Wyrok - III SA/Kr 1739/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - z dnia 26 marca 2026
Teza
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji. Geodezja i kartografia, Klasyfikacja gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie WSA Bogusław Wolas WSA Maria Zawadzka Protokolant starszy referent Dominika Duda-Malik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 19 listopada 2025 r. znak IG-II.7513.18.2025.AM w przedmiocie odmowy ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzUchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji. Geodezja i kartografia, Klasyfikacja gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie WSA Bogusław Wolas WSA Maria Zawadzka Protokolant starszy referent Dominika Duda-Malik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 19 listopada 2025 r. znak IG-II.7513.18.2025.AM w przedmiocie odmowy ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyz
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
planowanie przestrzenne
Role w sprawie
Skarb Państwa
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
uczestnik
Data orzeczenia
26 marca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Przewodniczący
Bogusław Wolas
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (4)
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
UZASADNIENIE
Starosta Tatrzański decyzją z dnia 18 czerwca 2025 r. odmówił skarżącej (B. B.) ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów na działce ew. nr [...] o pow. 0,1982 ha obręb [...], gm. Z., oznaczonej jako LsV.Organ powołując się na treść art. 20 ust. 3a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 z późn. zm.) podał, że jak długo dany grunt w kategorii prawnej jest lasem, tak długo w ewidencji gruntów i budynków musi figurować jako grunt leśny. Natomiast zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a decyzję o tym, w stosunku do lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, podejmuje starosta (w miastach na prawach powiatu prezydent miasta) na wniosek właściciela lasu. Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie był fakt, że Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krakowie prowadzi postępowanie w sprawie wyłączenia z produkcji leśnej gruntu, stanowiącego część działki ewidencyjnej nr [...] obr. [...] w m. Z. niezgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, które nie zostało jeszcze zakończone. Zdaniem organu ani rodzaj roślinności, ani aktualny sposób gospodarowania na działce nie mógł stanowić podstawy do zmiany kategorii użytku leśnego na użytek rolny, ponieważ zgodnie z regulacją wynikającą z art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 567 z późn. zm.), lasem jest również grunt przejściowo pozbawiony roślinności leśnej. Ponadto organ wskazał też, na treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 6 czerwca 2024 r., II SA/Kr 100/24 – wydanego na skutek skargi B. B.W odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie:1/ przepisów prawa procesowego w tym m.in. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691) – dalej "k.p.a."- w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (w szczególności odmowa udzielenia uprawnionemu klasyfikatorowi zlecenia sporządzenia projektu ustalenia klasyfikacji gleby i brak jego oceny w oparciu o art. 80 k.p.a.), a w konsekwencji niezwarcie w motywach rozstrzygnięcia istotnych dla sprawy ustaleń i wniosków;2/ prawa materialnego tj. art. 20 ust. 3a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 13 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy o lasach przez ich błędną wykładnię polegającą na uzależnieniu przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntu leśnego od wcześniejszego uzyskania zgody starosty na zmianę lasu na użytek rolny, podczas gdy przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie jest zaktualizowanie zasobu geodezyjnego i kartograficznego w zakresie gleboznawczej klasyfikacji gruntu dla dz. ewid. nr [...] obr. [...] w Z. (ustalenie jego aktualnej i faktycznej gleboznawczej klasyfikacji), a nie m.in. uzyskanie zgody na przekształcenie lasu na inny rodzaj użytku gruntowego. W konsekwencji, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego nie można wykluczyć, że efektem gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działki ewid. nr [...] obr. [...] w Z. byłoby stwierdzenie przez klasyfikatora leśnego użytku tej działki oraz określenie konkretnego podszycia runa na gruncie leśnym.Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z 19 listopada 2025 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.Organ odwoławczy wyjaśnił, że dane ewidencyjne dotyczące użytków gruntowych i dane dotyczące klas gleboznawczych to dwa różne rodzaje danych, których pozyskanie odbywa się na podstawie odrębnych przepisów prawa (odpowiednio rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków i rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów) i tym samym w oparciu o różne procedury. Z punktu widzenia instytucji użytku gruntowego procedury klasyfikacji gruntów są wtórne względem ustaleń użytku gruntowego. W pierwszej kolejności ustala się użytek, a następnie przystępuje się do przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów na tym użytku.Zgodnie z treścią wniosku z 30 października 2024 r. intencją skarżącej było przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działki nr [...] położonej w obrębie [...], gmina Z. w związku "z trwałą zmianą sposobu użytkowania gruntu leśnego na grunty rolne. Przedmiot wniosku, tj. przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów został potwierdzony dodatkowo w treści wniesionego odwołania. Skarżąca zwróciła się zatem o przeprowadzenie procedury, która jest wtórna względem ustaleń użytku gruntowego, jednocześnie twierdząc, że nastąpiła trwała zmiana sposobu użytkowania gruntu leśnego na grunty rolne.Organ podał, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, do lasów zalicza się grunty określane jako las w ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Wskazał też na definicję lasu zawartą w art. 3 ustawy o lasach oraz podał, że w myśl art. 13 ust. 2 i ust. 3 wskazanej ustawy zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. W stosunku do lasów stanowiących własność Skarbu Państwa decyzję wydaje dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, na wniosek nadleśniczego natomiast w stosunku do lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa decyzję wydaje starosta na wniosek właściciela lasu.Organ podał, że zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami wprowadzanie do ewidencji gruntów i budynków jakichkolwiek zmian dotyczących gruntów stanowiących las winno odbywać się z uwzględnieniem przepisów o lasach, co oznacza, że jak długo użytek gruntowy ma charakter lasu w rozumieniu ustawy o lasach, tak długo może wyłącznie podlegać klasyfikacji jako grunt pod lasami (m.in. wyrok WSA w Krakowie z 28 października 2010 r. III SA/Kr 301/09, wyrok NSA z 5 maja 2016 r. sygn. I OSK 1927/14).Aby móc dokonać ustalenia (aktualizacji) gleboznawczej klasyfikacji gruntów,konieczne jest dokonanie zarówno ustaleń faktycznych (potwierdzających zmianę użytku gruntowego oraz jego klasę), jak i zbadanie podstaw prawnych, które umożliwiają przeprowadzenie takiej klasyfikacji.Obecnie w operacie ewidencyjnym dla działki nr [...] o powierzchni 0,1982 ha wykazany jest użytek gruntowy LsV. Jakkolwiek w toku prowadzonego postępowania Starosta Tatrzański nie przeprowadził oględzin nieruchomości, z załączonej do wniosku opinii dotyczącej opisu terenu działki nr [...] w tym opisu występującej na tej działce zieleni według stanu na dzień 28 września 2024 r. wynika, że "obecnie na całym terenie rozpatrywanej dz. ewid nr [...] z obr. [...] miasta Z., mimo aktualnej klasyfikacji LsV, nie występują jakiekolwiek drzewa lub krzewy. A teren tej działki jest użytkowany obecnie na różne potrzeby własne właścicieli tej działki". Ponadto w uzasadnieniu załączonego do wniosku odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 6 czerwca 2024 r. II SA/Kr 100/24, którym uchylono zarządzenie Starosty Tatrzańskiego nr 47/2025 z 14 października 2015 r. zatwierdzającego "Uproszczone Plany Urządzenia Lasu dla lasów należących do osób fizycznych i wspólnot gruntowych na terenie Gminy Kościelisko i gminy Miasto Zakopane położonych poza granicami TPN" w zakresie jakim dotyczy nieruchomości składającej się z działki nr [...] obr. [...] w Z., podano, że "Zgodnie z Atlasem do Uproszczonego Planu Urządzania Lasu na okres 1.01.2016 r. – 31.12.2015 r. obręb ewidencyjny [...] Gmina Z. Powiat Tatrzański nieruchomość Skarżącej składająca się z działki nr [...] (obr. ewid. [...]) nie sąsiaduje z żadną działką, która objęta jest Uproszczonym Planem. Jednocześnie nie budzi wątpliwości, że nieruchomość skarżącej w zakresie w jakim jest objęta Uproszczonym Planem nie ma obszaru co najmniej 10 ha, lecz ma powierzchnię ok. 0,29 ha. W konsekwencji nie można mówić, że wskazana działka stanowi czy to sama, czy wraz z innymi działkami zwarty kompleks leśny o obszarze co najmniej 10 ha. Bez znaczenia dla tej konkluzji jest okoliczność, że ewidencyjnie nieruchomość skarżącej stanowi zrąb (las do odnowienia), jak i okoliczność, że w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości ujawniony sposób korzystania do LS – Lasy (por. Dział I-O księgi wieczystej nr [...]). Samo bowiem ujęcie w ewidencji gruntów nieruchomości jako leśnej (jako zrąb) nie jest bowiem wystarczające do objęcia takiej nieruchomości Uproszczonym Planem. Konieczne jest bowiem jeszcze spełnienie przez nieruchomość warunku zwartego kompleksu leśnego o obszarze co najmniej 10 ha. Ten warunek jak wskazano powyżej, a co wynika bezpośrednio z treści Atlasu, nie został spełniony. To oznacza, że w świetle zapisów art. 6 pkt. 6) uLas oraz art. 19 ust. 2 i ust. 3 uLas nie było podstaw do objęcia wskazanej nieruchomości składającej się z działki nr [...] (obr. ewid. [...]) w Z. zaskarżonym Uproszczonym Planem Urządzenia Lasów (...)". "Niezależnie jednak od powyższego trzeba wskazać, że uchylenie zarządzenia w zaskarżonej części nie oznacza, że nieruchomość skarżącej nie ma charakteru leśnego, lecz jedynie, że ze względu na jej powierzchnię oraz fakt, że nie stanowi ona również z innymi nieruchomościami zwartego kompleksu leśnego o obszarze co najmniej 10 ha nie powinna być objęta uproszczonym planem urządzenia lasu".W tym też kontekście, w ocenie organu odwoławczego, za niezasadne należało przyjąć przedstawione w odwołaniu rozumowanie, zgodnie z którym, jeżeli dany teren nie jest ujęty w planie urządzenia lasu lub uproszczonym planie urządzenia lasu jako las, możliwa jest aktualizacja użytku gruntowego w innym postępowaniu ewidencyjnym, a kierunek tej zmiany uzależniony jest od stwierdzenia faktycznego sposobu użytkowania gruntu (w tym zaprzeczenia, że dany grunt stanowi las).Chociaż treścią wniosku inicjującego przedmiotowe postępowanie było zaktualizowanie operatu ewidencyjnego w zakresie gleboznawczej klasyfikacji gruntu dla działki ewid. nr [...] obr. [...] w Z., w związku z trwałą zmianą sposobu użytkowania gruntu leśnego na grunty rolne, a nie jak wskazano w odwołaniu m.in. uzyskanie zgody na przekształcenie lasu na inny rodzaj użytku, zgodzić się należy z organem I instancji, że przed podjęciem czynności gleboznawczej klasyfikacji gruntów, w stosunku do gruntów wykazanych w ewidencji gruntów i budynków jako las, które nie stanowią własności Skarbu Państwa, konieczne jest uzyskanie decyzji, wydawanej przez starostę na wniosek właściciela, w trybie art. 13 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, bądź decyzji o wyłączeniu gruntów leśnych z produkcji wydanej przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych.Organ ustalił tez, że Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Krakowie pod sygnaturą ZZ.224.2.36.2023 prowadzi postępowanie administracyjne z urzędu w sprawie wyłączenia z produkcji leśnej gruntu, stanowiącego część działki ewidencyjnej nr [...], niezgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Z informacji uzyskanych od Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krakowie, że w dniu 6 listopada 2025 r. wysłano do stron postępowania zawiadomienie o zgromadzonym materiale dowodowym przed wydaniem decyzji.Odnosząc się do motywu złożonego wniosku – tj. trwałej zmiany sposobu użytkowania gruntu leśnego na grunty rolne, organ odwoławczy za organem I instancji stwierdził trzeba, że ani rodzaj roślinności, ani aktualny sposób gospodarowania na działce nie może stanowić podstawy do zmiany kategorii użytku leśnego na użytek rolny, ponieważ zgodnie z regulacją wynikającą z art. 3 ustawy o lasach, lasem jest również grunt przejściowo pozbawiony roślinności leśnej.Nawet przeznaczenie gruntów leśnych na cele nieleśne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie zwalnia z obowiązku uzyskania w odniesieniu do określonych gruntów decyzji zezwalającej na ich wyłączenie z produkcji leśnej, co wynikało z art. 11 ust. 1 ustawy z 3 lutego 199 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 82), chociaż w omawianej sprawie działka nr [...] położona była na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 4.ZL (tereny lasów).Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzone w sprawie dokumenty, w świetle obowiązujących przepisów prawa, nie dają organowi prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków i jednocześnie gleboznawczą klasyfikację gruntów, podstaw do przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów (zgodnie z wnioskiem strony), w szczególności na tym etapie postępowania, bez wcześniejszego uwzględnienia przepisów szczególnych, to jest ustawy o lasach. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 3a Prawa geodezyjnego i kartograficznego ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów tej ustawy.W niniejszej sprawie dotychczas nie wydano decyzji w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji leśnej, a skarżąca nie przedłożyła decyzji zezwalającej na zmianę lasu na użytek rolny o której mowa w art. 13 ust. 2 ustawy o lasach. Oznacza to, że nawet jeśli na gruncie w chwili obecnej działka nie jest pokryta drzewostanem, lecz jest użytkowana rolniczo, to nadal stanowi grunt uznany w świetle obowiązujących norm prawnych jako las. Ustalenie użytku gruntowego innego niż las, a następnie przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntu będzie możliwe wyłącznie w przypadku udokumentowanej zmiany użytków gruntowych, tj. po uzyskaniu w trybie ustawy o lasach (art. 13 ust. 2 i 3) decyzji starosty zezwalającej na zmianę lasu na użytek rolny i dokonaniu faktycznej zmiany tego użytkowania w terenie (wyrok WSA w Warszawie VII SA/Wa 1259/22 z 8 września 2022 r.) lub przedłożeniu decyzji o wyłączeniu gruntów leśnych z produkcji wydanej przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych.Zatem powoływanie się skarżącej na zmiany o charakterze faktycznym na gruncie nie są wystarczającymi przesłankami ani do przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów, ani do zmiany leśnego użytku gruntowego na działce na użytek rolny, bez uzyskania wcześniejszej zgody Starosty wydanej w trybie art. 13 ust.2 ustawy o lasach. Powyższe stanowisko zostało potwierdzone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2023 r. I OSK 959/22.W skardze na powyższe decyzję skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.Skarżąca zarzuciła naruszenie:1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (w szczególności przez odmowę udzielenia uprawnionemu klasyfikatorowi zlecenia sporządzenia projektu ustalenia klasyfikacji gleby) brak jego oceny w oparciu o art. 80 k.p.a., a w konsekwencji niezawarcie w motywach rozstrzygnięcia istotnych dla sprawy ustaleń i wniosków;2) art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a. przez nieprawidłowe zastosowanie przez organ odwoławczy przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, skutkującego podważeniem zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej, a w szczególności uzasadnionego oczekiwania rzetelnego i merytorycznego rozpoznania sprawy;3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 104 § 2 k.p.a. w zw. art. 7d pkt 1 lit. a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przez nierozpoznanie istoty sprawy i bezpodstawną odmowę ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntu dla dz. ewid. Nr [...] obr. [...] w Z. - bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, które pozwoliłoby na merytoryczne orzeczenie co do istoty sprawy;4) art. 20 ust. 3a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 13 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy o lasach przez ich błędną wykładnię polegającą na uzależnieniu przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntu leśnego od wcześniejszego uzyskania zgody starosty na zmianę lasu na użytek rolny, podczas gdy przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie jest zaktualizowanie zasobu geodezyjnego i kartograficznego w zakresie gleboznawczej klasyfikacji gruntu dla dz. ewid. nr [...] obr. [...] w Z. (ustalenie jego aktualnej i faktycznej gleboznawczej klasyfikacji), a nie m.in. uzyskanie zgody na przekształcenie lasu na użytek rolny. W ocenie skarżącej, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego nie można było wykluczyć, że efektem gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działki ewid. Nr [...] obr. [...] w Z. byłoby stwierdzenie przez klasyfikatora leśnego użytku tej działki oraz określenie konkretnego typu podszycia runa na gruncie leśnym.W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskrzonej decyzji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.Skarga zasługiwała na uwzględnienie.W zapadłej sprawie skarżącej wyroku z 6 czerwca 2024 r., II SA/Kr 100/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, że działka skarżącej z uwagi na jej powierzchnię nie mogła zostać objęta uproszczonym planem urządzenia lasu dla lasów. Dodatkowo orzekający w ww. wyroku Sąd stwierdził wyraźnie, że: "Z tego względu też bez znaczenia dla tej sprawy jest podnoszona przez Starostę okoliczność, prowadzenia przez Regionalnego Dyrektora Lasów Państwowych w Krakowie postępowania w sprawie wyłączenia z produkcji leśnej gruntu".Wyrok ten nie został zaskarżony przez Starostę Tartrzańskiego, a więc ten sam organ, który w I instancji odmówił przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów.W konsekwencji skarżąca została postawiona przez ten sam organ, który w trybie procesowym nie skarżył swoich rozstrzygnięć w postępowaniu kasacyjnym, że wydana w sprawie decyzja odwoływała się do ustaleń sprzecznych z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. W praktyce bowiem, skoro uchylone zostało zarządzenie Starosty w części dotyczącej ww. działki skarżącej, to konsekwencją tego działania było otwarcie skarżącej drogi do ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów na tej działce – co słusznie w skardze określił pełnomocnik skarżącej "błędnym kołem".Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) – dalej "p.p.s.a."- orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd nie miał więc podstaw prawnych, aby orzekać wbrew stanowisku sądu administracyjnego wyrażonemu co do istotnej sprawy (zmiana planu urządzenia lasu) na tożsamej działce należącej do tej samej skarżącej. W orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie jednolicie przyjmuje się, że wskazane w ww. art. 170 p.p.s.a. związanie oznacza, że podmioty w nim wymienione muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu i w kolejnym postępowaniu, w którym pojawi się dana kwestia, nie może ona być już ponownie badana (por. wyrok NSA z 18 lutego 2026 r., III FSK 711/24). Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (wyrok NSA z 19 maja 1999 r., IV SA 2543/98. Co więcej komentatorzy wskazują, że jakkolwiek związanie prawomocnym wyrokiem wiąże tylko w danej sprawie, może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim w wyroku tym rozstrzygnięta została określona kwestia prawna, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie jako zagadnienie wstępne, czy też dalszy element kształtujący proces stosowania prawa przez sąd (zob. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 170 i powołany tam wyrok NSA z 24. Listopada 2020 r., II FSK 1014/19).Z tych to powodów Sąd uznał, że powoływanie się na konieczność zmiany planu urządzenia lasu lub też wyłączenia z produkcji leśnej – pozbawione było podstaw prawnych.W konsekwencji Sąd uznał, że zasadnie skarżąca powołała się na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 9 października 2024 r., III SA/Łd 422/24, w którym orzekający Sąd wskazywał, że jedną z podstawowych zasad dotyczących ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności wpisów, stąd też rejestr ewidencji gruntów i budynków ma być odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego i faktycznego dotyczącego gruntu, czy budynku. Stąd też dokonując wpisu w ewidencji gruntów i budynków, jak również dokonując aktualizacji istniejących wpisów, zarówno tych dotyczących stanu prawnego, jak i tych dotyczących danych faktycznych, które ujawniane są w ewidencji, podstawową zasadą, którą należy mieć na uwadze, jest zasada aktualności. Dlatego też w ewidencji gruntów i budynków nie dokonuje się wpisów, które nie mają waloru aktualności, czyli nie dokonuje się wpisów, które mają walor historyczny w oparciu o historyczne dokumenty, w sytuacji gdy na skutek zmiany okoliczności faktycznych, czy prawnych utraciły swoją aktualność. Procedura aktualizacji ewidencji gruntów i budynków ma charakter sformalizowany zarówno w zakresie zasad, jak i określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu.Podkreślić należy, że w operacie ewidencji gruntów należy ujawniać aktualny rodzaj użytku gruntowego istniejący na gruncie, stąd też istotne są aktualne ustalenia co do istniejącego rodzaju użytku gruntowego, a nie ustalenia dotyczące ujawnionych w przeszłości użytków. Należy zwrócić uwagę, że zawarta w ewidencji gruntów i budynków informacja dotycząca rodzaju użytków gruntowych i ich klas bonitacyjnych jest informacją, która dotyczy stanu faktycznego istniejącego na gruncie, który może ulegać zmianie, np. w wyniku czynności podejmowanych przez uprawniony podmiot czy samoistnie w wyniku zjawisk przyrodniczych.Obowiązujące aktualnie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. poz. 1246) stanowi w § 4 pkt 4, że z urzędu klasyfikację przeprowadza się na gruntach, na których starosta zarządził przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków albo okresowej weryfikacji danych ewidencyjnych – w przypadku zmiany użytków gruntowych na gruntach podlegających klasyfikacji. W myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów przeprowadzenie czynności klasyfikacyjnych w terenie obejmuje: 1) sporządzenie opisu fizjograficznego; 2) ustalenie zasięgu gruntów podlegających klasyfikacji; 3) badanie profili glebowych, w tym określenie uziarnienia w ich poszczególnych poziomach genetycznych oraz szczegółowe określenie na mapie ewidencyjnej miejsca przeprowadzania tych badań; 4) ustalenie rodzaju zbiorowisk roślinnych na łąkach trwałych i pastwiskach trwałych; 5) ustalenie typu siedliskowego lasu, jego drzewostanu, podszycia i runa na gruntach leśnych; 6) ustalenie rodzaju i gęstości zadrzewień i zakrzewień gruntów zadrzewionych i zakrzewionych; 7) zaliczenie gruntów do odpowiedniego typu, rodzaju i gatunku gleby, rodzaju użytku gruntowego oraz klasy bonitacyjnej; 8) ustalenie zasięgu konturów typów gleb oraz klas bonitacyjnych.Podkreślić również należy, na co wskazywała skarżąca, że wynik przeprowadzonej, działającego na zlecenie Starosty upoważnionego klasyfikatora, zgodnie z § 5 i 7 rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, niekoniecznie potwierdzi zasadność zmiany lasu na użytek rolny.W świetle powyższego Sąd uznał, że organy naruszyły przede wszystkim ww. art. 170 p.p.s., co w konsekwencji spowodowało naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a organ drugiej instancji ponadto art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.W ponownym postępowaniu organ upoważni klasyfikatora do czynności klasyfikacji gruntów na działce skarżącej.Z tych względów sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.