu ochrony uczestnikowi tego systemu, chyba że
uczestnik ten rażąco narusza przepisy prawa lub postanowienia umowy systemu
ochrony. Organ nadzorujący system ochrony może, do końca okresu wypowiedzenia,
cofnąć oświadczenie o wypowiedzeniu, o ile uczestnik systemu ochrony zaprzestanie
dokonywania takich naruszeń.

Art. 22n. 1. Funkcjonowanie systemu ochrony podlega nadzorowi bankowemu
sprawowanemu przez Komisję Nadzoru Finansowego w zakresie i na zasadach
określonych w przepisach niniejszego rozdziału oraz w ustawie z dnia 21 lipca 2006 r.
o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 180).
2. Czynności podejmowane w ramach nadzoru, o którym mowa w ust. 1,
polegają w szczególności na:
1) dokonywaniu oceny sytuacji finansowej systemu ochrony, w tym badaniu
wypłacalności, jakości aktywów, płynności płatniczej i wyniku finansowego;
2) badaniu jakości systemu zarządzania, w szczególności systemu zarządzania
ryzykiem oraz systemu kontroli wewnętrznej;
3) badaniu udzielanych kredytów, pożyczek pieniężnych, akredytyw, linii
płynnościowych, gwarancji bankowych i poręczeń, obejmowanych
pomocowych instrumentów kapitałowych oraz emitowanych bankowych
papierów wartościowych oraz innych instrumentów w zakresie ich zgodności
z przepisami;
4) badaniu zabezpieczenia oraz terminowości spłaty kredytów i pożyczek
pieniężnych;
5) badaniu sposobu monitorowania przez organy systemu ochrony przestrzegania
przez uczestników tego systemu określonych przez Komisję Nadzoru
Finansowego norm dopuszczalnego ryzyka w działalności banków oraz
zarządzania ryzykiem prowadzonej działalności, w tym jego dostosowania do rodzaju i skali działalności banków oraz systemu procesu identyfikacji i monitorowania ryzyka oraz sprawozdawania o ryzyku;
6) dokonywaniu przeglądu realizacji celów systemu ochrony oraz przestrzegania
postanowień umowy systemu ochrony i statutu.
3. Czynności kontrolne podejmowane przez pracowników Urzędu Komisji
Nadzoru Finansowego są wykonywane po okazaniu legitymacji służbowej oraz
doręczeniu upoważnienia wydanego przez Komisję Nadzoru Finansowego.
4. Komisja Nadzoru Finansowego może, w ramach sprawowanego nadzoru,
zalecić jednostce zarządzającej albo bankowi zrzeszającemu:
1) podjęcie środków koniecznych do przywrócenia płynności płatniczej systemu
ochrony;
2) zwiększenie funduszu pomocowego;
3) zaniechanie określonych form reklamy;
4) opracowanie i stosowanie procedur, które zapewnią utrzymywanie, bieżące
szacowanie i przegląd kapitału wewnętrznego przez uczestników systemu
ochrony oraz funkcjonowanie systemu zarządzania systemem ochrony;
5) ograniczenie ryzyka występującego w działalności systemu ochrony.
5. W przypadku stwierdzenia, że organy systemu ochrony nie realizują zaleceń
określonych w ust. 4, a także gdy ich działalność jest wykonywana z naruszeniem
prawa, umowy systemu ochrony lub statutu, lub stwarza zagrożenie dla interesów
uczestników systemu ochrony, Komisja Nadzoru Finansowego może:
1) wystąpić do właściwego organu z wnioskiem o odwołanie albo odwołać prezesa,
wiceprezesa lub innego członka organu zarządzającego systemem ochrony
odpowiedzialnego za stwierdzone nieprawidłowości;
2) zawiesić w czynnościach członków organu zarządzającego systemem ochrony
do czasu podjęcia uchwały w sprawie wniosku o ich odwołanie przez
odpowiedni organ na najbliższym posiedzeniu; zawieszenie w czynnościach
polega na wyłączeniu z podejmowania decyzji;
3) uchylić decyzję o uznaniu systemu ochrony.
6. Komisja Nadzoru Finansowego może zawiesić w czynnościach członka
organu zarządzającego systemem ochrony w przypadku:
1) przedstawienia mu zarzutów w postępowaniu karnym lub w postępowaniu
w sprawie o przestępstwo skarbowe;
2) spowodowania znacznych strat majątkowych w tym systemie.
7. Komisja Nadzoru Finansowego odwołuje członka organu zarządzającego
systemem ochrony w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 22b ust. 3
pkt 13 ustawy – Prawo bankowe.

Art. 22o. 1. Bank zrzeszający oraz zrzeszone z nim banki spółdzielcze mogą
utworzyć zrzeszenie zintegrowane na podstawie umowy zrzeszenia zintegrowanego.
Banki, które utworzyły zrzeszenie zintegrowane, są jego uczestnikami. Uczestnikami
zrzeszenia zintegrowanego są również banki zrzeszające i banki spółdzielcze, które
przystąpią do zrzeszenia zintegrowanego po jego utworzeniu.
2. Umowa zrzeszenia może zostać przekształcona w umowę zrzeszenia
zintegrowanego, jeżeli określa co najmniej:
1) sposób tworzenia i funkcjonowania systemu pomocowego zapewniającego
płynność (mechanizm wsparcia płynności) i wypłacalność (system wsparcia
wypłacalności) uczestników zrzeszenia;
2) zasady prowadzenia kontroli i monitoringu sytuacji ekonomiczno-finansowej
uczestników zrzeszenia, zgodności ich działalności z przepisami prawa,
postanowieniami umowy zrzeszenia i statutami uczestników.
3. Uczestniczenie w zrzeszeniu zintegrowanym i wystąpienie z niego wymagają
w banku spółdzielczym zgody walnego zgromadzenia albo zebrania przedstawicieli,
a w banku zrzeszającym – zgody walnego zgromadzenia.
4. Banki, o których mowa w ust. 1, zawierają umowę zrzeszenia zintegrowanego
według projektu dla danego zrzeszenia zintegrowanego zatwierdzonego przez
Komisję Nadzoru Finansowego. Bank zrzeszający przedstawia Komisji Nadzoru
Finansowego projekt umowy zrzeszenia zintegrowanego z wnioskiem o jego
zatwierdzenie oraz uznanie zrzeszenia zintegrowanego. Stroną postępowania jest
wyłącznie ten bank.
5. Komisja Nadzoru Finansowego wydaje decyzje w sprawie zatwierdzenia
projektu umowy zrzeszenia zintegrowanego, o którym mowa w ust. 4, oraz uznania
zrzeszenia zintegrowanego, w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania projektu
umowy zrzeszenia zintegrowanego. W przypadku wydania decyzji o uznaniu zrzeszenia zintegrowanego Komisja Nadzoru Finansowego, na wniosek banku zrzeszającego, wydaje decyzję w sprawie stosowania w zrzeszeniu zintegrowanym
niższego wskaźnika wypływów, zgodnie z art. 29 rozporządzenia delegowanego
nr 2015/61, oraz wyższego wskaźnika wpływów, zgodnie z art. 34 tego
rozporządzenia.
6. Komisja Nadzoru Finansowego odmawia zatwierdzenia projektu umowy
zrzeszenia zintegrowanego, o którym mowa w ust. 4, i uznania zrzeszenia
zintegrowanego, jeżeli projektowana umowa zrzeszenia zintegrowanego naruszałaby
przepisy prawa, interesy uczestników zrzeszenia zintegrowanego, nie zapewniałaby
bezpieczeństwa środków gromadzonych u uczestników zrzeszenia zintegrowanego
lub nie byłyby spełnione warunki określone w art. 422 ust. 8 rozporządzenia
nr 575/2013 oraz art. 29 i 34 rozporządzenia delegowanego nr 2015/61.
7. Decyzja o zatwierdzeniu projektu umowy zrzeszenia zintegrowanego,
o którym mowa w ust. 4, oraz o uznaniu zrzeszenia zintegrowanego może określić
dodatkowe warunki, których spełnienie zapewni bezpieczeństwo funkcjonowania
zrzeszenia zintegrowanego. Komisja Nadzoru Finansowego może określić termin,
w jakim decyzja wygaśnie, jeżeli warunki te nie zostaną spełnione.
8. W przypadku gdy funkcjonowanie zrzeszenia zintegrowanego narusza
przepisy prawa, zagraża interesom jego uczestników, nie zapewnia bezpieczeństwa
środków gromadzonych u uczestników zrzeszenia zintegrowanego, jest niezgodne
z umową zrzeszenia zintegrowanego, lub w przypadku niespełnienia warunków
określonych w art. 422 ust. 8 rozporządzenia nr 575/2013 oraz art. 29
i 34 rozporządzenia delegowanego nr 2015/61 Komisja Nadzoru Finansowego może
uchylić decyzję o uznaniu zrzeszenia zintegrowanego.
9. Uchylenie decyzji o uznaniu zrzeszenia zintegrowanego może nastąpić
również w razie stwierdzenia, że:
1) zrzeszenie zintegrowane przestało spełniać warunki określone w decyzji;
2) decyzja o uznaniu zrzeszenia zintegrowanego została wydana na podstawie
fałszywych dokumentów, nieprawdziwych oświadczeń lub wskutek innych
działań sprzecznych z prawem;
3) zrzeszenie zintegrowane przez okres dłuższy niż określony w decyzji nie
funkcjonuje zgodnie z umową zrzeszenia zintegrowanego.
10. Zmiana umowy zrzeszenia zintegrowanego wymaga zmiany zatwierdzonego
projektu umowy zrzeszenia zintegrowanego. Przepisy ust. 47 stosuje się
odpowiednio.
11. W przypadku uchylenia przez Komisję Nadzoru Finansowego decyzji
o uznaniu zrzeszenia zintegrowanego, jeżeli są spełnione wymogi określone w art. 16,
dotychczasowi uczestnicy zrzeszenia zintegrowanego są zrzeszeni na podstawie
obowiązującej ich umowy zrzeszenia.
12. W zrzeszeniu, w którym zostało utworzone zrzeszenie zintegrowane,
dotychczasowa umowa zrzeszenia w odniesieniu do banków, które nie przystąpiły do
zrzeszenia zintegrowanego, wygasa w terminie 36 miesięcy od dnia zawarcia umowy
zrzeszenia zintegrowanego.

Art. 22p. 1. Organami zrzeszenia zintegrowanego są zgromadzenie prezesów
i rada zrzeszenia.
2. Umowa zrzeszenia zintegrowanego może przewidywać powołanie organów
innych niż wymienione w ust. 1.
3. Szczegółowy zakres i sposób działania organów zrzeszenia zintegrowanego,
w tym tryb zwoływania posiedzeń oraz sposób i warunki podejmowania uchwał, czas
trwania ich kadencji, liczbę oraz zasady powoływania i odwoływania członków
organów oraz zakres ich niezbędnych kwalifikacji określa umowa zrzeszenia
zintegrowanego.

Art. 22q. 1. Mechanizm wsparcia płynności w zrzeszeniu zintegrowanym
obejmuje w szczególności obowiązek utrzymywania przez bank spółdzielczy w banku
zrzeszającym depozytów w określonej wysokości, służących zabezpieczeniu
płynności zrzeszonych z nim banków spółdzielczych oraz banku zrzeszającego
(depozyty obowiązkowe).
2. Wysokość depozytów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, podstawę, terminy
i częstotliwość ich naliczania oraz oprocentowanie określa umowa zrzeszenia
zintegrowanego.

Art. 22r. Szczegółowe zasady tworzenia mechanizmu wsparcia płynności oraz
zasady zarządzania takim mechanizmem określa umowa zrzeszenia zintegrowanego.

Art. 22s. 1. W banku zrzeszającym tworzy się fundusz pomocowy w celu
zapewnienia środków na finansowanie zadań zrzeszenia zintegrowanego w zakresie pomocy finansowej dla uczestników zrzeszenia zintegrowanego mającej na celu poprawę ich wypłacalności i zapobieżenie upadłości.
2. Fundusz pomocowy jest tworzony z wpłat uczestników zrzeszenia
zintegrowanego wnoszonych w wysokości i na zasadach określonych w umowie
zrzeszenia zintegrowanego, a także z innych źródeł przewidzianych w tej umowie.
3. Szczegółowe zasady zarządzania funduszem pomocowym określa umowa
zrzeszenia zintegrowanego.
4. Pomoc udzielana uczestnikom zrzeszenia zintegrowanego z funduszu
pomocowego może mieć formę pożyczki. Umowa zrzeszenia zintegrowanego może
przewidywać, że pomoc jest udzielana także w innych formach, w szczególności
obowiązkowych wzajemnych gwarancji, regwarancji i poręczeń.

Art. 22t. Zasady korzystania przez uczestników zrzeszenia zintegrowanego
z mechanizmu wsparcia płynności i ze środków funduszu pomocowego oraz nadzór
nad ich wykorzystaniem określa umowa zrzeszenia zintegrowanego.

Art. 22u. Umowa zrzeszenia zintegrowanego może określać zakres
odpowiedzialności uczestnika zrzeszenia zintegrowanego za zobowiązania
wynikające z gwarantowania płynności i wypłacalności innych uczestników
zrzeszenia zintegrowanego. Zakres odpowiedzialności nie może przekroczyć udziału
uczestnika zrzeszenia zintegrowanego w środkach zgromadzonych w funduszu
pomocowym.

Art. 22v. 1. Zasady kontroli działalności uczestników zrzeszenia
zintegrowanego, obowiązki uczestników zrzeszenia zintegrowanego związane
z kontrolą, w tym obowiązki informacyjne, określa umowa zrzeszenia
zintegrowanego.
2. Bank zrzeszający sporządza, według stanu na koniec każdego kwartału,
informację o zrzeszeniu zintegrowanym oraz przekazuje ją niezwłocznie do Komisji
Nadzoru Finansowego. Informacja o zrzeszeniu zintegrowanym obejmuje: raport
dotyczący ryzyka zrzeszenia zintegrowanego, bilans, rachunek zysków i strat,
informację o środkach zgromadzonych w funduszu pomocowym i ich wykorzystaniu
oraz sprawozdanie z działalności kontroli wewnętrznej w tym zrzeszeniu.

Art. 22w. 1. Bank spółdzielczy może wypowiedzieć umowę zrzeszenia
zintegrowanego z zachowaniem określonego w tej umowie okresu wypowiedzenia
wynoszącego od 18 do 24 miesięcy.
2. Umowa zrzeszenia zintegrowanego określa sposób i terminy rozliczenia
wzajemnych zobowiązań w wypadku wypowiedzenia umowy na podstawie ust. 1.
Art. 33. 1. Nieprzekazane przez BGŻ S.A. obligacje restrukturyzacyjne serii D
na rzecz banków, o których mowa w art. 39 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji banków
spółdzielczych i Banku Gospodarki Żywnościowej oraz o zmianie niektórych ustaw,
oraz obligacje przekazane na rzecz tych banków, które nie zostały wykorzystane,
zgodnie z ich przeznaczeniem, na restrukturyzację wierzytelności zrzeszonych
banków spółdzielczych, podlegają, z zastrzeżeniem ust. 4, z dniem wejścia w życie
ustawy umorzeniu. Środki pieniężne o wartości odpowiadającej środkom otrzymanym
przez banki z tytułu obligacji, które zostają umorzone, przeznacza się na udzielanie
pomocy finansowej wspierającej procesy łączenia banków spółdzielczych oraz realizowane w tych bankach przedsięwzięcia inwestycyjne, o których mowa w art. 35 ust. 3.
2. Środki pieniężne, o których mowa w ust. 1, podlegają przekazaniu do
Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie
ustawy.
3. Przepis ust. 1 ma odpowiednie zastosowanie do otrzymanych przez BGŻ S.A.
obligacji restrukturyzacyjnych serii D, w części stanowiącej równowartość
nieprzekazanej w formie wkładów niepieniężnych na rzecz banków, wymienionych
w ust. 1, części majątku BGŻ S.A.
4. W przypadku odstąpienia przez bank zrzeszający od restrukturyzacji
wierzytelności banku spółdzielczego, prowadzonej przy wykorzystaniu obligacji
restrukturyzacyjnych serii D, umorzeniu podlegają również obligacje przeznaczone na
restrukturyzacje tych wierzytelności, od których prowadzenia bank zrzeszający
odstąpił. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio, z tym że za dzień umorzenia
obligacji przyjmuje się dzień odstąpienia przez bank zrzeszający od restrukturyzacji
wierzytelności.
5. Umorzeniu nie podlegają obligacje przekazane na zwiększenie kapitału
rezerwowego banków, o których mowa w ust. 1.
6. Minister właściwy do spraw finansów publicznych w terminie 30 dni od dnia
wejścia w życie ustawy, w drodze rozporządzenia, określi warunki i tryb rozliczenia
podlegających umorzeniu niewykorzystanych obligacji restrukturyzacyjnych serii D,
podając:
1) liczbę obligacji przekazanych do banków regionalnych i depozytu BGŻ S.A.
oraz obligacji posiadanych przez BGŻ S.A., o których mowa w ust. 1, 3 i 4, na
podstawie informacji uzyskanych od tych banków;
2) kwoty środków podlegających przekazaniu do Bankowego Funduszu
Gwarancyjnego z tytułu dokonanych przez budżet państwa wypłat rat
kapitałowych i odsetek od obligacji określonych w pkt 1, od dnia emisji do dnia
ich umorzenia.
Art. 35. 1. Środki pieniężne zgromadzone na funduszu restrukturyzacji banków
spółdzielczych Bankowy Fundusz Gwarancyjny może przeznaczyć na udzielanie
bankom spółdzielczym lub bankom zrzeszającym, w których nie występuje
niebezpieczeństwo niewypłacalności, zwrotnej pomocy finansowej.
2. Pomoc finansowa, o której mowa w ust. 1, jest udzielana, jeżeli w ocenie
Bankowego Funduszu Gwarancyjnego sytuacja banku spółdzielczego lub banku
zrzeszającego pozwala na uznanie, że nie ma zagrożenia spłaty pożyczki, a bank ten
ustanowi odpowiednie prawne zabezpieczenia wierzytelności Bankowego Funduszu
Gwarancyjnego.
3. Pomoc finansowa, o której mowa w ust. 1, może być udzielona bankowi
spółdzielczemu na finansowanie:
1) nabycia akcji banku zrzeszającego;
2) poniesionych lub planowanych wydatków związanych z łączeniem się banków
spółdzielczych, mającym na celu zwiększenie bezpieczeństwa gromadzonych
środków pieniężnych lub poprawę albo ujednolicenie standardów obsługi
klientów, w szczególności na:
a) nabycie lub modyfikację programów lub sprzętu informatycznego,
b) rozwój lub ujednolicenie technologii bankowej,
c) modyfikację procedur finansowo-księgowych,
d) rozwój lub unifikację produktów i usług bankowych;
3) planowanych wydatków o charakterze inwestycyjnym, o których mowa w pkt 2;
4) poniesionych lub planowanych wydatków związanych z tworzeniem lub
przystąpieniem do systemu ochrony albo zrzeszenia zintegrowanego.
4. Pomoc finansowa, o której mowa w ust. 1, może być udzielona bankowi
zrzeszającemu na finansowanie poniesionych lub planowanych wydatków związanych
z tworzeniem lub przystąpieniem do systemu ochrony albo zrzeszenia zintegrowanego.
5. Należności i wierzytelności przypadające Bankowemu Funduszowi
Gwarancyjnemu w ramach zwrotnej pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1,
mogą być umarzane w całości lub w części w przypadkach uzasadnionych interesem
publicznym lub mających wpływ na zwiększenie stabilności finansowej.
6. Rada Bankowego Funduszu Gwarancyjnego może, w drodze uchwały,
umorzyć w całości lub w części należności i wierzytelności z tytułu zwrotnej pomocy
finansowej, o której mowa w ust. 1. Uchwała zawiera uzasadnienie określające
przesłanki umorzenia tych należności oraz wskazuje grupę podmiotów, których
dotyczy to umorzenie.
7. Umorzenie, o którym mowa w ust. 6, stanowi pomoc de minimis udzielaną na
zasadach określonych w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia
2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii
Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 1).

Art. 35a. 1. Na wniosek banku zrzeszającego albo innego podmiotu działającego
w imieniu uczestników systemu ochrony albo zrzeszenia zintegrowanego, Bankowy
Fundusz Gwarancyjny przekazuje do tego systemu albo zrzeszenia środki pieniężne
zgromadzone na funduszu restrukturyzacji banków spółdzielczych w wysokości
wartości tego funduszu do wykorzystania, proporcjonalnie do udziału sumy
bilansowej banków spółdzielczych tworzących system ochrony albo zrzeszenie
zintegrowane w sumie bilansowej wszystkich banków spółdzielczych według stanu na
dzień 31 grudnia 2014 r.
2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, bank zrzeszający albo inny podmiot
działający w imieniu uczestników systemu ochrony albo zrzeszenia zintegrowanego,
dołącza informację o wydaniu przez Komisję Nadzoru Finansowego decyzji o uznaniu
systemu ochrony albo decyzji o uznaniu zrzeszenia zintegrowanego, a także
informację o uczestnikach systemu ochrony albo zrzeszenia zintegrowanego.
3. W przypadku przekazania środków na podstawie ust. 1, Bankowy Fundusz
Gwarancyjny przekazuje również środki zgromadzone na funduszu restrukturyzacji
banków spółdzielczych pochodzące ze spłat rat kapitałowych pożyczek dokonanych
w danym roku kalendarzowym, począwszy od dnia następującego po dniu przekazania
środków na podstawie ust. 1, nie później niż w terminie 30 dni od dnia uzyskania
informacji o uczestnikach systemu ochrony albo zrzeszenia zintegrowanego według
stanu na dzień 31 grudnia danego roku, proporcjonalnie do udziału sumy bilansowej
banków spółdzielczych tworzących system ochrony albo zrzeszenie zintegrowane
w sumie bilansowej wszystkich banków spółdzielczych według stanu na dzień
31 grudnia 2014 r.
4. Informację, o której mowa w ust. 3, bank zrzeszający albo inny podmiot
działający w imieniu uczestników systemu ochrony albo zrzeszenia zintegrowanego,
przekazuje Bankowemu Funduszowi Gwarancyjnemu do dnia 10 stycznia każdego
roku następującego po roku, w którym przekazano środki na podstawie ust. 1.
5. Przekazanie środków, o którym mowa w ust. 1 i 3, następuje w okresie
obowiązywania pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zgodności wsparcia ze
wspólnym rynkiem.
6. Przekazanie środków, o którym mowa w ust. 1, następuje nie później niż
w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji, o której mowa w ust. 5.
7. Przekazane środki przeznacza się w całości na tworzenie funduszy
pomocowych, o których mowa w art. 22g ust. 1 i art. 22s ust. 1.
8. Fundusz restrukturyzacji banków spółdzielczych zostaje zlikwidowany
z dniem przekazania całości zgromadzonych na nim środków, jednak nie później niż
do dnia 31 grudnia 2021 r.
9. Zobowiązania Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z tytułu likwidacji
funduszu restrukturyzacji banków spółdzielczych, które nie zostaną zrealizowane do
dnia 31 grudnia 2021 r., ulegają umorzeniu.
10. Środki zgromadzone na funduszu restrukturyzacji banków spółdzielczych
w dniu 31 grudnia 2021 r. oraz środki pochodzące ze spłat rat kapitałowych pożyczek
dokonywanych po dniu 31 grudnia 2021 r. stanowią źródło finansowania Bankowego
Funduszu Gwarancyjnego w rozumieniu art. 270 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r.
o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz
przymusowej restrukturyzacji.