Uchwalenie: Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach
Wejscie w życie: 28 sierpnia 1997
Ostatnia Zmiana:
Ustawa o bibliotekach
Art. 6. 1. Zbiory bibliotek mające wyjątkową wartość i znaczenie dla
dziedzictwa narodowego stanowią, w całości lub części, narodowy zasób biblioteczny.
2. Narodowy zasób biblioteczny podlega szczególnej ochronie.
2a. Przy ministrze właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa
narodowego działa Rada do Spraw Narodowego Zasobu Bibliotecznego. Do zakresu
działania Rady, jako organu opiniodawczo-doradczego w sprawach narodowego
zasobu bibliotecznego, należy w szczególności:
1) opiniowanie wniosków organizatorów bibliotek o włączenie ich zbiorów do
narodowego zasobu bibliotecznego oraz przedstawianie ministrowi propozycji
dotyczących zatwierdzenia tych wniosków;
2) opiniowanie systemu informacji o narodowym zasobie bibliotecznym;
3) opracowywanie i przyjmowanie planów pracy dotyczących narodowego zasobu
bibliotecznego.
2b. Rada do Spraw Narodowego Zasobu Bibliotecznego liczy 10 członków.
Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego powołuje
w skład Rady na okres 4 lat:
1) po jednym przedstawicielu: ministra właściwego do spraw oświaty
i wychowania, ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki,
ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego,
Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych, Biblioteki Narodowej,
Biblioteki Jagiellońskiej, Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich,
Polskiej Akademii Nauk i Krajowej Rady Bibliotecznej;
2) dyrektora Biblioteki Narodowej jako przewodniczącego Rady.
2c. Szczegółowy tryb pracy Rady do Spraw Narodowego Zasobu Bibliotecznego
określa regulamin nadany, w drodze zarządzenia, przez ministra właściwego do spraw
kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.
3. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego
określi, w drodze rozporządzenia, kryteria zaliczania zbiorów do narodowego zasobu
bibliotecznego, a także wykaz bibliotek, które posiadają zbiory zaliczane do
narodowego zasobu bibliotecznego, określi organizację tego zasobu oraz zasady
i zakres jego szczególnej ochrony, uwzględniając charakter historyczny zbiorów
i charakter edukacyjny bibliotek włączonych do wykazu.

Art. 6a. 1. Materiały biblioteczne wchodzące w skład narodowego zasobu
bibliotecznego, które nie stanowią zabytków w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia
23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2018 r.
poz. 2067 i 2245 oraz z 2019 r. poz. 730), nie mogą być wywożone za granicę na stałe,
z wyjątkiem przypadków określonych w art. 26 i art. 42 ustawy z dnia 25 maja 2017 r.
o restytucji narodowych dóbr kultury (Dz. U. poz. 1086 oraz z 2018 r. poz. 770), gdy
wywóz odbywa się w wykonaniu prawomocnego wyroku nakazującego zwrot
zagranicznego narodowego dobra kultury, o którym mowa w art. 18 ust. 1 tej ustawy,
na terytorium państwa Unii Europejskiej albo na podstawie pozwoleń, o których
mowa w art. 39 ust. 1 lub art. 43 ust. 1 tej ustawy.
2. Materiały biblioteczne wchodzące w skład narodowego zasobu
bibliotecznego, które nie stanowią zabytków w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia
23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, mogą być czasowo
wywożone za granicę po uzyskaniu:
1) jednorazowego pozwolenia na czasowy wywóz materiału bibliotecznego za
granicę albo
2) wielokrotnego pozwolenia indywidualnego na czasowy wywóz materiału
bibliotecznego za granicę, albo
3) wielokrotnego pozwolenia ogólnego na czasowy wywóz materiału
bibliotecznego za granicę.
3. Pozwolenia, o których mowa w ust. 2, wydaje Dyrektor Biblioteki Narodowej.
4. Do pozwoleń, o których mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy
art. 5357 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
5. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego
określi, w drodze rozporządzenia:
1) zakres danych, które zawierają wnioski o wydanie pozwoleń, o których mowa
w ust. 2,
2) dokumenty dołączane do wniosków, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2,
3) wzory pozwoleń, o których mowa w ust. 2
– uwzględniając potrzebę zapewnienia skutecznej identyfikacji materiałów
bibliotecznych, o których mowa w ust. 2, oraz wskazania we wniosku o wydanie
pozwolenia, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, imienia i nazwiska przynajmniej 2 osób
uprawnionych do podpisania wykazu wywożonych materiałów bibliotecznych
dołączanego do tego pozwolenia.
Art. 7. 1. Krajowa Rada Biblioteczna, zwana dalej „Radą”, działa przy ministrze
właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.
2. Do zadań Rady należy w szczególności:
1) opiniowanie aktów prawnych dotyczących bibliotek;
2) koordynowanie ogólnokrajowych przedsięwzięć bibliotecznych;
3) stymulowanie rozwoju najważniejszych kierunków polskiego bibliotekarstwa;
4) opiniowanie działań i inicjatyw istotnych dla rozwoju bibliotek;
5) okresowa ocena działalności bibliotek i skuteczności polityki bibliotecznej;
6) przedstawianie opinii w sprawie połączenia biblioteki z instytucją kultury
niebędącą biblioteką.
3. W skład Rady powoływani są: dyrektor Biblioteki Narodowej, dyrektor
Biblioteki Jagiellońskiej, czterej przedstawiciele bibliotek publicznych wskazani
przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego,
czterej przedstawiciele bibliotek szkolnych, pedagogicznych i naukowych wskazani
przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, dwaj przedstawiciele
środowisk naukowych wskazani przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa
wyższego i nauki oraz trzej przedstawiciele środowisk bibliotekarskich i twórczych.
4. Członków Rady powołuje minister właściwy do spraw kultury i ochrony
dziedzictwa narodowego na okres pięciu lat.
5. Rada ze swojego grona wybiera przewodniczącego Rady.
6. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego może
odwołać członka Rady przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 4, jeżeli nie
uczestniczy on w pracach Rady.
7. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego
określa, w drodze rozporządzenia, organizację i tryb działania Rady, uwzględniając
sposób powoływania przewodniczącego Rady oraz jej sprawną obsługę
administracyjną.
Art. 20. 1. Do zadań wojewódzkiej biblioteki publicznej należy:
1) gromadzenie, opracowywanie i udostępnianie materiałów bibliotecznych
służących obsłudze potrzeb informacyjnych, edukacyjnych
i samokształceniowych, zwłaszcza dotyczących wiedzy o własnym regionie oraz
dokumentujących jego dorobek kulturalny, naukowy i gospodarczy;
2) pełnienie funkcji ośrodka informacji biblioteczno-bibliograficznego,
organizowanie obiegu wypożyczeń międzybibliotecznych, opracowywanie
i publikowanie bibliografii regionalnych, a także innych materiałów
informacyjnych o charakterze regionalnym;
3) badanie stanu i stopnia zaspokajania potrzeb użytkowników, analizowanie stanu,
organizacji i rozmieszczenia bibliotek oraz formułowanie i przedstawianie
organizatorom propozycji zmian w tym zakresie;
4) udzielanie bibliotekom pomocy instrukcyjno-metodycznej i szkoleniowej;
5) sprawowanie nadzoru merytorycznego w zakresie realizacji przez powiatowe
i gminne biblioteki publiczne zadań określonych w art. 27 ust. 5.
2. Biblioteka publiczna, której organizatorem jest powiat lub miasto na prawach
powiatu, działająca w mieście będącym siedzibą samorządu województwa, może
wykonywać zadania, o których mowa w ust. 1, na podstawie porozumienia zarządu
województwa z organem wykonawczym powiatu lub miasta na prawach powiatu.
Porozumienie w szczególności określa wielkość środków finansowych, które wnoszą
strony porozumienia, niezbędnych do prowadzenia działalności przez bibliotekę.

Art. 20a. 1. Powiatowa biblioteka publiczna realizuje odpowiednio zadania
określone w art. 20 w ust. 1 w pkt 1, 2, 4 i 5 oraz współdziała z wojewódzką biblioteką
publiczną.
2. Biblioteka publiczna, której organizatorem jest gmina działająca w mieście
będącym siedzibą samorządu powiatowego, może wykonywać zadania, o których
mowa w ust. 1, na podstawie porozumienia zarządu powiatu z wójtem (burmistrzem,
prezydentem miasta). Porozumienie powinno zawierać ustalenia określone w art.
20 ust. 2.
Art. 27. 1. W celu prowadzenia jednolitej działalności bibliotecznej
i informacyjnej, umożliwiającej korzystanie z materiałów bibliotecznych i innych
źródeł informacji, tworzy się ogólnokrajową sieć biblioteczną, zwaną dalej „siecią
biblioteczną”.
2. W skład sieci bibliotecznej wchodzą biblioteki publiczne.
3. Biblioteki inne niż określone w ust. 2 mogą być włączone do sieci
bibliotecznej, na wniosek właściwego organizatora, decyzją ministra właściwego do
spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, który w uzgodnieniu z
organizatorem wskazuje jednostkę sprawującą nadzór merytoryczny w zakresie
realizacji zadań określonych w ust. 5. Decyzja o włączeniu do sieci bibliotecznej może
podlegać uchyleniu w razie naruszenia przez bibliotekę obowiązków wynikających
z przynależności do sieci bibliotecznej.
4. Ewidencję bibliotek wchodzących w skład sieci bibliotecznej prowadzi
Biblioteka Narodowa.
5. Biblioteki wchodzące w skład sieci bibliotecznej obowiązane są do
współdziałania w zakresie:
1) gromadzenia, opracowywania, przechowywania i udostępniania zbiorów;
2) sporządzania i rozpowszechniania informacji bibliograficznych
i dokumentacyjnych;
3) działalności naukowo-badawczej oraz dokształcania i doskonalenia
zawodowego pracowników bibliotek;
4) wymiany oraz przekazywania materiałów bibliotecznych i informacji.
6. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego
w porozumieniu z właściwymi ministrami określi, w drodze rozporządzenia, sposób
ewidencji materiałów bibliotecznych, mając na uwadze zapewnienie sprawnej
realizacji zadań bibliotek.